از سال ۲۰۱۴، با معرفی سیستم عامل اندروید گوگل برای خودروها، صنعت حمل و نقل به عامل اتحاد تازهای رسید که باعث نزدیکی آنها با فعالان دنیای دیجیتال شد.
در جریان بزرگترین نمایشگاه لوازم مصرفی؛ CES سال ۲۰۱۴ بود که پروژهی همکاری شرکتهای تکنولوژی و خودروساز برای استفاده از سیستم عامل اندروید در سیستمهای اطلاعات و سرگرمی خودروها موسوم به «اتحاد صنعت اتومبیل بدون مرز» یا بهاختصار Open Automotive Alliance آغاز شد. چهار سال از آغاز این اتحاد (آلیانس) میگذرد و تا بهامروز بیش از ۳۰ برند خودروساز و ۱۰ برند لوازم الکترونیک وارد OAA شدهاند. در این مقاله به بررسی ابعاد OAA و تلاشهای مجموعهی گوگل، بهعنوان توسعه دهندهی سیستم عامل اندروید میپردازیم.
رقابت با اپل، انگیزهی مهم گوگل برای ورود به صنعت خودروسازی
امروزه با پیشرفت قابل توجه تلفنهای همراه، خودروسازان از رابطهای کاربری خودرو و تلفن همراه استفاده میکنند و درواقع این قابلیت یکی از نکات قوت در فروش محسوب میشود. از آنجایی که بیشتر خودروهای امروزی و آینده از تجهیزات و رابط لازم برای اتصال به محصولات اپل مانند آیفون و آیپد استفاده میکنند، این برند سهم قابل توجهی از این بخش صنعت خودروسازی را دراختیار گرفته است. رقبای اپل اصلاً از این وضعیت استقبال نمیکنند. اگر رابطهای محصولات اپل در خودروها بهصورت یک استاندارد تعریف شوند، این امر بدون توجه به نظر مشتریان و آمار فروش بازار، بهمعنی استاندارد بودن تکنولوژی اپل برای گوشیهای هوشمند و تبلتها است. به بیان سادهتر، تجهیز شدن خودروها به رابطهای محصولات اپل، بهمعنی غالب بودن محصولات اپل در بازار است و درحقیقت شرکتهای خودروساز با فرض بیشتر بودن مشتریانی که از محصولات اپل استفاده میکنند، انواع رابطهای لازم برای ابزارهای اپل را بهصورت استاندارد در خودروها تعبیه میکنند.
یکی از رقبای سرسخت اپل، گوگل است. گوگل بهعنوان شرکت توسعه دهندهی سیستم عامل اندروید و رقیب اصلی بازار موبایل اپل، بههیچ عنوان استاندارد شدن رابطهای اپل در صنعت خودروسازی را قبول نمیکند. مدیران گوگل این سؤال را مسطح میکنند: چرا باید خودروها بهطور پیش فرض با محصولات اپل سازگار باشند و کاربران اندروید از این امکان محروم باشند؟ برای حل این مشکل چه باید کرد؟
دقیقاً برای پاسخ به همین دو سؤال بود که پروژهی OAA در سال ۲۰۱۴ کلید خورد.
اتحاد گوگل، خودروسازان و شرکتهای لوازم الکترونیک
بر اساس گفتههای مقامات گوگل، OAA به این صورت تعریف میشود:
اتحادی جهانی بین شرکتهای فناوری و خودروساز باتعهد بر استفاده از پلتفرم اندروید در خودروها از سال ۲۰۱۴.
با اینکه مدیران ارشد گوگل، بهطور صریح شرایط رقابت را تشریح نمیکنند یا سخنی از رقیب نمیبرند، اما درصورت موفقیت این پروژه، افزایش سهم گوگل در صنعت خودروسازی بدیهی است. پروژهی OAA دقیقاً بهمعنی مبارزهی گوگل با اپل است. اولین شرکتهای خودروسازی که OAA را پذیرفتند و اکنون بهعنوان اعضای بنیانگذار شناخته میشوند، شامل آئودی، جنرال موتورز، هوندا و هیوندای هستند. در کنار گوگل و این چهار برند خودروساز، انویدیا نیز قرار دارد. البته مدیران ارشد گوگل صراحتاً اعلام کردهاند که OAA فقط بهدنبال نصب سیستم اندروید در خودرو و ایجاد رابط به تلفنهای همراه هوشمند نیست؛ هدف نهایی فراتر از یک همگامسازی ساده بین تلفن همراه و سیستم اطلاعات و سرگرمی خودرو است.
اندروید بهعنوان اکوسیستم
در اولین کنفرانس گوگل با محوریت OAA، سیستم اندروید چند مرتبه در قالب «اکوسیستم» تعریف شد. استفاده از این واژه، نمایانگر تفاوت تعریف اندروید در نگاه عموم و مدیران ارشد گوگل است. درواقع مجموعهی گوگل در پروژهی OAA، اندروید را نه بهعنوان سیستم عامل تلفن همراه هوشمند یا تبلت، بلکه بهعنوان سیستم عامل یک خودرو در نظر گرفته است. مقامات گوگل معتقد هستند که خودرو «یک وسیلهی همراه» محسوب میشود. یکی از اهداف ایجاد OAA، استفاده از نرمافزارهای مبتنی بر سیستم عامل اندروید در سیستمهای اطلاعات و سرگرمی خودروها است. سیستم اطلاعات و سرگرمی خودروها قابلیتهایی چون سیستم صوتی، ارتباط و همگامسازی با تلفن همراه هوشمند، سیستم راهیاب ماهوارهای، سیستم تهویه و دیگر تجهیزات رفاهی کابین را دربر میگیرد. جدیدترین نسل سیستمهای اطلاعات و سرگرمی باوجود داشتن ویژگیهایی مانند نمایشگرهای بزرگ لمسی با قابلیت تقسیم به چند صفحه مجزا و انواع اپلیکیشنها تقریباً بهزودی از رده خارج خواهند شد.
دلیل این امر پیشرفت قابل توجه تلفنهای همراه هوشمند است که امروز، بیشتر قابلیتهای سیستمهای اطلاعات و سرگرمی خودروها را به همراه دارند. درواقع با یک ایجاد ارتباط و همگام سازی ساده بین تلفن همراه هوشمند و کامپیوتر خودرو، قابلیتهای سیستم اطلاعات و سرگرمی مانند راهیاب ماهوارهای یا پخش انواع فرمتهای صوتی و تصویری ممکن میشود. بدون خرج هزینههای اضافی میتوان از گجتهای متنوع تلفن همراه استفاده کرد و دیگر نیازی به سیستمهای اطلاعات و سرگرمی مجهز و گران قیمت نیست. البته نکتهی مهمی را نباید فراموش کنیم؛ این ویژگی چندان هم مورد نظر تمام شرکتهای خودروسازی نیست. بخش زیادی از سود خودروسازان متوجه آپشنهای گران قیمت سیستم اطلاعات و سرگرمی است و شاید بتوان گفت که مشتریان این نوع خودروهای مجهز، بیشتر هم خواهند بود.
مقامات گوگل برای متقاعد کردن مدیران شرکتهای بزرگ خودروسازی باید چند نکته را در نظر داشته باشند:
تأکید بر ساده بودن شخصیسازی اندروید و ارائهی سیستم مورد نیاز هر شرکت
قابل اعتماد بودن اندروید در بهکار بردن ویژگیهای جدید، حتی مواردی که تا حالا روی خودرو نصب نشدهاند
تبلیغ کنسول مرکزی اندرویدی مجهز خودرو برای جذب مشتری
در صورت موفقیت این پروژه، گوگل برتری قاب توجهی در برابر اپل و دیگر رقبا پیدا خواهد کرد. با عرضهی هر خودروی جدید، سیستم اطلاعات و سرگرمی آن مدل با نسخههای مختلف اندروید، شامل نسخههای قدیمی یا نسخههای آینده که بهزودی گوگل منتشر میکند، سازگار خواهد بود؛ این یعنی فروش بیشتر برای خودروساز و مشتری بیشتر برای گوگل.
پس از معرفی رابط کارپلی اپل (Apple CarPlay)، بسیاری از شرکتهای خودروسازی شامل هوندا و هیوندای، از این سیستم استفاده کردهاند. در واقع درمقایسه با اندروید، خودروسازان بیشتری از iOS استفاده میکنند. در این بین مقامات تویوتا و لکسوس نگران دسترسی بیش از اندازهی گوگل و اندروید به خودرو هستند و هنوز هیچکدام از مدلهای این دو شرکت، از رابط اندروید استفاده نمیکنند. از طرفی شرکتهایی چون هوندا و هیوندای هم وجود دارند که هم به اندروید و هم به iOS اعتماد کردهاند.
شاید دلیل اصلی که اپل و گوگل هر دو سهم مشترکی در بازار دارند، رویکرد متفاوت آنها باشد. یکی از بزرگترین تفاوتهای اپل و گوگل نحوهی استفاده از سیستم عامل و سخت افزار است. اپل سخت افزار خود را میسازد تا بر تمام جنبههای تجربهی کاربر کنترل داشته باشد. این رویکرد برای افرادی که خواهان همسانی در تلفن همراه، تبلت و موزیک پلیر خود هستند، جذابیت دارد. گوگل اما بهدنبال ساخت سخت افزار خود نبوده و در طراحی و توسعهی سیستم عامل و ارائه آن به شرکتهای مختلف سرمایهگذاری کرده است. این رویکرد برای افرادی که خواهان کنترل و حق انتخاب در تلفنهای همراه و مخالف کنترل همهجانبهی اپل هستند، جذاب بهنظر میرسد.
در سال ۲۰۰۷ بود که کنسرسیوم همکاری شرکتهای فناوری و تلفن همراه موسوم به «اتحاد تلفن همراه بدون مرز» یا بهاختصار OHA، توسط گوگل و شرکای آن بهمنظور استفاده از سیستم عامل اندروید در محصولات شرکتهای مختلف، ایجاد شد. OHA نقش مهمی در شرایط فعلی پلتفرم اندروید دارد. در حقیقت مقامات گوگل امیدوار هستند که موفقیت OAA بهاندازهی OHA باشد و خودروها بهعنوان ابزار جدید اندروید شناخته شوند.
یکی از عاملهای موفقیت OHA، سابقهی عملکرد گوگل است که تضمین ایمن و قابل اعتماد بودن اندروید را به خودروسازان خواهد داد. در طول چند سال گذشته، سیستمهای اطلاعات و سرگرمی برندهای مختلف از سیستم عاملهای مختلفی استفاده میکردند. سیستم عاملهای مبتنی بر لینوکس، بلک بری یا همکاری مستقیم فورد با مایکروسافت از این نمونهها هستند. مثال دیگر اتحاد GENIVI است که با حمایت اصلی بیامو، جنرال موتورز و اینتل در سال ۲۰۰۹ با هدف استفاده از سیستم عامل لینوکس در خودروها ایجاد شد. مقامات گوگل امیدوار هستند که همگامسازی بیشتر سیستمها به ایمنی بیشتر راننده و سرنشینان منتهی شود. استفاده از یک پلتفرم یکسان در تمام خودروها بهدلیل راحتی در استفاده، ایمنی را بهبود خواهد بخشید. استفاده از سیستم عامل اندروید برای بهکارگیری تجهیزات برقی، خودرو را به یک «وسیلهی اندروید» یا بهبیان دیگر «اکوسیستم» تبدیل میکند.
با نگاهی به شرکتهای خودروساز و الکترونیک پروژهی OAA میتوان به موفقیت این اتحاد اعتراف کرد. البته در مقابل کارپلی اپل هم مشتریان فراوانی در برندهای خودروساز و الکترونیک دارد. در این بین برخی خودروسازان از محصولات گوگل، برخی از محصولات اپل و تعدادی از هر دو استفاده میکنند. با درنظر گرفتن شرکتهایی که هنوز به گوگل و اپل اعتماد نکردهاند، یک نکته قطعی است؛ رقابت اپل و گوگل در صنعت خودروسازی ادامه دارد و هنوز برندهی قطعی این میدان مشخص نیست.