پروژه‌های نرم‌افزاری مبتنی بر کدنویسی با کمک هوش مصنوعی (vibe-coded) این روزها در بخش‌های مختلف دنیای نرم‌افزار سر و صدا کرده‌اند. یکی از نمونه‌های شناخته‌شده، مجموعه ArtCraft است که به‌عنوان جایگزینی رایگان برای اپلیکیشن‌های Adobe Creative Cloud معرفی می‌شود. این مجموعه الهام واضحی از محصولات ادوبی گرفته، اما پرسش اصلی این است که آیا می‌تواند در عمل با آن‌ها رقابت کند یا نه.
PhotoCraft؛ جایگزین فتوشاپ با عملکرد قابل قبول
PhotoCraft به‌عنوان جایگزین فتوشاپ، در آزمایش‌ها بهتر از حد انتظار ظاهر شد. انتخاب سوژه در آن دقت کمتری نسبت به فتوشاپ دارد و هنگام اصلاح انتخاب با براش، ناحیه انتخاب به‌صورت بلادرنگ به‌روزرسانی نمی‌شود؛ با این حال همچنان روان و قابل استفاده است. ساخت لایه‌های متنی، اعمال افکت لایه، استفاده از ماسک برشی، پشتیبانی از تب‌ها برای باز کردن چند سند و کپی محتوا میان آن‌ها، و ابزار برش پرسپکتیو از جمله قابلیت‌هایی است که در این برنامه کار می‌کند.
تنظیماتی مانند وایت بالانس، سطوح رنگ و میکس کانال نیز در PhotoCraft وجود دارد و اصلاحاتی مانند حذف سوژه و حذف قرمزی چشم هم در دسترس است. با این حال، بزرگ‌ترین کمبود نسبت به فتوشاپ، نبود یکپارچگی هوش مصنوعی است؛ کاربر نمی‌تواند به سادگی پس‌زمینه یا تصویری از صفر تولید کند.
LightCraft؛ تجربه‌ای نزدیک به لایت‌روم با محدودیت‌ها
LightCraft جایگزین Lightroom در مجموعه ArtCraft است و مانند PhotoCraft، امکانات قابل‌توجهی ارائه می‌دهد. امکان مرور پوشه محلی مستقیماً در برنامه و ویرایش دسته‌ای فایلهای RAW، یکی از نقاط قوت مهم آن است. تنظیم خودکار عکس هم وجود دارد، اما LightCraft تمایل دارد کنتراست را اغراق‌آمیز کند و سایه‌ها را بیش از حد تیره کند؛ با این حال اصلاح دستی این تنظیمات نسبتاً آسان است.
در بخش حذف نویز، LightCraft مدل هوش مصنوعی اختصاصی ندارد، اما امکان بارگذاری مدل محلی را فراهم می‌کند. در GitHub این برنامه مدل RawNIND مورد استفاده در Darktable پیشنهاد شده است که نتایج قابل قبولی می‌دهد، هرچند برای عکس‌های کم‌نور کامل نیست. حذف نویز دستی نیز کندتر است و معمولاً نتایج ضعیف‌تری تولید می‌کند.
یکی از کمبودهای مهم LightCraft، نبود اصلاح خودکار لنز بر اساس پروفایل لنز است. برنامه ادعا می‌کند داده لنز در عکس‌ها وجود ندارد، در حالی که نرم‌افزارهای دیگر آن را تشخیص می‌دهند؛ در نتیجه عکس‌ها به‌طور پیش‌فرض اثر چشم‌ماهی خفیفی دارند و باید دستی اصلاح شوند. حذف محتوایی و ساخت ماسک هم در دسترس است، اما استفاده از آن‌ها به اندازه Lightroom یا Affinity شهودی نیست.
FilmCraft؛ تدوین ویدیو هنوز ناتمام‌تر است
FilmCraft جایگزین Adobe Premiere است و در مقایسه با DaVinci Resolve، که برای بسیاری از کاربردهای غیرحرفه‌ای رایگان است، هنوز ناتمام‌تر به نظر می‌رسد. وارد کردن رسانه و کشیدن آن روی تایم‌لاین نسبتاً آسان است، اما هنگام حذف کلیپ‌ها مشکلاتی وجود دارد؛ در منوی راست‌کلیک گزینه Delete دیده نمی‌شود و دکمه Ripple delete نیز اگر رسانه دیگری در همان زمان در ترک‌های دیگر وجود داشته باشد کاری انجام نمی‌دهد.
FilmCraft ترنزیشن‌های کمتری نسبت به Resolve دارد و قابلیت‌های صوتی آن نیز محدودتر از Fairlight در Resolve است. در آزمایش همگام‌سازی خودکار بلندی صدای یک ترک محیطی با بقیه ویدیو، برنامه ابتدا فریز و کرش کرد، اما بار دوم پس از کمی صبر کار کرد. با توجه به پیچیدگی تدوین ویدیو، این رفتار روی یک پروژه نسبتاً کوچک هم نگران‌کننده است. موضوع پلاگین‌ها نیز از دیگر ابهامات FilmCraft است.
مزیت لینوکس و آینده نامشخص
مهم‌ترین مزیت مجموعه ArtCraft برای کاربران لینوکس این است که روی این سیستم‌عامل اجرا می‌شود. هیچ‌یک از اپلیکیشن‌های Adobe و Affinity از لینوکس پشتیبانی نمی‌کنند و حتی نصب DaVinci Resolve نیز روی لینوکس می‌تواند دشوار باشد. بنابراین ArtCraft می‌تواند نزدیک‌ترین تجربه به محصولات ادوبی برای کاربرانی باشد که از ویندوز یا مک استفاده نمی‌کنند.
با این حال، این مجموعه هنوز برای استفاده حرفه‌ای و تولیدی (production-ready) آماده نیست. پروژه در مراحل اولیه قرار دارد و به‌روزرسانی‌های آن مکرر بوده است. علاوه بر EffectCraft، برنامه‌های دیگری مانند FigCraft و DesignCraft نیز در این مجموعه وجود دارند که جایگزین ابزارهای دیگر ادوبی می‌شوند و همه روی لینوکس کار می‌کنند.
بزرگ‌ترین ابهام، آینده این پروژه‌هاست. ادوبی به‌شدت روی هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کرده و اکنون با این واقعیت روبه‌رو شده که محصولاتش می‌توانند توسط توسعه‌دهندگان کوچک بازسازی شوند. مشخص نیست چنین پروژه‌هایی تا چه مدت دوام می‌آورند و آیا ادوبی برای متوقف کردن آن‌ها اقدام می‌کند یا نه. ArtCraft جذاب و ارزش بررسی دارد، اما برای جایگزینی کامل و بلندمدت با محصولات ادوبی، هنوز باید احتیاط کرد.