جمهوری اسلامی ایران به دنبال توسعه و استفاده از فنآوری
اطلاعات در توسعه جامعه است که براساس آن درصد قابل توجهی از آحاد جامعه
از فنآوری اطلاعات به طور موثر و روزانه برای تامین نیازهای خود استفاده
کنند و استفاده از این فنآوری تنها محدود به سنین 10 الی 35 سال نبوده و
سایر گروههای سنی هم به طور موثر از آن بهره ببرند و یا درصد قابل توجهی
از صاحبان حرف از فنآوری اطلاعات در جریان عملیاتی اصلی کسب و کار خود
استفاده کنند و درصد زیادی از درگاههای فعال و تعاملات انجام شده بین
شهروندان و صاحبان حرف در محیط الکترونیکی از زبان فارسی استفاده کنند اما
چگونه؟
کارشناسان میگویند
راهبردهای توسعه جامعه شبکهیی باید بتواند به توسعه اجتماعی، فرهنگی و
سیاسی جامعه نیز کمک کرده و هویت اسلامی - ایرانی را تقویت کند و عدالت و
ارزشهای دیگر را در جامعه رشد و توسعه دهد.
مباحث اصلی و محوری در حوزه
راهبردی توسعه جامعه شبکهیی شامل تدوین راهبردها و راهکارهایی است که به
افزایش آمادگی جامعه برای حضور در دنیای شبکهیی بینجامد و این راهبردها
باید بتوانند به افزایش میزان استفاده برخط از فنآوری اطلاعات به وسیله
آحاد جامعه کمک کرده و ضمن افزایش میزان تولید و استفاده از محتوای فارسی،
به افزایش میزان استفاده از فنآوری اطلاعات در زندگی روزمره شهروندان و
بهکارگیری آن در محیط کار سازمانهای دولتی و خصوصی کمک کنند.
در این راستا محتوای فارسی باید
به وسیله شهروندان در همه سطوح جامعه تولید و به کار گرفته شود. این امر
مشتمل بر پایگاهها، نشریهها و سامانههای الکترونیکی بر خط، خبرنامهها،
تعاملات بین گروههای مجازی و مانند آن شده و به عبارت دیگر زبان غالب در
بکارگیری فنآوری در شبکه زبان فارسی خواهد بود.
به گفته تحلیلگران افراد مختلف
جامعه باید از فنآوری اطلاعات و شبکههای موجود اطلاعاتی برای تامین
نیازهای خانوار (مثل خرید و فروش برخط، انجام معاملات و تعاملات مستقیم فرد
با فرد و مانند آن) به طور مرتب استفاده کنند و بنگاههای اقتصادی از
منافع حاصل از بکارگیری فنآوری اطلاعات در فرایندهای داخلی خود به طور
موثر برای کاهش هزینهها و افزایش کارآمدی و مزیت رقابتی خود برخوردار
شوند.
همچنین درصد قابل توجهی
ازکارکنان در بنگاههای مختلف اقتصادی و سازمانهای دولتی از فنآوری
اطلاعات به عنوان ابزار پایهای در انجام وظایف روزانه خود استفاده
میکنند.
ماموریت IT در توسعه جامعه در دنیای شبکهیی
افزایش تسهیل و میزان تعامل بین
اجزا و آحاد مختلف جامعه، کمک به افزایش نسبی میزان رفاه آحاد جامعه و
عدالت اجتماعی، پشتیبانی از افزایش سطح سلامت آحاد جامعه، کمک به مدیریت
زمان و صرفهجویی در وقت آحاد جامعه، کمک به افزایش قابلیتهای فردی و
عملکردی کارکنان سازمانهای و دولتی و خصوصی، کمک به افزایش کارآمدی و
کارایی سازمانهای دولتی و خصوصی و پشتیبانی از تحقق مختصات ارزشی جامعه
اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران از جمله ماموریت IT در توسعه جامعه در دنیای
شبکهیی عنوان شده است.
اما طبق آنچه که پیش از این عنوان
شده راهبردهای جمهوری اسلامی ایران در زمینه توسعه جامعه برای حضور موثر
در دنیای شبکهای عبارت است از: تدوین و اجرای برنامههای لازم، جهت توسعه
استفاده از فنآوری اطلاعات به وسیله سازمانها و شهروندان در زندگی روزمره
و تشویق و حمایت از آن است.
بدیت ترتیب توسعه زیرساختها و
سامانههای کاربری لازم برای انجام فعالیتهای مختلف تامین نیازهای
شهروندان به صورت الکترونیکی مانند: سلامت الکترونیک، خرید الکترونیکی،
پرداخت الکترونیکی، ثبت نام الکترونیکی، بیمه الکترونیکی و دیگر خدمات
الکترونیکی باید انجام شود.
راهاندازی و بهروز نگهداری
بانکهای اطلاعاتی ملی جهت خدمات پایه مورد نیاز در حوزههای چون: نظام
وظیفه، ثبت احوال، ثبت اسناد، اطلاعات جغرافیایی، مالیات، گمرک، سوء
پیشینه، سوابق کاری، سوابق تحصیل، کد پستی صورت بگیرد.
تدوین اجرای برنامههای منسجم و
هدفمند تبلیغاتی و فرهنگسازی گسترده به وسیله رسانه ملی، مطبوعات، وزارت
فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی، آموزش و پرورش و سایر
سازمانهای فرهنگساز در زمینه توسعه فرهنگ استفاده از خدمات فناوری
اطلاعات به صورت برخط انجام شود.
مشوق درخصوص بهرهبرداری شهروندان
از خدمات برخط نسبت به بهرهبرداری غیر الکترونیکی (کاهش هزینه تراکنشها،
اعطای یارانه، اعطای جوایز تشویقی و یا ارائه تخفیفهای مالیاتی) در نظر
گرفته شود.
یکی از راهکارها، حمایت و تشویق
بخش خصوصی برای راهاندازی امانات دسترسی به اطلاعات مورد نیاز از طریق
سامانههای اطلاعرسانی و اینترنت در مکانهای عمومی مثل پارکها،
پایانههای مسافری، فرودگاهها، بیمارستانها و مانند آن است.
توسعه نظامهای اطلاعرسانی به
وسیله سازمانهای مختلف حکومتی و بخش خصوصی در زمینه تامین نیازهای
اطلاعاتی آحاد مختلف جامعه در درگاهها و وبگاهها مربوط همچون اطلاعات
ارز، آب و هوا، اوقات شرعی، سمینارها و همایشها و مانند آن هم از دیگر
راهکارهاست.
اما این سوال وجود دارد که تدوین و
اجرای برنامههای حمایتی و اجرایی در زمینه تولید و ساماندهی محتوای
الکترونیکی ایرانی به خط و زبان فارسی و افزایش میزان وحجم استفاده از آن
به وسیله شهروندان و سازمانها انجام شده و چگونه باید انجام شود؟
کارشناسان بر این عقیدهاند که با
بکارگیری حداقل راهکارهایی از جمله تهیه و تدوین سند نهایی تولید و
ساماندهی محتوای الکترونیکی ایرانی (طرح تسما) و تقسیم وظایف ملی در این
حوزه به ویژه انجام اقدامات لازم به منظور تقویت و گسترش زبان فارسی در
محیط الکترونیکی و ایجاد مرکز ملی خط و زبان فارسی در محیط الکترونیکی (در
یکی از سازمانهای موجود یا به طور مستقل) برای پیگیری پروژههای ملی و
زیرساختی برای توسعه خط و زبان فارسی در محیط رایانهیی یا حمایت و
پشتیبانی از تولیدکنندگان محتوای فارسی در محیط الکترونیکی در حوزههای
مختلف محتوا از طریق ارائه یارانه، تضمین خرید محصولات، ارائه تسهیلات
اعتباری، اعطای معافیت مالیاتی و مانند آن میتوان اقدام کرد.
تدوین و اعلام استانداردهای مختلف
مرتبط با بکارگیری خط و زبان فارسی درمحیط الکترونیکی، تدوین و اعلام
سیاستهای تشویقی در مورد سازمانها و افرادی که در زمینه استفاده از محیط
فارسی در تعاملات الکترونیکی فعال هستند و حمایت و پشتیبانی از شرکتها و
سازمانهایی که در زمینه توسعه امکانات خط و زبان فارسی درنرمافزارهای
سیستمی و کاربردی وارداتی و تولیدی فعالیت میکنند هم از دیگر راهکارهاست.
حمایت از راهاندازی و توسعه
وبگاهها و درگاههای داخلی و فارسی جذاب مربوط به فعالیتها و خدمات بر
خط کاربران و وبگاهها و درگاههای عمومی مبتنی بر فنآوری وب 2 هم از
اقداماتی است که اخیرا شاهد برپایی دومین جشواره ارزیابی وبگاهها در کشور
بودیم.
در هر حال بیشک تشویق و حمایت
ازبکارگیری راهحلهای مبتنی بر فنآوری اطلاعات و ارتباطات در امر کاهش
هزینههای امور جاری شامل حمل و نقل و سوخت مانند کنفرانسهای الکترونیکی،
کاربرگهای الکترونیکی، ارتباطات در بستر شبکههای رایانهیی نقش به سزایی
دارد و اعطای درصدی از تسهیلات مربوط به حوزه نوسازی صنایع و ارتقای
بهرهوری به چابکسازی و افزایش بهرهوری واحدهای تولیدی با استفاده از
راهحلها و محصولات شرکتهای داخلی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات هم
در این زمینه موثر خواد بود.