
چاپ سهبعدی بهعنوان یک سرگرمی فنی در طول سالها رشد و تکامل چشمگیری داشته و سختافزار و نرمافزار پشتیبان آن نیز همپای آن پیشرفتهاند. اینکه بتوانید چیزی را روی رایانه طراحی کنید و چند ساعت بعد آن را در دست بگیرید، دستاوردی خیرهکننده است. با این حال، حتی با همهگیر شدن این حوزه و عرضه پرینترهای کاربرپسند توسط شرکتهایی مانند Bambu Lab، هنوز پیش از فشردن دکمه چاپ باید به نکات بسیاری توجه کرد. گرچه سرزنش کردن فیلامنت، رطوبت و سایر عوامل بیرونی آسانتر است، اما در بسیاری از موارد میتوان با پیکربندی صحیح نرمافزار اسلایسر (Slicer) بر این مشکلات غلبه کرد.
تنظیم دقیق دمای فیلامنت موجود
تقریباً همه فیلامنتها یا یک بازه دمایی برای چاپ دارند یا عددی مشخص در پروفایل چاپ (Print Profile) آنها درج شده است. هرچند این مقادیر معمولاً از همان ابتدا پاسخگو هستند، اما گاهی لازم است تنظیمات دما را ریزتنظیم (Fine-tune) کنید. اینجاست که ابزار برج دما (Temperature Tower) به کار میآید.
برج دما به شما کمک میکند دمای دقیقی را که برای بهترین کیفیت و پرداخت سطح مدلها لازم است، پیدا کنید. نکته مثبت این است که بیشتر پرینترهای جدید و اسلایسرهای مدرن، مدل آمادهای برای چاپ برج دما در اختیار کاربر قرار میدهند. این برج معمولاً در بخشهایی با دماهای متفاوت ساخته شده است تا بتوانید آن را در یک مرحله چاپ کرده و بهترین تنظیم را انتخاب کنید.
در یک آزمایش عملی مشخص شد فیلامنت PLA مورد استفاده، پنج درجه سلسیوس بیش از حد داغ بوده و همین موضوع باعث افت کیفیت برجستگیهای معلق (Overhang) روی پرینتر Bambu Lab A1 شده است. پس از تنظیم دقیق دما، همان قرقره فیلامنت بدون هیچ مشکلی چاپ شد.
کالیبراسیون دینامیک جریان
پرینترهای سهبعدی با هدایت فیلامنت از میان اکسترودر (Extruder) به سمت هاتاند (Hot-end) کار میکنند؛ جایی که فیلامنت ذوب شده و روی صفحه ساخت اکسترود میشود. برای این کار باید فشار (Pressure) درون نازل افزایش یابد تا فیلامنت مذاب از آن عبور کند. اما زمانی که این فشار نادرست یا ناپایدار باشد، لکههای ریز (Micro-blobs) روی قطعه چاپی یا روی نازل ایجاد میشود. برای رفع این مشکل، کالیبراسیون دینامیک جریان (Flow Dynamics Calibration) را اجرا کنید تا مقدار بهینه پیشروی فشار (Pressure Advance) برای پرینتر خود را بیابید. پس از بهدست آوردن مقادیر درست، آنها را در اسلایسر وارد کنید تا تفاوت را ببینید.
نرخ جریان (Flow Rate) بسته به نازل پرینتر، نوع فیلامنت یا جنس ماده میتواند متفاوت باشد؛ بنابراین توصیه میشود هر بار که نازل یا ماده را تغییر میدهید، این تست را اجرا کنید. خبر خوب اینکه بیشتر اسلایسرهای مدرن امکان ذخیره چند پروفایل چاپ را فراهم میکنند تا نیازی به بهخاطر سپردن تنظیمات هر نازل و ماده نداشته باشید.
تست جمعشدن فیلامنت (Retraction)
رشتهرشته شدن فیلامنت (Stringing) یکی از رایجترین مشکلات چاپ سهبعدی و در عین حال یکی از مسائلی است که با چند تست ساده بهسرعت حل میشود. تنظیم جمعشدن فیلامنت (Retraction Tuning) روشی برای تعیین میزان عقبکشیدن فیلامنت هنگام حرکت سر چاپ در فضای باز میان محورها است. یک روش مناسب برای تست، ثبت تنظیمات پیشفرض و سپس چاپ یک مدل آزمایشی رشتهرشتهشدن همراه با تغییر تدریجی تنظیمات تا رسیدن به اعداد بهینه است. همچنین میتوانید مستندات سازنده پرینتر را بررسی کنید؛ برخی شرکتها مانند Creality تنظیمات پیشنهادی خود برای مواد مختلف را منتشر کردهاند. این مقادیر معمولاً نقطه شروع مناسبی برای اجرای تست کالیبراسیون در اسلایسر و سپس اصلاح آن تا رسیدن به بهترین نتیجه است.
حداکثر سرعت حجمی (Max Volumetric Speed)
حداکثر سرعت حجمی، محدودیت فیزیکی سرعتی است که هاتاند یک پرینتر سهبعدی میتواند پلاستیک را ذوب کرده و پیش از پرش چرخدندههای موتور اکسترودر یا ایجاد شکاف در قطعه چاپی، از نازل عبور دهد. بیشتر اسلایسرها روشی ساده برای تست این پارامتر در اختیار میگذارند که همان چاپ یک مدل آزمایشی از منوی کالیبراسیون است.
پس از چاپ، میتوانید ارتفاعی را که در آن قطعه دچار نقص یا کماکستروژن (Under-extrusion) شده بررسی کنید. این ارتفاع را از پایه تا نقطه مذکور با کولیس (Caliper) اندازه بگیرید. سپس در پیشنمایش اسلایسر، طرح رنگی جریان (Flow Color Scheme) را انتخاب کنید، تا ارتفاع اندازهگیریشده پایین بروید و عدد جریان را ببینید؛ همان عددی که میتوانید آن را در تنظیمات فیلامنت وارد کنید.
همچنین میتوانید این کار را بهصورت دستی و با فرمول زیر انجام دهید:
حداکثر سرعت حجمی فیلامنت = مقدار شروع + (ارتفاع اندازهگیریشده × گام)
برای نمونه، بر اساس محاسبه بالا خواهیم داشت: ۵ + (۱۲٫۸ میلیمتر × ۰٫۵) = ۱۱٫۴ میلیمتر مکعب بر ثانیه، که تقریباً برابر با نرخ جریان ۱۱٫۴۲ میلیمتر مکعب بر ثانیه در تصویر نمونه است.
حلقههای دیواره و عرض خط (Wall Loops & Line Width)
حلقههای دیواره و عرض خط دو تنظیمی هستند که میتوانند تفاوت میان یک قطعه چاپی مستحکم و یک قطعه شکننده را رقم بزنند. این دو، همان تنظیماتی هستند که بسیاری از کاربران پیش از خرید فیلامنتهای گرانقیمت مهندسی، آنها را نادیده میگیرند یا دستکم میگیرند. هر دو گزینه بهسادگی از تنظیمات فرآیند چاپ (Print Process Settings) قابل دسترسیاند و راهی برای افزایش ضخامت و در نتیجه افزایش مقاومت باربری قطعه، بدون نیاز به فیلامنت خاص فراهم میکنند. اسلایسر تست مشخصی برای این بخش ندارد، اما میتوانید تنظیمات را تغییر دهید و مدلهای آزمایشی را چاپ کنید تا بهترین حالت را بیابید.
همچنین میتوانید الگوهای مختلف پرکننده (Infill Pattern) را آزمایش کنید. الگوهای متنوعی برای پرکننده وجود دارد، اما پرکاربردترین آنها الگوی ژیروئید (Gyroid) است؛ زیرا استحکام را در همه محورها فراهم میکند و در عین حال چاپ آن آسان است، چرا چون خطوط آن یکدیگر را قطع نمیکنند و در نتیجه از برخورد سر چاپ یا جدا شدن قطعه از صفحه ساخت جلوگیری میشود.
احتمالاً مشکل از فیلامنت شما نیست
وقتی چاپ آنطور که انتظار دارید پیش نمیرود، خرید یک قرقره فیلامنت جدید آسانترین راه به نظر میرسد، اما این کار گاهی نهتنها وقتگیر بلکه پرهزینه هم هست. در مقابل، تنظیمات اسلایسری که بررسی شد، تنها چند گرم فیلامنت و اندکی زمان از شما میگیرد. در عوض، دستگاهی بهخوبی تنظیمشده با پارامترهایی که دقیقاً برای پرینتر و سلیقه شما کالیبره شدهاند در اختیار خواهید داشت که نتیجه بهتری به شما میدهد. البته این تنظیمات جادویی نیستند و نمیتوانند همه مشکلات چاپ را برطرف کنند. گاهی خرید یک برند یا قرقره فیلامنت جدید بهترین راهحل است، اما نباید نخستین کاری باشد که در مواجهه با مشکل انجام میدهید.