بر اساس گزارش XDA Developers، ویندوز نزدیک به یک دهه است که OpenSSH را به‌صورت داخلی ارائه می‌کند؛ با این حال تنها کلاینت (Client) آن به‌طور پیش‌فرض نصب شده و سرور (Server) به‌عنوان یک قابلیت اختیاری (Optional Feature) در دسترس است. همین موضوع باعث شده بسیاری از کاربران از وجود یک سرور SSH داخلی و رایگان در ویندوز بی‌خبر بمانند.
OpenSSH Server چیست و چگونه نصب می‌شود؟
OpenSSH Server در ویندوز به‌صورت پیش‌فرض فعال نیست، اما نصب آن بسیار ساده است. کافی است به مسیر Settings و سپس Optional features بروید، گزینه OpenSSH Server را انتخاب کنید و روی Install بزنید. پس از نصب، برای پذیرش اتصال‌های ورودی باید اجازه عبور از Windows Firewall را نیز تنظیم کنید. پس از این مرحله، معمولاً نیازی به پیکربندی مجدد نیست.
مدیریت از راه دور ویندوز مانند سرورهای لینوکسی
با فعال بودن OpenSSH Server می‌توانید از یک سیستم دیگر به ویندوز متصل شوید و ابزارهای خط فرمان (CLI) مانند CMD و PowerShell را اجرا کنید. از این طریق می‌توان سرویس‌ها و فرایندها را کنترل کرد، اطلاعات سیستم را دید، تنظیمات شبکه را تغییر داد یا حتی سیستم را قفل و ری‌استارت کرد. به گفته نویسنده، یکی از کاربردهای ساده این قابلیت، خاموش کردن رایانه ویندوزی از طبقه دیگر با یک جلسه SSH از گوشی اندروید است. برای این کار می‌توان از اپلیکیشن Termius استفاده کرد که پروفایل‌ها را ذخیره می‌کند و کار با آن بدون صفحه‌کلید فیزیکی راحت‌تر است.
کنترل WSL و سرویس‌های خودمیزبان
یکی از کاربردهای مهم‌تر OpenSSH Server، مدیریت محیط WSL است. برای نمونه می‌توان یک سرور Paperless-ngx را به‌صورت کانتینر Docker داخل یک ماشین Ubuntu در WSL اجرا کرد و سپس از طریق SSH به آن یا به میزبان ویندوزی دسترسی گرفت. اتصال به میزبان قدرت بیشتری دارد، زیرا امکان ری‌استارت سیستم و عیب‌یابی در سطح سیستم‌عامل را فراهم می‌کند. همچنین می‌توان کانتینرها را تغییر داد، کانتینر جدید ساخت، بسته‌های سیستم میزبان را با Winget به‌روزرسانی کرد و در صورت نیاز ماشین‌های WSL تازه ایجاد کرد.
مزیت نسبت به ریموت دسکتاپ سنتی
ریموت دسکتاپ (Remote Desktop) برای کارهای گرافیکی مفید است، اما همه امور به رابط گرافیکی نیاز ندارند. مایکروسافت اپلیکیشن Remote Desktop داخلی را بازنشسته کرده و در نسخه Home ویندوز امکان میزبانی RDP وجود نداشت. در مقابل، OpenSSH Server محدودیت نسخه‌های ویندوز را ندارد و برای اتصال‌های چندسکویی (Cross-Platform) مناسب است. برای دسترسی به رایانه ویندوزی از خارج شبکه نیز می‌توان Tailscale را روی میزبان نصب کرد.
در مجموع، OpenSSH Server یک ابزار رایگان و کم‌هزینه برای مدیریت ترمینالی ویندوز است و می‌تواند رایانه‌های ویندوزی را به همان اندازه سرورهای لینوکسی قابل کنترل کند؛ به شرط آنکه کاربر با خط فرمان آشنایی داشته باشد.