اشتراک ۲۰ دلاری Claude Pro برای کاربرانی که روزانه به مدل‌های بزرگ‌تر Anthropic نیاز دارند منطقی به نظر می‌رسد، اما بخش زیادی از استفاده روزمره از هوش مصنوعی به توضیح یک مفهوم، خلاصه‌سازی متن یا کارهای سبک محدود می‌شود. بر همین اساس، یکی از کاربران تصمیم گرفته است اشتراک خود را کنار بگذارد و مدل ارزان‌تر Haiku 5.5 را از طریق API و با پرداخت به‌ازای مصرف (Pay-as-you-go) در یک اپلیکیشن دسکتاپ رایگان آزمایش کند.
Haiku 5.5؛ ارزان‌تر، اما نه کم‌توان
Haiku 5.5 کوچک‌ترین مدل از خانواده مدل‌های Anthropic است که به‌عنوان جایگزین Haiku 4.5 معرفی شده و برای کارهای سریع و پرحجم مانند استخراج جزئیات از انبوه متن یا توضیح‌های کوتاه طراحی شده است. این مدل نخستین نسخه از Haiku است که به تفکر تطبیقی (Adaptive Thinking) و تنظیم سطح تلاش (Effort Setting) مجهز شده؛ یعنی خودش تشخیص می‌دهد پیش از پاسخ چقدر استدلال کند.
قیمت API این مدل برای ورودی (Input) ۰.۱۰ دلار به ازای هر یک میلیون توکن (Token) و برای خروجی (Output) ۰.۵۰ دلار است. Haiku 4.5 در همین بخش به‌ترتیب ۱ دلار و ۵ دلار قیمت داشت؛ بنابراین Haiku 5.5 حدود یک‌دهم نسخه پیشین هزینه دارد. این رقم با قیمت‌گذاری مدل ارزان‌قیمت OpenAI یعنی GPT-6 Luna نیز مطابقت دارد.
با این حال، این یک‌دهم در عمل کاملاً دقیق نیست؛ زیرا Haiku 5.5 همان متن را به حدود ۳۰ درصد توکن بیشتر تقسیم می‌کند. برآورد خود Anthropic از صرفه‌جویی واقعی نزدیک به ۷۵ درصد است. سطح تلاش (Effort) هم در هزینه اثر دارد، چون تفکر به‌عنوان خروجی محاسبه می‌شود و سطح بالاتر به استدلال بیشتر نیاز دارد؛ حالت پیش‌فرض «متوسط» است.
تجربه استفاده از API بدون اپلیکیشن Claude
استفاده از Haiku 5.5 با نرخ API یعنی دیگر خبری از اپلیکیشن Claude نیست. کاربر باید کلید API را از کنسول Anthropic (Anthropic Console) دریافت کند و آن را در محیط کاری دلخواه خود قرار دهد تا پیام‌ها به مدل ارسال شود و هزینه بر اساس توکن محاسبه شود. برای این آزمایش از Cherry Studio استفاده شده است؛ اپلیکیشنی که به گفته نویسنده رابط کاربری ساده اما جامعی دارد. گزینه‌های دیگری مانند Jan، AnythingLLM، Msty، LibreChat و Open WebUI هم برای این کار وجود دارند.
در ابتدا Haiku 5.5 در فهرست مدل‌های Cherry Studio قرار نداشت و باید به‌صورت دستی اضافه می‌شد. پس از بارگذاری، مدل کارهای معمول را بدون مشکل انجام داد: توضیح‌های جامع اما مختصر ارائه کرد، یک تایمر کوچک HTML ساخت و پیش‌نمایش آن را در همان چت نشان داد، و با قرار دادن هفت سند طراحی در یک پیام، ادعاهای نیازمند منبع را در قالب جدول مرتب کرد. نکته قابل توجه این بود که مدل در مواردی که مطمئن نبود، اطلاعات خود را به‌عنوان احتمالاً قدیمی علامت‌گذاری کرد.
چه چیزهایی از دست می‌رود؟
هزینه اصلی این روش، از دست دادن قابلیت‌هایی است که Claude Pro پیرامون مدل‌ها فراهم می‌کند؛ مواردی مانند Projects، Memory، Claude Code، Artifacts، Claude Design و دسترسی به مدل‌های بزرگ‌تر. هنگام استفاده از محیط‌های کاری دیگر، کاربر باید این امکانات را خودش بسازد و ممکن است همه ابزارهای لازم در دسترس نباشد. به همین دلیل Cherry Studio انتخاب شده است؛ چون ابزارهایی مانند وب و فایل‌سیستم MCP را در اختیار می‌گذارد و بازسازی محیط کاری مشابه Claude را آسان‌تر می‌کند.
در کار با فایل‌های محلی، Haiku 5.5 عملکرد قابل قبولی دارد. این مدل در آزمون OSWorld که توانایی مدل در کار با کامپیوتر را می‌سنجد، امتیاز ۷۲.۴ درصد گرفته، در حالی که Haiku 4.5 تنها ۱۵.۷ درصد کسب کرده است. با این حال، Haiku 5.5 در استدلال پیچیده و وظایف چندمرحله‌ای ضعیف‌تر عمل می‌کند و بهتر است برای کارهای ساده‌ای مانند تغییر نام دسته‌ای فایل‌ها به کار رود. همچنین هر فایلی که مدل می‌خواند در شمارش توکن محاسبه می‌شود.
صورت‌حساب کوچک، اما یک استثنا
بر اساس داده‌های کنسول، در شلوغ‌ترین دقیقه‌ها مصرف حدود ۳۰۰۰ توکن ورودی و کمتر از ۸۰۰ توکن خروجی بوده است. حتی اگر تمام دقایق یک روز کاری هشت‌ساعته با همین شدت ادامه پیدا کند—که قطعاً چنین نیست—هزینه روزانه حدود ۰.۳۳ دلار می‌شود. برای ۲۲ روز کاری این رقم حدود ۷.۳۰ دلار و برای استفاده هر روز ماه حدود ۹.۹۰ دلار است؛ یعنی کمتر از نصف اشتراک ۲۰ دلاری Claude Pro.
اما یک قاعده قیمت‌گذاری ویژه در Haiku 5.5 وجود دارد: اگر پرامپت یک درخواست از ۱۰۰,۰۰۰ توکن عبور کند، کل آن درخواست با نرخ ورودی ۰.۵۰ دلار و خروجی ۲.۵۰ دلار به ازای هر یک میلیون توکن محاسبه می‌شود؛ پنج برابر نرخ عادی. در صفحه قیمت‌گذاری Anthropic، خواندن و نوشتن حافظه نهان (Cache) هم در این محدودیت حساب می‌شود. اپلیکیشن‌های چت این وضعیت را آسان‌تر ایجاد می‌کنند، چون هر پیام جدید کل گفت‌وگو تا آن لحظه را دوباره ارسال می‌کند. برای دوری از این مشکل می‌توان چت‌های جدید را زودتر آغاز کرد و از تنظیمات زمینه (Context) در Cherry Studio برای جلوگیری از ارسال کل تاریخچه استفاده کرد.
جمع‌بندی
در نهایت، کنار گذاشتن اشتراک Pro و استفاده از API برای این کاربر چندان دشوار نبوده است. او توانسته بیشتر استفاده روزمره از هوش مصنوعی را با Haiku 5.5 در یک اپلیکیشن رایگان بازسازی کند. به گفته او، چیزی که بیشتر از Claude Pro کم شده، خود مدل‌ها نیستند؛ بلکه محیط کاری پیرامون مدل‌هاست که امکان تکرار طراحی‌ها، استفاده از مرورگر درون‌برنامه‌ای و انجام کارهای پیچیده روی فایل‌های محلی را فراهم می‌کرد.