یک قاضی فدرال در استرالیا پس از سال‌ها نبرد حقوقی ضدانحصار میان اپل و اپیک گیمز، اپل را به تغییرات گسترده در قواعد App Store ملزم کرد. اپل تأیید کرده است که قصد دارد به این حکم اعتراض کند.
جزئیات حکم و مهلت اجرا
بر اساس تصمیم ۲۳۵ صفحه‌ای دادگاه، اپل باید اجازه دهد کاربران آیفون با حساب‌های اپل استرالیایی از اول مارس ۲۰۲۷ اپلیکیشن‌ها را از فروشگاه‌های اپلیکیشن ثالث (Third-Party App Stores) و وب‌سایت‌ها نصب کنند. اپل تا ۱۵ فوریه فرصت دارد تا با تأیید دادگاه درخواست تمدید مهلت تا ۳ مه ۲۰۲۷ را ارائه کند.
این حکم پس از رأی سال گذشته صادر می‌شود که در آن اپل به نقض قانون رقابت استرالیا از طریق محدودکردن توزیع جایگزین اپلیکیشن و روش‌های پرداخت محکوم شده بود. این پرونده با شکایت اپیک گیمز و مشابه نبرد حقوقی طولانی این شرکت با اپل در آمریکا شکل گرفته است.
قاضی جاناتان بیچ در تصمیم خود گفت اپل «درجه قابل‌توجهی از قدرت» در بازار خدمات توزیع اپلیکیشن iOS و بازار راهکارهای پرداخت درون‌برنامه‌ای iOS دارد و از توافق‌نامه‌های توسعه‌دهندگان و دستورالعمل‌های App Store برای محدودکردن رقابت استفاده کرده است.
رویه‌هایی که دادگاه مورد انتقاد قرار داد
- مسدودکردن دانلود و نصب اپلیکیشن‌ها خارج از App Store
- جلوگیری از توزیع اپلیکیشن‌ها توسط توسعه‌دهندگان از طریق کانال‌های جایگزین
- الزام توسعه‌دهندگان به استفاده از سیستم پرداخت درون‌برنامه‌ای (In-App Payment) اپل
- ممنوعیت پیوند به روش‌های پرداخت جایگزین
- الزام توسعه‌دهندگان به ارائه محتوای خریداری‌شده در جای دیگر از طریق سیستم خرید درون‌برنامه‌ای اپل
- جلوگیری از مدیریت مستقیم بازپرداخت‌ها توسط توسعه‌دهندگان
این حکم همچنین به اقدامات اپل علیه اپیک گیمز در سال ۲۰۲۰ اشاره دارد؛ از جمله مخالفت با Epic Direct Pay، حذف فورتنایت از App Store و سپس لغو حساب توسعه‌دهنده اپیک. قاضی بیچ دو اقدام آخر را «نمونه بارز اجرای شرایط محدودکننده اپل» و مغایر با بخش ۴۶ قانون رقابت و مصرف‌کننده ۲۰۱۰ استرالیا توصیف کرد.
تغییرات الزامی برای اپل
دادگاه مجموعه‌ای گسترده از دستورها را صادر کرد که اپل را ملزم می‌کند ضمن رعایت برخی الزامات امنیتی، فضا را برای رقابت بازتر کند:
- اجازه فروشگاه‌های ثالث و سایدلودینگ (Sideloading): کاربران آیفون در استرالیا بتوانند اپلیکیشن‌ها را مستقیماً از وب‌سایت‌ها و بازارهای ثالث دانلود و نصب کنند.
- اجازه روش‌های پرداخت جایگزین: توسعه‌دهندگان بتوانند از سیستم‌های پرداخت غیر از اپل، از جمله در اپلیکیشن‌های توزیع‌شده از App Store، استفاده کنند.
- مجازکردن پیوندهای پرداخت خارجی: توسعه‌دهندگان بتوانند کاربران را از داخل اپلیکیشن به روش‌های پرداخت جایگزین هدایت کنند.
- دسترسی به ابزارهای توسعه‌دهنده: رابط‌های برنامه‌نویسی (API) و ابزارهای لازم برای توزیع جایگزین اپلیکیشن با شرایطی تقریباً یکسان با آنچه به توسعه‌دهندگان App Store ارائه می‌شود، در دسترس باشد.
- محدودکردن کارمزدها و موانع: دریافت کارمزد برای دسترسی به کانال‌های توزیع جایگزین ممنوع شود، برخی کارمزدهای پرداخت خارجی محدود شود و توسعه‌دهندگان بتوانند قیمت‌های پایین‌تر خارج از سیستم پرداخت اپل ارائه کنند.
- بازپذیرش اپلیکیشن‌های اپیک گیمز: فورتنایت و دیگر اپلیکیشن‌های واجد شرایط اپیک گیمز بتوانند با رعایت قواعد توسعه‌دهنده به App Store استرالیا بازگردند. این بخش از دستور مشمول مهلت مارس ۲۰۲۷ نیست و با دریافت درخواست کتبی از سوی اپیک فوراً اجرا می‌شود.
دادگاه همچنین اپل را از الزام توسعه‌دهندگان به گزارش تراکنش‌های پردازش‌شده از طریق ارائه‌دهندگان پرداخت جایگزین یا ارائه سیستم پرداخت اپل در کنار گزینه‌های ترجیحی آن‌ها منع کرد؛ الزاماتی که اپل در مناطقی مانند برزیل و ژاپن اعمال می‌کند. محدودیت‌های مربوط به خاموش‌کردن اپلیکیشن‌های نصب‌شده خارج از App Store و الزامات مرتبط با فرایند تأیید و امضای اپلیکیشن (Notarization) نیز در این تصمیم بررسی شده است.
موارد به‌نفع اپل و واکنش‌ها
پیروزی‌های اپل در این حکم محدودتر بوده است. قاضی بیچ درخواست اپیک برای گسترش دستورهای قضایی (Injunctions) به سطح جهانی را رد کرد و به اپل اجازه داد الزامات اسکن امنیتی و تأیید اپلیکیشن (Notarization) را برای اپلیکیشن‌های توزیع‌شده خارج از App Store حفظ کند. همچنین اپل ملزم نیست بازارهای رقیب را از طریق App Store خود توزیع کند.
دادگاه اپل را به پرداخت ۸۵ درصد هزینه‌های حقوقی اپیک در دادگاه اولیه محکوم کرد و تصمیم درباره هزینه‌های جلسات بعدی مربوط به راهکارهای جبرانی را به آینده موکول کرد.
اپیک گیمز در واکنش اعلام کرد «فورتنایت فردا به App Store استرالیا بازمی‌گردد» و این حکم را خبری مهم برای توسعه‌دهندگان و کاربران iOS در استرالیا دانست. اپل نیز در بیانیه‌ای به رویترز گفت: «ما درخواست توقف اجرا (Stay) و تجدیدنظر در نتیجه را ارائه خواهیم کرد تا به راه‌حلی برسیم که به مالکیت فکری ما احترام بگذارد و تجربه امن و مطمئنی را که مصرف‌کنندگان و توسعه‌دهندگان از App Store انتظار دارند حفظ کند.»