گوگل در نخستین عینک‌های هوشمند مبتنی بر اندروید XR (Android XR) با همکاری Warby Parker و Gentle Monster، مجموعه‌ای از تدابیر نرم‌افزاری و سیاست‌های حریم خصوصی را برای دوربین این دستگاه‌ها معرفی کرده است. تمرکز اصلی این اقدامات بر شفاف‌سازی عملکرد دوربین، جلوگیری از سوءاستفاده و کاهش نگرانی‌های اجتماعی پیرامون عینک‌های هوشمند مجهز به دوربین است.
چراغ ضبط؛ نشانه‌ای روشن و مقاوم در برابر دستکاری
در عینک‌های اندروید XR، یک چراغ ضبط (Recording Light) رو به بیرون تعبیه شده است که عملکردی مشابه LED حریم خصوصی (Privacy LED) در عینک‌های متا دارد. این چراغ هر زمان که عینک در حال ثبت محتوایی باشد که بعداً قابل مشاهده است، روشن می‌شود؛ یعنی هنگام عکاسی یا ضبط ویدیو فعال است. در مقابل، اگر کاربر تنها از جمینای (Gemini) برای درک زمینه استفاده کند، چراغ روشن نمی‌شود.
گوگل برای جلوگیری از دستکاری چراغ، بررسی خودکار سیستم (System Check) را در نظر گرفته است. عینک به‌طور منظم سلامت سخت‌افزار و عملکرد چراغ را بررسی می‌کند و ممکن است هنگام شارژ، چشمک‌زدن سفید و آبی مشاهده شود. اگر سیستم تشخیص دهد چراغ ضبط کار نمی‌کند، دوربین به‌طور خودکار غیرفعال می‌شود.
جمینای، حذف فوری تصاویر و پوشاندن چهره‌ها
یکی از مهم‌ترین بخش‌های رویکرد گوگل، نحوه تعامل دوربین با جمینای است. تصاویری که برای جمینای ثبت می‌شوند، بلافاصله پس از استفاده پاک می‌شوند و در تاریخچه گفت‌وگوی جمینای باقی نمی‌مانند. گوگل تأکید کرده است که این تصاویر برای آموزش هوش مصنوعی (AI Training) یا تبلیغات استفاده نمی‌شوند و کاربر نیز کنترلی بر این فرایند ندارد، زیرا حذف فوری بخشی از طراحی سیستم است.
همچنین وقتی عینک تصویری را برای جمینای ارسال می‌کند، گوشی همراه به‌صورت محلی و پیش از ارسال، چهره افراد را پوشانده (Face Redaction) و سپس تصویر را به جمینای می‌فرستد. داده صوتی نیز فیلتر می‌شود تا صدای افراد دیگر جز کاربر حذف شود. قابلیت ترجمه زنده (Live Translation) نیز در محدوده‌ای ۶۰ درجه‌ای جلوی کاربر عمل می‌کند و صداهای محیط را تا حد امکان فیلتر می‌کند.
گوگل توضیح داده است که جمینای طوری تنظیم شده است که در موارد مبهم، پیش از فعال‌سازی دوربین از کاربر تأیید بگیرد. برای نمونه، درخواستی مانند «این نقاشی چیست» به‌وضوح استفاده از دوربین را ایجاب می‌کند، اما پرسشی مانند «چقدر پول روی میز است» ممکن است ابتدا پرسش تکمیلی (Follow-up) ایجاد کند تا مشخص شود کاربر واقعاً قصد استفاده از دوربین را دارد یا نه.
محدودیت ضبط ویدیو و سیاست‌های اکوسیستم
گوگل مدت ضبط ویدیو در عینک‌های Intelligent Eyewear را به ۹۰ ثانیه محدود کرده است. به گفته این شرکت، بیشتر ضبط‌ها در همین بازه انجام می‌شوند، هرچند متا در مقایسه امکان ضبط تا ۵ دقیقه را ارائه می‌دهد. علاوه بر این، گوگل مجموعه‌ای از سیاست‌ها را در اکوسیستم خود برای مقابله با سوءاستفاده از دوربین اعمال می‌کند:
- الزامات استفاده مسئولانه: کاربران پیش از استفاده باید تأیید کنند که بدون اجازه افراد را ضبط نمی‌کنند، در مکان‌های حساس ضبط نمی‌کنند و چراغ نشانگر ضبط را نمی‌پوشانند. نقض این شرایط، نقض شرایط سرویس گوگل (Google Terms of Service) محسوب می‌شود و ممکن است دسترسی کاربر به عینک غیرفعال شود.
- Google Shopping و Google Ads: سیاست‌ها فروش و تبلیغ برچسب‌ها یا لوازم جانبی‌ای را که برای پنهان‌کردن چراغ ضبط طراحی شده‌اند ممنوع می‌کند.
- Google Play: برنامه‌ها اجازه ندارند از دوربین برای پخش زنده اجتماعی یا شناسایی چهره در زمان واقعی استفاده کنند یا رفتار چراغ نشانگر بیرونی را تغییر دهند.
- YouTube: محتوای آزاردهنده و عینیت‌بخشی جنسی ناخواسته ممنوع است و همه ویدیوها، چه با گوشی و چه با عینک ثبت شده باشند، باید از این سیاست‌ها پیروی کنند.
- محدودیت حساب: فعال‌سازی دستگاه Intelligent Eyewear به حساب گوگل با سن ۱۸ سال یا بیشتر نیاز دارد.
جمع‌بندی
به نظر می‌رسد گوگل با ترکیبی از شفافیت چراغ ضبط، حذف فوری تصاویر جمینای، پوشاندن محلی چهره‌ها و سیاست‌های اکوسیستمی، تلاش کرده است تعادلی نزدیک به مطلوب میان قابلیت‌های دوربین عینک هوشمند و حریم خصوصی افراد برقرار کند. این اقدامات اگرچه به‌تنهایی انقلابی نیستند، اما استانداردهایی روشن برای استفاده مسئولانه از دوربین در عینک‌های اندروید XR تعیین می‌کنند.