اگر گوگل میخواهد جایگاهش به عنوان برترین منبع اطلاعات در سراسر دنیا را همچنان حفظ کند، بایستی اقداماتی انجام دهد تا مردم همچنان از محصولات این شرکت در هر شرایطی استفاده کنند. یکی از اقدامات ضروری در تحقق این هدف، پر رنگ کردن نقش دستیارهای صوتی است.
تکنولوژی دستیار صوتی هوشمند، تکنولوژی است که تقریبا تمامی شرکتهای برتر در سیلیکون ولی به دنبال گسترش و پیشرفت آن پیش از دیگر رقبا هستند و گوگل با در اختیار داشتن توانایی و اطلاعات بسیار گسترده در بخش زبان و موتور جستجو، بیشترین پتانسیل برای رسیدن به رتبهی اول در این بخش را دارد.
اما گوگل کمی دیر دست بهکار شد و قبل از آغاز به کار، دستیار صوتی Siri شرکت اپل و الکسا از شرکت آمازون، بیشترین سهم در این بخش را کسب کرده بودند.
برای رساندن دستیار صوتی به رتبههای برتر، گوگل میبایست با تکنولوژی دست و پنجه نرم کند که خیلی میانه خوبی با تبلیغات ندارد و متاسفانه تبلیغات یکی از اصلیترین منابع درآمد گوگل محسوب میشود. دستیار صوتی هوشمند یکی از اصلیترین راههای ارتباط انسانها با هوش مصنوعی محسوب میشود. مقولهی هوش مصنوعی تنها به معنی تغییر در نحوه دسترسی انسانها به اطلاعات نیست، بلکه به معنای جهشی بزرگ در دنیای محاسبات است به همین دلیل گوگل اصلا علاقهای به جاماندن از عرصه رقابت با دیگر شرکتهای فعال در این زمینه را ندارد.
تکنولوژی صوتی گوگل چگونه کار میکند؟
افراد عموما از تکنولوژی صوتی گوگل به عنوان وسیلهای برای جستجو در فضای وب استفاده میکنند. امکانات صوتی گوگل در سال 2010 و با عنوان "Voice Action" به سیستم عامل اندروید نیز اضافه شد.
جدیدترین نرمافزاری که به تکنولوژی صوتی گوگل اضافه شده، "دستیار صوتی" است. این دستیار صوتی با استفاده از تکنولوژی هوش مصنوعی طراحی شده و بر روی گوگل هوم، اسمارتفونهای سری "پیکسل" گوگل و جدیدترین ورژن اندروید قابل استفاده است.
این دستیار علاوه بر جستجو در وب، قادر است با دیگر دستگاهها نیز ارتباط برقرا کند و کاربر میتواند تمامی این دستگاهها را با استفاده از فرمانهای صوتی خود کنترل کند. همچنین میتوان از این دستیار در اپلیکیشنها و برای کنترل اطلاعات شخصی کاربر از جمله یادآوری لیست کارهای روزانه و حتی قرارهایی که در تقویم گوشی خود (Google Calendar) ثبت کرده، استفاده کرد. گوگل برای جذب کاربران به این تکنولوژی و کسب درآمد از آن، بایستی از موانع بسیار متعددی عبور کند.
گوگل فعلا برنامه شفافی برای درآمدزایی از این تکنولوژی ندارد
گوگل فعلا هیچ برنامه خاصی در رابطه با کسب درآمد از طریق ابزارهای صوتی مانند دستیار هوشمند و جستجوی صوتی ندارد. "ساندار پیچای" مدیر عامل گوگل در جریان گزارش مالی سهماهه گوگل در ژانویه تاکید داشت که تکنولوژی صوتی گوگل فعلا مراحل ابتدایی را پشت سر میگذارد و در این مدت تمرکز گوگل تنها بر روی در دسترس و کارآمد بودن این تکنولوژی برای کاربران است.
در حال حاضر گوگل به هیچ شرکتی اجازه ورود و تبلیغ در این تکنولوژی را نداده و زمانی که با دستیار صوتی هوشمندتان صحبت میکنید، خیالتان راحت است که از تبلیغات خبری نخواهد بود. گوگل میتوانست دقیقا به همان روشی که شرکت آمازون از اسپیکرهای هوشمند "اکو" درآمد کسب میکند، به درآمد دست پیدا کند اما گوگل فاقد یک فروشگاه گسترده محصولات بهصورت آنلاین است و این مسئله موجب برتری آمازون در این زمینه شده است.
نادیده گرفتن تبلیغات صوتی بسیار سخت است
در ماه مارس کاربران گوگل هوم ادعا کردند که این دستگاه تبلیغاتی را برای فیلم "Beauty and the beast" پخش کرده است. گوگل در پاسخ گفت که این صدا اصلا تبلیغ نبوده و تنها یک دعوت ساده برای دیدن این فیلم سینمایی بوده که هیچ مبلغی هم برای پخش آن توسط گوگل دریافت نشده است. با این وجود بسیاری از کاربران واکنشهای بسیار جدی به این مسئله داشتند.
شاید این دعوت واقعا تبلیغاتی نبود، اما یک تصور کلی از حس شنیدن تبلیغات از طریق اسپیکرهای هوشمند را به کاربران القا میکند. مشکل اینجاست که عادت دادن گوش کاربران به شنیدن تبلیغات توسط اسپیکر و دستیارهای هوشمند، اصلا کار سادهای نیست. شاید کاربران با تبلیغات حین جستجو در وب مواجه شوند اما به راحتی میتوانند آنها را نادیده گرفته و بر روی آنها کلیک نکنند، اما مقوله تبلیغات از طریق اسپیکرهای هوشمند و دستیارهای صوتی کاملا متفاوت است چون نادیده گرفتن صداهایی که ناخواسته به گوش شما میرسد تقریبا غیرممکن است یا حداقل رد کردن آنها کار دشواری خواهد بود.
نیاز به تولید دستگاههای بیشتر
اگر گوگل به دنبال گسترش تکنولوژی دستیارهای صوتی هوشمند است، بایستی گوگل هوم و گوشیهای پیکسل که به سیستم هوش مصنوعی گوگل مجهز هستند را در مقیاس انبوه به فروش برساند.
اما رونمایی از گوگل هوم و پیکسل تا اواخر 2016 محقق نشد و حالا قرار است این دو دستگاه به جنگ امازون اکو و آیفون شرکت اپل بروند. اپل تا به امروز حدود یک میلیارد آیفون به فروش رسانده و این یعنی دستیار هوشمند سیری بیشتر از هر دستیار صوتی در دنیا مورد استفاده قرار میگیرد. در ضمن طبق آمار منتشر شده از موسسه Strategy Analytics، شرکت آمازون تا به امروز بیش از 6.3 میلیون دستگاه اکو مجهز به دستیار صوتی هوشمند الکسا را به فروش رسانیده.
حال طبق آمار همین موسسه، انتظار میرود شرکت گوگل فروش گوگل هوم را تا اواسط امسال به 1 میلیون دستگاه برساند و طبق گفتههای مورگان استنلی، احتمالا تا سهماهه پایانی امسال، 3 تا 5 میلیون گوشی پیکسل به فروش میرسد.
گوگل معتقد است که گسترهی دستیار صوتی هوشمند این شرکت بیش از این مقدار است. آپدیت اخیر سیستم عامل اندروید موجب دسترسی بیش از 200 میلیون کاربر اندرویدی به این تکنولوژی خواهد شد.
اما احتمالات با حقیقت تفاوت زیادی دارند. بسیاری از تولیدکنندگان اسمارتفون و شبکههای مخابراتی به انتشار و پشتیبانی از آخرین ورژن اندروید برای محصولات قدیمیتر اهمیت چندانی نمیدهند. حتی اگر بسیاری از افراد از تکنولوژی سیری اپل متنفر باشند، بازهم تعداد کاربران این دستیار صوتی از دستیار صوتی گوگل بیشتر است چرا که اپل این برنامه را بهطور کامل کنترل و پشتیبانی میکند.
گفتن با تایپ کردن متفاوت است
زمانی که دستیار گوگل به دستورات و جستجوهای شما پاسخ میدهد، نتایجی که به شما ارائه میکند با نتایجی که از طریق جستجوی متنی در اینترنت بهدست میآورید متفاوت است و بهجای دیدن تیتر اخبار، کاربران صدای دستیار در حال خواندن تیترها را خواهند شنید. اما زمانی که خبر یا مقالهای به اشتباه منتشر شده باشد، مشکلات جدی پدید میآیند. ماه مارس امسال، زمانی که کاربران از گوگل پرسیدند که "آیا باراک اوباما بهدنبال کودتا در امریکا است؟" گوگل هوم پس از خواندن خبر از یک وبسایت نامعتبر به کاربران پاسخ داد: "بله، اوباما رئیس جمهور سابق ایالات متحده به دنبال ایجاد کودتا در این کشور است."
مشکلات فضای خصوصی کاربران
از انجایی که دستیار صوتی هوشمند گوگل به تاریخچهی جستجو در وب و تقویم دسترسی دارد و میتواند اکانتهای مختلف را بهصورت یکجا کنترل کند، مطمئنا فضای خصوصی کاربران نیز در معرض خطر قرار خواهد گرفت.
مدیر شرکت Electronic Frontier Foundation در اینباره میگوید: "بدترین مواردی که این دستیارهای صوتی میتوانند بهوجود بیاورند، مشکلات جدی در روابط بین والدین و فرزندان است. افراد منزل میتوانند به بسیاری از اطلاعات شخصی یکدیگر دسترسی داشته باشند و این مسئله موجب ایجاد تنش در خانوادهها خواهد شد."
اگر گوگل این مسئله را هرچه زودتر حل نکند، ممکن است بسیاری از افراد از استفاده از گوگل هوم منصرف شودن و یا حتی از دستگاههای مجهز به دستیار صوتی گوگل بهطور کامل صرف نظر کنند.
دیگر مشکلات دستیار صوتی گوگل
جستجوی متنی با جستجوی صوتی کاملا متفاوت است. "دن برکلی" پروفسور دانشگاه UC Berkley در اینباره میگوید: "یک متن را برای جستجو تایپ کنید، اگر نتایج صحیحی دریافت نکنید، میتوانید آن را به سادگی تصحیح و دوباره جستجو کنید." اما جستجوهای صوتی ناموفق احتمالا موجب ناامیدی کاربران در استفاده از این تکنولوژی میشود.
ابزارهای صوتی همواره با لهجهها مشکل دارند. سخنگوی شرکت گوگل در اینباره میگوید: "درک لهجه و صداهای مختلف یکی از بزرگترین چالشهای دستگاههای هوشمند است به همین دلیل گوگل همواره با استفاده از سرویسهای مختلف، سیستمهای صوتی هوشمند خود را تقویت کرده و آنها را ارتقاء میبخشد. گوگل همواره به تلاش در جهت بهبود تشخیص لهجههای مختلف ادامه میدهد."
مهمتر اینکه، ابزارهای صوتی علاوه بر محدودیت در درک لهجه و جملات، در ارائه نتایج نیز با محدودیت روبرو هستند. پاسخهایی که از طریق دستیار صوتی اعلام میشوند بایستی از پاسخهای متنی که کاربر مشاهده میکند کوتاهتر باشند. در ضمن دستیار صوتی گوگل هنگام جستجو تنها به خواندن اولین پاسخ ممکن بسنده میکند.