امروزه اپل به یکی از شرکتهای موفق در طراحی پردازنده تبدیل شده است. در این مطلب سیر پیشرفت اپل در زمینهی طراحی پردازندهها را مورد بررسی قرار میدهیم.
برای چندین سال، اپل بهطور منظم در حال طراحی پردازندههای مختلفی برای آیفون، آیپد، رایانههای خانوادهی مک و ساعتهای هوشمند خود بوده است. این کار به کهنهکاران کوپرتینویی اجازه میدهد با بهبود تجربهی کاربران بر رقبای خود برتری پیدا کنند. اما اخیرا اپل دلیل دیگری نیز برای طراحی پردازندههای اختصاصی خود پیدا کرده؛ این دلیل چیزی نیست جز آشکار شدن آسیبپذیریهای موجود در پردازندههای ساخته شده توسط اینتل، ARM و AMD.
استیو جابز معتقد بود که بهجای استفاده از پردازندههای تولید شده توسط شرکتهایی همچون سامسونگ، اینتل و ایمجینیشن، اپل باید خود فناوریهای مورد نیاز برای محصولاتش را در اختیار داشته باشد. در سال ۲۰۰۸ اپل قدمی کوچک اما مهم برداشت، این قدم تصاحب شرکت P.A. Semi بود که در زمینهی طراحی پردازنده فعال بود. دو سال بعد جابز از آیپد پردهبرداری کرد؛ در این میان اکثر افراد روی نمایشگر لمسی غولپیکر آیپد ، تواناییهای این تبلت برای خواندن کتب و اپلیکیشنهای خلاقانهی آن تمرکز کردند. اما قابلتوجهترین فناوری موجود در این تبلت نادیده مانده بود؛ این فناوری چیزی نبود جز پردازندهی A4 که اولین پردازندهی طراحی شده توسط اپل بود.
از آن زمان تا کنون، این پردازنده همچنان توسعه پیدا کرده و قدرتمندتر شده است. امروزه اپل در محصولات خود از پردازندههای مختلفی استفاده میکند که وظایفی نظیر انجام پردازشهای هوش مصنوعی، شمردن قدمهای کاربران، انجام پردازشهای گرافیکی، ذخیرهسازی امن دادههای مربوط به تاچ آیدی و فیس آیدی، انجام پردازشهای مربوط به ساعت اپل، متصل کردن ایرپاد به دستگاهها و کمک به انجام پردازشها در رایانههای سری مک را بر عهده دارند. نتیجهی این پیشرفتها دستیابی به موقعیتی است که به اپل اجازه میدهد سلطهی کوالکام و حتی اینتل را در بازار پردازندهها با خطر مواجه کند.
سیر تکامل پردازندههای موبایل اپل
مایک اولسون، از مرکز تحقیقات و پژوهشهای بازرگانی پایپر جفری معتقد است که طراحی پردازندهها توسط اپل به این شرکت اجازه میدهد هزینهی قطعات استفاده شده را کاهش دهد و به واسطهی کنترل بر فرایند تحقیق و توسعه، هرچه سریعتر ویژگیهای جدید را به پردازندههای خود اضافه کند. طراحی داخلی پردازندهها این اجازه را نیز به اپل میدهد تا اسرار خود را از دید رقبایی نظیر سامسونگ دور نگه دارد؛ البته تا کنون اپل در این زمینه اظهار نظری نکرده است.
اپل تنها شرکتی نیست که دست به طراحی پردازندههای اختصاصی زده؛ اما موفقترین شرکتی است که دست به چنین اقدامی زده است. اچپی، موتورولا، IBM و فیلیپس هرکدام در بازهای از زمان دارای واحدهای اختصاصی طراحی پردازنده بودند. تمام این شرکتها در این زمینه با شکست روبهرو شدهاند، چرا که طراحی پردازنده کار هرکسی نیست. طراحی پردازنده فرایندی گران است و نیازمند کار در حجمی عظیم است. تصمیم عاقلانهای که اپل اتخاذ کرده، تمرکز روی طراحی پردازندهها (با استفاده از طرحهای مرجع ARM) و واگذاری وظیفهی تولید به شرکتهای دیگر نظیر شرکت تایوانی TSMC است.
روی آوردن اپل به فرایند پیچیده و پرهزینهی طراحی پردازنده از آن جهت منطقی جلوه میکند که این شرکت سالانه ۳۰۰ میلیون دستگاه مختلف به فروش میرساند. در عین حال، بازیگران قدیمی این عرصه نیز به هیچ وجه قصد خداحافظی ندارند؛ کوالکام در حال سرمایهگذاری روی فناوری ارتباطی نسل پنجم است، چندین شرکت در حال ساختن پردازندههای هوش مصنوعی هستند و اینتل نیز روی پردازندههای مورد استفاده در دستگاههای همراه کار میکند. بهعلاوه، غول کرهای و رقیب سرسخت اپل، سامسونگ نیز یک تولید کنندهی تمامعیار پردازنده است.
مراکز تولید و آزمایش پردازندههای اپل در ساختمانهای نامشخصی در کوپرتینو و اطراف کوپرتینو واقع شدهاند، برخی از این مراکز نیز در شهر هرتزلیا در اسرائیل هستند. صدها نفر در فرایند طراحی پردازندههای اپل دستاندر کار هستند و رهبری این کار نیز به جانی سروجی واگذار شده که پس از کار در IBM و اینتل به اپل آمده تا پردازندههایی طراحی کند که از نظر معماری بهمثابه آثار هنری هستند.
در ماههای اخیر سروجی موفق شده تعداد بیشتر و بیشتری از مهندسان کوالکام را بهسوی اپل جذب کند. این در حالی است که وظیفهی ساخت مودمهای موجود در آیفونهای اپل برعهدهی کوالکام است و نزاع حقوقی میان این دو غول دنیای فناوری بر سر حقوق مالکیت معنوی همچنان ادامه دارد. استخدام مهندسان کوالکام توسط اپل به این معنی است که کوپرتینوییها میخواهند مودمهای مورد استفاده جهت برقراری ارتباط میان دستگاههای همراه و شبکههای موبایل را خودشان طراحی کنند. طبق گزارش بلومبرگ، اپل در وضعیت فعلی به دنبال استفاده از مودمهای ساخته شده توسط اینتل و مدیاتک در آیفونهایی است که امسال عرضه میشوند.
سال گذشته اهالی کوپرتینو تلاشهای خود در زمینهی تولید پردازندههای موبایل را گسترش دادند و چندین پردازندهی جدید را به لیست پردازندههای اختصاصی خود اضافه کردند. در این میان میتوان به تراشهی ارتباط بلوتوث با نام W2 اشاره کرد که در ساعت هوشمند اپل مورد استفاده قرار میگیرد. یک پردازندهی جدید هوش مصنوعی و پردازندههای گرافیکی اختصاصی مورد استفاده در آیفون ۸، ۸ پلاس و ۱۰ نیز از جمله پردازندههای جدیدی بودند که سال گذشتهی میلادی اپل از آنها پردهبرداری کرد. نسل جدید آیپد که اواخر سال جاری عرضه خواهد شد نیز احتمالا از پردازندهی گرافیکی و پردازندهی هوش مصنوعی اختصاصی اپل بهره خواهد برد. شایان ذکر است که ورود اپل به عرصهی تولید پردازندههای گرافیکی موجب نابودی کسب و کار Imagination Technologies شد که پیشتر وظیفهی تولید پردازندههای گرافیکی مورد استفاده در محصولات اپل را برعهده داشت.
پردازندههای سری T در مکبوک پرو و آیمک انجام وظایفی نظیر کنترل تاچبار، مدیریت نیرو و ذخیرهسازی و کنترل اطلاعات امنیتی را بر عهده دارند.
تا کنون تنها دو نسخه از رایانههای سری مک از پردازندههای کمکی طراحی شده توسط اپل استفاده میکنند: نسخهی مجهز به تاچبار مکبوک پرو و همچنین آیمک پرو. طبق ادعای شخصی مطلع، اپل در حال کار روی سه مدل جدید از خانوادهی مک است که به پردازندههای کمکی ساخت اپل مجهز خواهند شد؛ این سه مدل شامل لپتاپها و یک رایانهی رومیزی جدید میشوند. افرادی که فعالیتهای اپل را دنبال میکنند معتقدند که در نهایت، کوپرتینوییها موفق خواهد شد پردازندههایی تمام عیار (برای رایانههای شخصی) تولید کنند و در صورت محقق شدن این پیشبینی، اینتل پنجمین مشتری بزرگ خود را از دست خواهد داد.