XDA Developers در مقاله‌ای چهار پروژه مبتنی بر رزبری‌پای (Raspberry Pi) را معرفی کرده است که به کاربران کمک می‌کند برخی سرویس‌های اشتراکی خانگی را با گزینه‌های خودمیزبان (Self-hosted) جایگزین کنند. ایده اصلی این است که با اجرای سرویس‌های نرم‌افزاری روی یک سرور کوچک خانگی، داده‌ها در اختیار کاربر بماند و هزینه‌های ماهانه کاهش یابد.
چرا خودمیزبانی روی رزبری‌پای؟
رزبری‌پای با وجود ابعاد کوچک، برای اجرای سرویس‌های خودمیزبان مناسب است. کاربران می‌توانند سیستم‌عامل سفارشی‌شده یا اپلیکیشن‌های جایگزین سرویس‌های ابری را روی آن نصب کنند. ناپایداری قیمت‌گذاری، تغییر سیاست‌ها و نگرانی‌های حریم خصوصی در سرویس‌های ابری، دلیل اصلی محبوبیت خودمیزبانی است.
Nextcloud؛ ذخیره‌سازی ابری شخصی
Nextcloud یک سرویس ذخیره‌سازی ابری خودمیزبان (Self-hosted Cloud Storage) است که می‌تواند جایگزین ارائه‌دهنده پرداختی شود. ساده‌ترین کاربرد آن همگام‌سازی فایل‌ها میان چند دستگاه و دسترسی به آن‌ها در شبکه محلی (Local Network) است. با نصب Tailscale می‌توان دسترسی از خارج شبکه محلی را نیز فراهم کرد.
این سرویس روی مدل‌های دارای حافظه کافی مانند Pi 4B یا Pi 5 خوب اجرا می‌شود، اما روی مدل‌های کم‌توان‌تری مثل Pi Zero 2W ممکن است دچار مشکل شود. مجموعه اپلیکیشن‌های Nextcloud می‌تواند ابزارهای مستندسازی و همکاری را نیز جایگزین کند. برای نصب ساده‌تر می‌توان از DietPi استفاده کرد و با Docker نمونه Nextcloud را در قالب کانتینر (Container) اجرا کرد تا چند سرویس روی یک رزبری‌پای مدیریت شوند.
Vaultwarden؛ مدیریت رمز عبور روی سرور خانگی
Vaultwarden یک مدیر رمز عبور (Password Manager) سبک بر پایه Bitwarden است که روی انواع رزبری‌پای، از جمله Pi Zero 2W، اجرا می‌شود. با این ابزار رمزهای عبور روی سرور خانگی باقی می‌مانند و برای استفاده از افزونه مرورگر نیازی به سرویس ابری پرداختی نیست.
این ابزار تولید رمز تصادفی و اشتراک‌گذاری فایل از طریق لینک دانلود را نیز ارائه می‌کند. محدودیتی برای استفاده چندسکویی ندارد و کاربر را برای ارتقا تحت فشار قرار نمی‌دهد. نصب آن دشوار نیست و می‌توان آن را در کانتینر Docker یا روی سیستم‌عامل‌های مختلف رزبری‌پای راه‌اندازی کرد.
Stirling-PDF؛ ویرایش PDF بدون Adobe Acrobat
Stirling-PDF ابزاری کوچک برای ویرایش محلی فایل‌های PDF است. کاربران می‌توانند فایل‌ها را بدون آپلود در ابزارهای آنلاین مشکوک یا پرداخت هزینه Adobe Acrobat ویرایش کنند. این ابزار برای میزبانی روی رزبری‌پای مناسب است و فایل‌ها روی سرور کاربر باقی می‌مانند.
قابلیت‌هایی مانند تبدیل فایل Word یا تصویر، ویرایش و استخراج تصویر در آن وجود دارد. پردازش دسته‌ای (Batch Processing) نیز بدون مشکل انجام می‌شود. اجرای آن به‌صورت کانتینر Docker روی یک رزبری‌پای معمولی تجربه‌ای مشابه ابزارهای PDF تحت وب ارائه می‌دهد.
Paperless-ngx؛ بایگانی هوشمند اسناد
Paperless-ngx برای اسکن خودکار و سازمان‌دهی اسناد دیجیتال طراحی شده است. کاربران می‌توانند برای فایل‌ها برچسب تعیین کنند و جست‌وجو و مرتب‌سازی را ساده‌تر کنند. این ابزار از OCR پشتیبانی می‌کند و می‌تواند متن را از تصاویر استخراج کند.
ترکیب Paperless-ngx با یک مدل زبانی محلی (Local LLM) امکان تحلیل خودکار و گفت‌وگو با اسناد را فراهم می‌کند. بخش هوش مصنوعی ممکن است برای رزبری‌پای سنگین باشد، اما ابزار بدون این قابلیت نیز کارآمد است. اسکن و برچسب‌گذاری پس از آپلود فایل به‌صورت خودکار و محلی انجام می‌شود.
جمع‌بندی
این چهار پروژه نشان می‌دهند که می‌توان با رزبری‌پای برخی سرویس‌های اشتراکی مانند ذخیره‌سازی ابری، مدیریت رمز عبور، ویرایش PDF و مدیریت اسناد را جایگزین کرد. راه‌اندازی اولیه ممکن است چالش‌برانگیز باشد، اما کنترل بیشتر بر داده‌ها و حریم خصوصی از مزایای اصلی آن است.