مایکروسافت در ماه‌های گذشته با هر «سه‌شنبه وصله» (Patch Tuesday) و آپدیت‌های دوره‌ای، بخشی از ویندوز 11 را برای کاربران از کار انداخته بود؛ اما به‌روزرسانی 26H2 حالا مانند نفسی تازه در پیکره این سیستم‌عامل به نظر می‌رسد. برای نخستین بار پس از مدت‌ها، کاربران پس از نصب یک آپدیت ویندوز شاهد بهبود محسوس عملکرد هستند، نه خرابی و اختلال.
پروفایل تأخیر پایین (Low Latency Profile) چه می‌کند؟
پاسخ‌گویی سیستم‌عامل تأثیری مستقیم بر بهره‌وری کاربر دارد. شرکت IBM در سال ۱۹۸۲ نشان داد که زمان پاسخ سیستم زیر ۴۰۰ میلی‌ثانیه برای حفظ تمرکز کاربر حیاتی است؛ مفهومی که با نام «آستانه دوهرتی» (Doherty Threshold) شناخته می‌شود. ویندوز 11 سال‌ها در سمت نادرست این آستانه قرار داشت و شکایت از کندی منوی استارت، کندی نتایج جست‌وجو و تأخیر در اجرای برنامه‌ها در انجمن‌های کاربری فراوان بود.
مایکروسافت برای رفع این مشکل، قابلیت «پروفایل تأخیر پایین» (Low Latency Profile) را توسعه داده است. در نسخه 26H2، هنگامی که ویندوز عملی حساس به تأخیر مانند باز کردن منوی استارت یا اجرای یک اپلیکیشن را تشخیص دهد، فرکانس پردازنده (CPU) را برای یک تا سه ثانیه به نزدیکی حداکثر مقدار خود می‌رساند؛ بازه‌ای که برای نمایش عناصر پوسته (Shell) یا پنجره برنامه کافی است.
این قابلیت نخستین بار در آپدیت امنیتی ژوئن ۲۰۲۶ با شماره KB5094126 عرضه شد و آپدیت ماه اوت آن را به اجرای اپلیکیشن‌ها نیز گسترش داد. اکنون به‌روزرسانی 26H2 کلید نهایی را می‌زند و این ویژگی را برای تمام سیستم‌های پشتیبانی‌شده فعال می‌کند.
نتایج آزمایش‌ها؛ تا ۷۰ درصد پاسخ‌گویی سریع‌تر
داده‌های اولیه منتشرشده امیدوارکننده است. در یک آزمون، رسانه Windows Latest گزارش داد که اپلیکیشن‌های بومی مانند Edge و Outlook حدود ۴۰ درصد سریع‌تر اجرا می‌شوند و منوی استارت و سایر عناصر رابط کاربری تا ۷۰ درصد سریع‌تر پاسخ می‌دهند. در سیستم‌های آزمایشی نیز اجرای برنامه‌ها به‌طور محسوسی سریع‌تر شده است، تا جایی که نشانگر بارگذاری (Loading) عملاً دیده نمی‌شود.
کاهش مصرف رم در حالت بی‌کاری؛ نتیجه‌ای غیرمنتظره
مزیت دوم این آپدیت، بسیاری از کاربران را غافلگیر کرده است. پس از نخستین راه‌اندازی مجدد، یک لپ‌تاپ Lenovo Legion 5 Pro در حالت بی‌کاری عددی کمتر از حد معمول نسخه 25H2 نشان می‌داد. پیش‌تر این دستگاه پس از یک راه‌اندازی تازه حدود ۸.۵ تا ۹ گیگابایت حافظه در حال استفاده گزارش می‌کرد، اما پس از این آپدیت همان دستگاه در همان شرایط ۶.۷ گیگابایت را نشان داد.
این یافته با گزارش کاربران در انجمن‌های فناوری و ردیت هم‌خوانی دارد؛ صاحبان سیستم‌های مشابه از کاهش مصرف حافظه در حالت بی‌کاری از حدود ۱۰ گیگابایت در نسخه 25H2 به ۷ گیگابایت و گاه کمتر پس از نصب 26H2 خبر داده‌اند. کاربران دارای ۳۲ و ۴۸ گیگابایت حافظه نیز کاهش‌هایی با نسبت مشابه گزارش کرده‌اند.
در حال حاضر علت دقیق این کاهش مشخص نیست، اما کم‌کردن ردپای حافظه (Memory Footprint) ویندوز از ماه‌ها پیش بخشی از راهبرد مایکروسافت بوده است. این شرکت پیش‌تر متعهد شده بود که مصرف حافظه ویندوز را در شاخه سرویس‌دهی مشترک 24H2/25H2/26H2 کاهش دهد و کار روی مدیر حافظه (Memory Manager)، WebView2 و WinUI در همین راستا انجام شده است.
چرا 26H2 یک آپدیت «بی‌دردسر» است؟
بخشی از دلیل این ثبات آن است که 26H2 در واقع یک سیستم‌عامل تازه نیست. نسخه‌های 24H2، 25H2 و 26H2 همگی روی یک شاخه سرویس‌دهی (Servicing Branch) قرار دارند؛ یعنی 26H2 یک «بسته فعال‌سازی» (Enablement Package) است، نه محصولی که از صفر ساخته و عرضه شده باشد. بهبود سرعت اجرا و کاهش مصرف حافظه در طول سال به‌صورت ماهانه ارائه شده و اگر از ابزاری مانند ViveTool استفاده کرده باشید، احتمالاً مدت‌هاست این قابلیت‌ها را در اختیار دارید.
نکته مهم آن است که این آپدیت هیچ چیزی از کاربر نمی‌خواهد:
- نیازی به تغییر طرح‌های انرژی (Power Plan) نیست.
- نیازی به دست‌کاری ویرایشگر رجیستری (Registry Editor) نیست.
- نیازی به اسکریپت‌های شخص ثالث یا توییک‌های سطح بایوس (BIOS) نیست.
- عملکرد بازی‌ها دقیقاً در همان سطح نسخه 25H2 باقی مانده است.
در مجموع، 26H2 ویندوز 11 را به سیستم‌عاملی سریع‌تر و کم‌مصرف‌تر تبدیل می‌کند و در ازای آن هیچ چیزی طلب نمی‌کند؛ موضوعی که با توجه به افزایش شدید قیمت حافظه، اهمیت دوچندان دارد.