
بسیاری از کاربران هنگام بهینهسازی تنظیمات وایفای تصور میکنند عدد بزرگتر همیشه بهتر است. باندهای ۵ گیگاهرتز (5 GHz) و ۶ گیگاهرتز (6 GHz) سریعتر از باند ۲.۴ گیگاهرتز (2.4 GHz) هستند و عرض کانال ۱۶۰ مگاهرتز (160 MHz) توان عبوری (Throughput) را افزایش میدهد، اما این افزایش سرعت بدون هزینه نیست و میتواند برد را کاهش داده و تداخل را بیشتر کند. قدرت ارسال (Transmit Power) روتر یا اکسسپوینت (Access Point) نیز دقیقاً همینگونه عمل میکند.
قدرت ارسال یا TX Power نشاندهنده شدت سیگنال پخششده توسط روتر یا اکسسپوینت است. افزایش آن به سیگنال کمک میکند مسافت بیشتری را طی کند و از موانع عبور کند، اما ارتباط دستگاهها با روتر را دشوارتر میسازد. کلید ماجرا یافتن تعادل میان قدرت سیگنال و پوشش است.
قدرت ارسال آنطور که فکر میکنید عمل نمیکند
در تنظیمات روتر یا اکسسپوینت، قدرت ارسال پیشفرض معمولاً روی «۱۰۰٪» قرار دارد. این یعنی اکسسپوینتها چه بخواهید و چه نخواهید با حداکثر توان ارسال میکنند. بسیاری از کاربران بهندرت این گزینه را در صفحه مدیریت (Admin Page) بررسی میکنند، در حالی که قدرت ارسال بالا میتواند عامل ضعف عملکرد وایفای در گوشی هوشمند یا لپتاپ باشد.
بزرگترین اشکال ارسال سیگنال با تمام قدرت، تله عدم تقارن قدرت ارسال (Asymmetrical Transmit Power Trap) است. روتر شما میتواند سیگنالی با توان ۲۰ تا ۳۰ دسیبلمیلیوات (dBm) ارسال کند، اما گوشیهای هوشمند و لپتاپها تنها حدود ۱۰ تا ۱۸ دسیبلمیلیوات توان دارند. این دستگاهها برای صرفهجویی در باتری طراحی شدهاند و رادیوهای قویتری ندارند.
روتر ممکن است با تمام قدرت فریاد بزند و به هر گوشه خانه برسد، اما گوشی هوشمند نمیتواند با همان شدت پاسخ دهد. حتی اگر نشانگر سیگنال گوشی پر باشد، عملاً در منطقه مرده (Dead Zone) قرار دارد، زیرا در ارسال به روتر ناتوان است. این وضعیت میتواند به حلقه بازفرست بستهها (Packet Retransmissions) یا قطع کامل ارتباط منجر شود. قدرت ارسال بیدلیل بالا، توهم پوشش قوی ایجاد میکند و تأخیر (Latency) را افزایش میدهد.
اکسسپوینتهای بیشتر میتوانند مشکل را تشدید کنند
در خانهای با چند اکسسپوینت نزدیک به هم، همپوشانی سیگنالها میتواند بهجای حل مشکل پوشش، خودش مسئله شود. اکسسپوینتی که با توان ۱۰۰٪ ارسال میکند، تداخل در امواج را افزایش میدهد. دستگاه شما ممکن است به اکسسپوینت دورتری بچسبد که قدرت سیگنالش بر همه معیارهای دیگر غلبه میکند و حتی با وجود اکسسپوینت نزدیکتر با سیگنال بهتر، از جابهجایی امتناع کند.
برای جابهجایی روان میان اکسسپوینتها باید با یک تحلیلگر وایفای (Wi-Fi Analyzer) قدرت سیگنال را در نقاط مختلف خانه اندازه بگیرید. در نقطه میانی بین دو اکسسپوینت، قدرت سیگنال نمایشدادهشده روی گوشی باید حدود منفی ۶۷ دسیبلمیلیوات (-67 dBm) باشد تا جابهجایی بیوقفه انجام شود. اگر قویتر باشد، گوشی از رفتن به اکسسپوینت نزدیکتر خودداری میکند و اگر ضعیفتر باشد، منطقه مرده ایجاد میشود. قدرت ارسال هر دو اکسسپوینت را تنظیم کنید تا تعادل برقرار شود.
موضوع دیگر هدایت باند (Band Steering) است. زمانی که باند ۵ گیگاهرتز سیگنال سریعتری ارائه میدهد، جابهجایی تمیز میان باندهای ۲.۴ و ۵ گیگاهرتز اهمیت دارد. برای این کار، قدرت ارسال باند ۲.۴ گیگاهرتز را روی «کم» یا «متوسط» و باند ۵ گیگاهرتز را روی «متوسط» یا «زیاد» قرار دهید. اگر روتر امکان مقادیر سفارشی میدهد، باندهای ۲.۴ و ۵ گیگاهرتز را بهترتیب حدود ۱۱ و ۱۸ دسیبلمیلیوات تنظیم کنید تا فاصله ایدهآل ۶ تا ۹ دسیبلمیلیوات ایجاد شود و سلولهای سیگنال تقریباً برابر بسازید.
کاهش قدرت ارسال، وایفای من را سریعتر کرد
وقتی با تنظیم قدرت ارسال روتر و اکسسپوینت آشنا شدم، کنجکاو بودم تأثیر آن را روی وایفای خانه بسنجم. وارد صفحه مدیریت روتر شدم و قدرت ارسال را از «۱۰۰٪» به «۷۵٪» کاهش دادم. همین کار را برای اکسسپوینت انجام دادم و تفاوت عملکرد وایفای را اندازه گرفتم. بهبود سرعت ناچیز بود، اما عملکرد محسوس جهش خوبی داشت.
بافر شدن ویدیوهای طولانی یوتیوب بهطور قابلتوجهی کاهش یافت، آپلود ویدیوها سریعتر شد و سیگنال در دورترین اتاقها دیگر قطع نشد. با کاهش قدرت ارسال اکسسپوینت، گوشی و لپتاپ من توانستند در صورت نیاز بهراحتی میان روتر و اکسسپوینت جابهجا شوند. قدرت ارسال را تا «۵۰٪» پایین آوردم، اما عملکرد بدتر شد و به «۷۵٪» برگشتم.
ارتباط در شب نیز که ازدحام زمان پخش (Airtime Congestion) در اوج بود، بهتر شد. با ارسال تقریباً همه دستگاههای خانه بهطور همزمان، قدرت ارسال متعادل بهبود محسوسی در شبکه ایجاد کرد.
اکسسپوینتها نیازی به ارسال با تمام قدرت ندارند
قدرت ارسال پیشفرض روتر و اکسسپوینتها معمولاً روی حداکثر مقدار تنظیم میشود، اما نیازی به این کار نیست. کاهش آن میتواند در واقع به عملکرد وایفای کمک کند. ارسال سیگنال قوی به دستگاههایی که نمیتوانند با همان شدت پاسخ دهند، کمکی به شما نمیکند. متعادلسازی قدرت سیگنال و برد، به دستگاههای بیسیم اجازه میدهد به بهترین اکسسپوینت اطراف خود منتقل شوند.