
مایکروسافت در ویندوز 11 قابلیت تازهای به نام حفاظت پایه ویندوز (Windows baseline protection) را معرفی کرده است که هشت محافظت از پیش موجود ویندوز را در یک نتیجه واحد ترکیب میکند: یک رایانه یا معیارهای پایه را برآورده میکند یا نمیکند. اپلیکیشنها میتوانند این نتیجه را بخوانند و توسعهدهندگان درباره نحوه برخورد با رایانهای که در بررسی رد میشود تصمیم بگیرند.
این قابلیت هماکنون به صورت پیشنمایش از طریق برنامه ویندوز اینسایدر (Windows Insider Program) در دسترس است. مایکروسافت دسترسپذیری عمومی (General Availability) آن را برای سال 2027 برنامهریزی کرده است.
حفاظت پایه ویندوز چه مواردی را بررسی میکند؟
نسخه نخست این بررسی، روشن بودن هر هشت محافظت زیر را الزامی میداند:
- پردازنده امنیتی (TPM)
- بوت امن (Secure Boot)
- امنیت مبتنی بر مجازیسازی (Virtualization Based Security)
- یکپارچگی حافظه (Memory Integrity)
- فقط درایورهای امضاشده (Signed Drivers Only)
- درایورهای دارای گواهی ویندوز (Windows Certified Drivers)
- محافظت از اشکالزدای هسته (Kernel Debugger Protection)
- محافظت از درایورهای آسیبپذیر (Vulnerable Driver Protection)
هیچیک از این محافظتها تازه نیست. تغییری که رخ داده این است که ویندوز آنها را هنگام بوت با هم بررسی میکند و یک پاسخ درست یا نادرست را گزارش میدهد که ریشه در پردازنده امنیتی دارد. هر الزام از زمان بوت اعمال میشود و خاموش کردن یکی از آنها به راهاندازی مجدد نیاز دارد. مایکروسافت میگوید این بررسی نسخهبندی شده است و با گذشت زمان معیارهایی به آن افزوده میشود؛ بنابراین رایانهای که نسخه نخست را پاس میکند ممکن است در نسخهای بعدی رد شود.
برخی گیمرها بهطور پیشفرض در این بررسی رد میشوند. مایکروسافت در سال 2022 پیشنهاد کرده بود بازیکنان برای عملکرد بهتر یکپارچگی حافظه را خاموش کنند و رایانههایی که این گزینه بهصورت دستی خاموش شده است همچنان به همان وضعیت میمانند. رایانههایی که برای بوت دوگانه لینوکس بوت امن را خاموش کردهاند نیز رد میشوند.
چگونه بررسی و رفع مشکل کنیم؟
کاربران رایانههای شخصی میتوانند نتیجه را در برنامه تنظیمات (Settings) ببینند و محافظتهای غایب را با یک دکمه روشن کنند:
- تنظیمات (Settings) را باز کنید و به بخش امنیت (Security) بروید.
- صفحه حفاظت پایه (Baseline protection) را باز کنید تا ببینید کدام محافظتها وجود ندارند.
- دکمه روشن کردن آنها را انتخاب کنید. ویندوز برای اعمال تغییرات رایانه را راهاندازی مجدد میکند.
- اگر بوت امن (Secure Boot) یا TPM باید در میانافزار UEFI فعال شود، مراحل راهنمای ارائهشده را دنبال کنید که شامل یک کد QR با دستورالعملها است.
در رایانههای تجاری مدیریتشده، ممکن است کاربران نتوانند این تغییرات را خودشان انجام دهند. مدیران فناوری اطلاعات از طریق حالت امنیتی پایه (baseline security mode) در مرکز مدیریت Microsoft 365 این قابلیت را کنترل میکنند.
اپلیکیشنها چه اطلاعاتی دریافت میکنند؟
اپلیکیشنها میتوانند سه چیز از ویندوز بخواهند: پاسخ ساده بله یا خیر، گزارش جزئی از معیارهای غایب، یا توکن تأیید متکی به سختافزار (attestation token) که توسعهدهنده آن را در سرورهای خود بررسی میکند. جعل توکن بسیار دشوارتر از بررسیای است که فقط روی خود رایانه اجرا میشود. اپلیکیشنها همچنین میتوانند کاربر را مستقیماً به صفحه حفاظت پایه در تنظیمات بفرستند.
مایکروسافت Raycast را به عنوان شریک اولیه معرفی کرده است و Adobe، Battle.net، 1Password و سازنده نرمافزار آزمون Schoolyear در حال آزمایش این قابلیت هستند. Schoolyear پیش از آغاز آزمون، رایانه دانشجو را با معیارهای پایه بررسی میکند. هیچیک از این شرکتها برنامهای برای مسدود کردن رایانههایی که در بررسی رد میشوند اعلام نکردهاند. تا پیش از این، اپلیکیشنهایی که میخواستند امنیت رایانه را ارزیابی کنند، مانند سیستم ضدتقلب (anti-cheat) Battlefield 6 که بوت امن را الزامی میداند، ناچار بودند بررسیهای خود را بسازند.
مایکروسافت اعلام نکرده است که کدام نسخه از ویندوز 11 هنگام خروج حفاظت پایه از پیشنمایش، این قابلیت را در بر خواهد گرفت.