اصطلاح «شهر هوشمند» اندکی مبهم
بهنظر میرسد.برخی افراد از آن به عنوان شهری یاد میکنند که از ارتباطات
و فناوری اطلاعات بهره میبرد تا خدمات عمومی را در اختیار شهروندان
بگذارد و بعضی افراد دیگر بر این باورند که شهرهای هوشمند فناوری اطلاعات و
هرآنچه مربوط به آن میشود را مورد استفاده قرار میدهند تا هوشمندترین و
کارآمدترین منابع را مورد استفاده قرار دهند و در نتیجه بتوانند هزینه
استفاده از انرژی را به حداقل برسانند، نحوه ارایه خدمات را بهبود بخشند،
کیفیت زندگی را ارتقا دهند و میزان آسیبرسانی به محیط زیست را به میزان
قابل ملاحظه پایین بیاورند و البته تمام این اتفاقات را در سایه استفاده از
نوآوریها و بهحداقل رساندن مصرف سوختهای کربنی محقق سازند.
به گزارش سافت گذر به نقل ازآی تی ایران؛ فارق از اینکه شهر هوشمند چه تعریفی دارد و کدام یک از تعاریف یاد شده
بیشتر بهکار میروند، مرکز تحقیقاتی Forbes در آخرین بررسی خود لیست
هوشمندترین شهرهای جهان را به ترتیب زیر منتشر کرده است.
شهر هوشمند وین
انتخاب وین به عنوان هوشمندترین
شهر جهان اندکی غیرقابلباور به نظر میرسد، زیرا نام این شهر معمولا در
لیست هوشمندترین شهرها به چشم نمیخورد. با این وجود وین تنها شهر جهان
محسوب میشود که در تمام معیارهای در نظر گرفته شده امتیاز کامل را کسب
کرده است: شهر نوآورانه، بهرهمندی کامل از فناوریهای سبز، بالا بودن
کیفیت زندگی و ارایه خدمات دولت الکترونیک. وین در لیست شهرهای هوشمند جهان
بسیار متمایز خودنمایی میکند و فرمانداری آن طرحهایی در دست دارد که
پیشبینی شده است با اجرای آنها موقعیت وین به عنوان هوشمندترین شهر جهان
تا سال ۲۰۵۰ میلادی حفظ شود. از جمله این طرحها میتوان به موارد زیر
اشاره کرد: Smart Energy Vision 2050، Roadmap 2020 و Action Plan
2012-2015.
مدیران و برنامهریزان شهر
هوشمند وین مذاکرات گستردهای را با سهامداران و صاحبان صنایع بزرگ آغاز
کردهاند تا از این طریق بتوانند نسل جدید ساختمانهای هوشمند با درصد
آلایندگی صفر را بسازند، سیستم حملونقل عمومی را هوشمند کنند و آخرین
فناوریهای اروپا برای شهرهای هوشمند را به کار گیرند.
شهر هوشمند تورنتو
بالاترین امتیاز شهرهای هوشمند
در آمریکای شمالی را از آن خود کرده است. تورنتو همچنین در لیست بهترین
شهرهای جهان بالاترین امتیازها را کسب کرده است و به واسطه سرعت توسعه در
زمینههای مختلف فناوری شهرت جهانی دارد. شرکت IBM به تازگی مرکزی در این
شهر تاسیس کرده است که با نام Business Analytics Solutions شناخته میشود و
در آن مهمترین راهکارها برای توسعه شهر مجازی و رفع موانع مورد بررسی
قرار میگیرد.
نام تورنتو همچنین در لیست
کلانشهرهای Clinton 40 نیز دیده میشود و به عبارت دیگر میتوان گفت
وابستگی اقتصاد آن به کربن و سوختهای فسیلی بسیار اندک است. بخش خصوصی نیز
در ساخت تورنتوی مجازی بسیار فعالیت کرده است و به کمک آن مرکز راهبردی
Smart Commute Toronto راهاندازی شده است تا امکان دسترسی ساکنان شهرها و
روستاها به خدمات عمومی به یک اندازه فراهم شود. شهر هوشمند تورنتو به
گونهای راهاندازی شده است که دولت ۱۰۰ درصد خدمات خود را مبتنی بر آن
ارایه میدهد.
شهر هوشمند پاریس
از لحاظ معماری پایدار برای
شهرهای هوشمند پاریس بالاترین امتیاز را در اروپا دارد. پاریس در زمینههای
مختلف امتیاز بالایی کسب کرده است که از جمله میتوان به سومین شهر جهان
در زمینه بهکارگیری نوآوریهای فناورانه، نخستین شهر سبز اروپا و یازدهمین
شهر جهان در زمینه ارایه خدمات دولت الکترونیک اشاره کرد.
پاریس این روزها به واسطه ارایه
خدمات گسترده ورزش مبتنی بر شهر اجتماعی شهرت جهانی پیدا کرده است و البته
ماه گذشته شهردار پاریس طرحی با نام Autolib ارایه کرد که به موجب آن
ساکنان شهر مجازی میتوانند از خدمات ورزشی در دنیای واقعی بهرهمند شوند.
در این طرح ۲۵۰ ایستگاه اجاره انواع تجهیزات ورزشی از جمله دوچرخه
راهاندازی شده است که شهروندان به واسطه هویت مجازی خود در شهر هوشمند از
خدمات آن بهرهمند میشوند.
نیویورک
به جز بالا بودن کیفیت زندگی،
نیویورک در زمینههای دیگر توانسته است امتیاز بیشتری را نسبت به دیگر
شهرهای هوشمند کسب کند و البته در لیست بالاترین کیفیت زندگی در بین شهرهای
جهان رتبه ۴۷ را در اختیار دارد. فرمانداری نیویورک در سال ۲۰۰۹ میلادی
فعالیت مشترکی را با شرکت IBM آغاز کرد و به موجب آن مرکز راهکارهای
Business Analytics Solution برای ارایه خدمات جامع شهر هوشمند را در
اختیار گرفت. این مرکز به منظور پاسخگویی به نیازهای پیچیده و روزافزون
شهروندان مبتنی بر محیط مجازی راهاندازی شد و فرمانداری نیویورک به واسطه
آن توانست تمام خدمات دولتی و عمومی خود را بر پایه آن در اختیار شهروندان
بگذارد.
بهجز شهروندان، تمام مراکز
دولتی و خصوصی در نیویورک مجازی میتوانند فعالیتهای تجاری و بازرگانی خود
را انجام دهند و البته عموم مردم میتوانند خدمات آن را در همین محیط در
اختیار بگیرند. این اتفاق باعث شده است میزان بازدهی مالیات به سیستم دولتی
افزایش قابل ملاحظه یابد و فرمانداری نیویورک پیشبینی کرده است طی ۵ سال
آینده از این طریق ۱۰۰ میلیون دلار بر درآمدهای خود بیفزاید.
لندن
پایتخت بریتانیا در زمینههای
مختلف برای ارایه خدمات گسترده مجازی بسیار امتیاز مناسبی دارد. شهر لندن
به واسطه طراحی سیستمهای پایدار در جهت بهرهمندی از نوآوریهای فناورانه
شهرت فراوان کسب کرده است و البته ساماندهی سیستم حملونقل عمومی به واسطه
خدمات شهر مجازی نیز توانسته است بر اعتبار آن بیفزاید.
قرار است به زودی در کالج
سلطنتی لندن مرکز شهرهای هوشمند اروپا تاسیس شود و این مرکز بتواند
خدمترسانی در حوزه دولت، حملونقل، بازرگانی، دانشگاهی و دادههای شهروندی
را گستردهتر کند و البته این اتفاقات با امید به بهرهمندی هرچه بیشتر از
نوآوریها و کارایی هرچه بیشتر بخشهای مختلف جامعه صورت میگیرد. شهرداری
لندن همچنین به تازگی اعلام کرد همکاریهای گستردهای را با شرکت O2 آغاز
کرده است تا به موجب آن بزرگترین شبکه خدمات اینترنت رایگان Wi-Fi در اروپا
را راهاندازی کند.
توکیو
توکیو در لیست شهرهای هوشمند
بزرگ جهان نخستین شهر آسیایی محسوب میشود و در لیست نوآورانهترین شهرهای
جهان رتبه ۲۲ و دیجیتالیترین شهرهای جهان رتبه ۱۵ را از آن خود کرده است.
شهرداری توکیو سال گذشته از طرح جدیدی پرده برداشت که به موجب آن یک شهر
هوشمند برای مناطق حومه و دورافتاده راهاندازی شد. شهرداری این مرکز مجازی
را با همکاری پاناسونیک، Tokyo Gas و دیگر شرکتهای بزرگ راهاندازی کرد
تا مردم دورافتادهترین مناطق هم به واسطه آن بتوانند از خدمات دولتی با
کیفیتی که شهرنشینان در اختیار میگیرند، بهرهمند شوند.
شهر هوشمند توکیو در کنار شهر
هوشمند ویژه مخصوص مناطق دورافتاده علاوه بر ارایه خدمات الکترونیک و مجازی
پروژههای دیگری را در دست دارد که از جمله آن میتوان به نصب پنلهای
خورشیدی در خانهها، بهرهمندی از باتریهای هوشمند برای تامین انرژی
منازل، ابزارهای کاهش مصرف انرژی در خانهها و استفاده عمومی از لوازم
خانگی هوشمند و شبکهای اشاره کرد. توکیو همچنین تمرکز فراوان بر راهکارهای
موبایلی هوشمند دارد و سرمایهگذاریهای فراوانی در این زمینه انجام داده
است.
برلین
برلین نیز در این زمینه بسیار
مورد توجه قرار میگیرد و کارشناسان آن را چهاردهمین شهر نوآورانه جهان،
هشتمین شهر سبز اروپا و هفدهمین شهر در زمینه بالا بودن کیفیت زندگی
میدانند. برلین با همکاری شرکتهای Vattenfall، BMW و … طرح گسترش استفاده
از خودروهای هوشمند با درصد آلایندگی صفر را مورد بررسی قرار میدهد و
البته توانسته است در شهر هوشمند خود همه ساکنان برلین واقعی را عضو کند.
این شهر همچنین منبع مجازی تامین انرژی برای تردد خودروهای برقی نیز
راهاندازی کرده است و میکوشد تا سال ۲۰۲۰ همه خدمات خود را به صورت کاملا
الکترونیکی به مردم ارایه دهد.
کپنهاگ
این شهر در منطقه اسکاندیناوی
بالاترین کیفیت زندگی را در اختیار دارد و عنوان سبزترین شهر در اروپا را
نیز به خود اختصاص داده است. شرکت زیمنس متولی راهاندازی شهر هوشمند
کپنهاگ محسوب میشود و با همکاریهای این شرکت شهرداری کپنهاگ سال گذشته
موفق شد عنوان انعطافپذیرترین شرایط زندگی برای شهروندان را در جهان
بهدست آورد.
دلیل کسب این عنوان بسیار ساده
است. زیرا کپنهاگ ساختار پایدار برای بهرهمندی دایمی از نوآوریهای
فناورانه را در اختیار گرفته است و بر مبنای ارایه خدمات خود مبتنی بر شهر
هوشمند، پیشبینی کرده است تا سال ۲۰۲۵ میلادی ۴۰ درصد مردم با استفاده از
دوچرخه رفتوآمدهای روزانه خود را انجام دهند و به عبارت دیگر میزان تولید
دیاکسیدکربن توسط آنها صفر شود. «فرانک جِنسِن» شهردار کپنهاگ در آخرین
سخنرانی خود اعلام کرد که راز موفقیت آنها در توسعه شهر هوشمند است.
هنگکنگ
این منطقه نیز در زمینههای
مختلف موفقیتهای فراوانی را رقم زده است که از جمله آنها میتوان به
سومین شهر جهان برای ارایه خدمات گسترده دولت الکترونیک اشاره کرد. در
زمینه کیفیت زندگی هنگکنگ رتبه ۷۰ جهانی را دارا میباشد و با این وجود
راهاندازی مدل هوشمند شهر مبتنی بر فضای مجازی توانسته است میزان رضایت
مردم را تا اندازه زیادی افزایش دهد. هماکنون تمام فرودگاههای هنگکنگ به
سیستم RFID مجهز شدهاند، چرخه کشاورزی در آن به صورت کاملا هوشمند انجام
میشود، تمامی شهروندان یک کارت شناسایی هوشمند دارند، برای همه
هنگکنگیها هویت مجازی تعریف شده است و کلیه خدمات عمومی از جمله
حملونقل، کتابخانهها، سرویسهای دولتی، خریدهای روزانه و حتی مکانهای
پارک خودرو مبتنی بر شهر مجازی ارایه میشود.
بارسلونا
از زمانی که شهر هوشمند
بارسلونا بر کاهش مصرف کربن و پایین آوردن میزان آلایندگی شهری تمرکز کرد،
نام آورد وارد ۱۰ شهر هوشمند برتر جهان شد. بارسلونا این روزها تمرکز
فراوان بر استفاده از پنلهای خورشیدی دارد و شهروندان با حداقل هزینه
میتوانند از آن در خانههای خود بهرهمند شوند. در این شهر طرحی با نام
LIVE EV ارایه شده است که به موجب آن هرآنچه در بارسلونای حقیقی وجود دارد،
در مدل هوشمند شهر مبتنی بر فضای مجازی در اختیار شهروندان قرار میگیرد و
برای ارایه خدمات بهتر در آن همکاریهای گستردهای با شرکتهای بزرگ و
اتحادیه اروپا انجام شده است.
باید توجه داشت دیگر شهرهای
بزرگ جهان از جمله آمستردام، ملبورن، سیاتل، سائوپائولو، استوکهلم، ونکوور و
… نیز خدمات هوشمند گستردهای در اختیار خود میگذارند و پیشبینی شده است
سال آتی میزان سرمایهگذاری در شهرهای هوشمند به بیش از ۴۰ میلیارد دلار
برسد.