گوگل در تازه‌ترین اطلاعیه امنیتی خود از افزودن حالت جدید «محافظت پیشرفته» (Enhanced Protection) به اپلیکیشن گوگل مسیجز (Google Messages) و مجموعه‌ای از تغییرات ضدکلاهبرداری در سیستم‌عامل اندروید (Android) پرده برداشت. بر اساس این اطلاعیه، هشدارهای کلاهبرداری مبتنی بر اعلان (Notification) که پیش‌تر تنها در گوشی‌های پیکسل (Pixel) در دسترس بود، اکنون به صدها میلیون دستگاه اندرویدی دیگر نیز گسترش می‌یابد.
گوگل حالت محافظت پیشرفته را یک تنظیم اختیاری توصیف کرده که پیشرفته‌ترین سطح محافظت این شرکت را در برابر کلاهبرداری‌های پیچیده ارائه می‌دهد. با این حال، این شرکت تاریخ انتشار مشخصی برای هیچ‌یک از قابلیت‌های یادشده اعلام نکرده است.
حالت محافظت پیشرفته در گوگل مسیجز چه کاری انجام می‌دهد؟
بر پایه توضیحات گوگل، حالت محافظت پیشرفته از توانمندترین مدل‌های جمینای (Gemini) این شرکت در فضای ابری بهره می‌گیرد تا قصد و نیت کلاهبرداران را درک کند و تهدیدهایی را که در حالت عادی نادیده می‌مانند، علامت‌گذاری کند.
به گفته گوگل، این تحلیل از مسیر زیرساخت «رایانش هوش مصنوعی خصوصی» (Private AI Compute) انجام می‌شود؛ بستری که در آن داده‌ها رمزنگاری شده و در محیطی امن پردازش می‌شوند که حتی خود گوگل نیز به آن دسترسی ندارد. این شرکت مدعی است چنین رویکردی امکان استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی قدرتمندتر را بدون به خطر انداختن حریم خصوصی کاربران فراهم می‌کند.
بررسی پیوندها (Link Checks) در گوگل مسیجز نیز دستخوش تغییر شده است. مدل روی‌دستگاهی جمینای نانو (Gemini Nano) اکنون در کنار سیگنال‌های وب به‌صورت بلادرنگ (Real-time) تصمیم می‌گیرد که آیا یک پیوند ناشناس پیش از باز شدن توسط کاربر قابل اعتماد است یا خیر.
هشدارهای کلاهبرداری همچنین به ناحیه اعلان‌ها (Notification Shade) راه یافته‌اند؛ کاربران پیش از باز کردن اپلیکیشن پیام‌رسان، هشدار مربوط به پیام‌های مشکوک را مستقیماً در اعلان‌های خود مشاهده می‌کنند.
گوگل گوشی‌های تولیدکنندگانی همچون آنر (Honor)، اینفینیکس (Infinix)، آیتل (itel)، موتورولا (Motorola)، اوپو (Oppo)، وان‌پلاس (OnePlus)، ریلمی (Realme)، تکنو (Tecno)، ویوو (vivo) و شیائومی (Xiaomi) را در کنار سایر سازندگان اندرویدی، از جمله دستگاه‌های دریافت‌کننده این هشدارها معرفی کرده است.
این تغییرات پس از دیگر به‌روزرسانی‌های اخیر گوگل مسیجز صورت می‌گیرد؛ از جمله حذف گزینه‌ای که اپلیکیشن را به دریافت صرفاً پیامک (SMS) و پیام چندرسانه‌ای (MMS) محدود می‌کرد.
محافظت‌های ضدکلاهبرداری اندروید در اشتراک‌گذاری صفحه و انتقال تماس
اندروید پیش از این نیز برخی اطلاعات حساس را هنگام اشتراک‌گذاری صفحه پنهان می‌کرد. گوگل اکنون این محافظت را به مرورگر کروم (Chrome) و مؤلفه اندروید وب‌ویو (Android WebView) نیز تعمیم داده است تا موارد زیر به‌طور خودکار در جریان نشست‌های زنده اشتراک‌گذاری صفحه پنهان بمانند:
- اطلاعات ورود (Login Credentials) واردشده در اپلیکیشن‌ها و وب‌سایت‌ها
- جزئیات پرداخت
- سایر داده‌های خصوصی نمایش‌داده‌شده روی صفحه
این تغییر با هدف مقابله با الگوی رایجی از کلاهبرداری طراحی شده که در آن قربانی متقاعد می‌شود صفحه گوشی خود را به اشتراک بگذارد و سپس در اپلیکیشن‌ها یا وب‌سایت‌های بانکی هدایت می‌شود.
انتقال تماس (Call Forwarding) نیز محافظ اختصاصی خود را دریافت کرده است. به گفته گوگل، کلاهبرداران گاهی انتقال تماس را روی گوشی قربانی فعال می‌کنند تا تماس‌ها و رمزهای یک‌بارمصرف (One-time Passcodes) را رهگیری کنند.
اندروید از این پس مانع از آن می‌شود که اپلیکیشن‌ها به‌صورت پنهانی و در پس‌زمینه انتقال تماس را فعال کنند. اگر فردی بخواهد کاربر را وادار کند تا کد MMI را در شماره‌گیر گوشی وارد کند و انتقال تماس را به‌صورت دستی روشن سازد، اندروید هشداری نمایش می‌دهد که خطر این کار را توضیح می‌دهد.
هزینه‌ای که کاربران برای محافظت بیشتر می‌پردازند
کاربرانی که خواهان قوی‌ترین بررسی‌ها در گوگل مسیجز هستند، باید حالت محافظت پیشرفته را روشن کنند؛ زیرا این قابلیت اختیاری است و تحلیل پیام‌ها را به فضای ابری می‌فرستد.
هزینه این انتخاب، پردازش ابری به‌جای بررسی‌های صرفاً روی‌دستگاهی است؛ رویکردی که به گفته گوگل از طریق زیرساخت رایانش هوش مصنوعی خصوصی، حریم خصوصی را حفظ می‌کند. در همین حال، هشدار مربوط به شماره‌گیر را باید جدی گرفت: درخواست یک فرد غریبه برای وارد کردن کد MMI، نشانه‌ای از کلاهبرداری انتقال تماس است.
گوگل هیچ زمان‌بندی برای هیچ‌یک از این محافظت‌ها منتشر نکرده و اعلام نکرده است که تغییرات مربوط به اشتراک‌گذاری صفحه و انتقال تماس به کدام نسخه‌های اندروید نیاز دارند.