در بین ماههای سال قمری، ماه مبارک رمضان، از قداست و جایگاه ویژهای برخوردار است چنانکه در دعای مخصوص آن میخوانیم: «.. و هذا شهر عظمته و کرمته و شرفته و فضلته علی الشهور...»؛ (اقبال الاعمال/۲۴) «و رمضان، ماهی است که او را عظمت و کرامت و شرافت، و فضیلت دادی، نسبت به ماههای دیگر.» رسول خدا (ص) میفرماید: «اگر کسی در این ماه، یک آیه از قرآن، تلاوت کند، ثوابش مثل کسی است که در غیر ماه رمضان، یک بار قرآن را ختم کرده باشد.» (امالی صدوق/۹۳) از امام صادق (ع) نیز نقل شده است: «هرکس در ماه رمضان، صدقهای بدهد خداوند هفتاد نوع، بلا را از او دور میکند.» (بحار/ ۹۳/۳۱۶) حضرت علی (ع) از پیامبر خاتم (ص) نقل میفرماید: «هیچ مؤمنی نیست که ماه رمضان را، به حساب خدا، روزه بگیرد، مگر آن که خدای تبارک و تعالی، هفت خصلت را برای او لازم گرداند، هرچه حرام در پیکرش باشد محو و ذوب گرداند. به رحمت خدای عزوجل نزدیک میشود. (با روزه خویش) خطای پدرش حضرت آدم را میپوشاند. خداوند لحظات جان دادن را، برای او، آسان کند. از گرسنگی و تشنگی روز قیامت در امان است. خدای عزوجل از خوراکیهای لذیذ بهشتی او را نصیب دهد؛ و بالاخره خدای عزوجل، برائت و بیزاری از آتش دوزخ را به او عطا فرماید. (پرسش کننده در این حدیث مفصل، عالم یهودی بود) که عرض کرد راست گفتیای محمد.» (من لایحضر صدوق/۲/۷۴) اولین ویژگی و امتیاز ماه مبارک رمضان، نزول قرآن کریم بر قلب نازنین پیامبر خدا (ص) برای نجات و هدایت انسانها در این ماه پربرکت است چنانکه خدای سبحان میفرماید: «ماه رمضان، ماهی است که قرآن به عنوان راهنمایی مردم و نشانههای هدایت و فرق میان حق و باطل در آن، نازل شده است.» (بقره/۱۸۵) در آیه دیگر میفرماید: «ما قرآن را در شب مبارک فرو فرستادیم.» (دخان/۲) دومین ویژگی که باعث فضیلت ماه مبارک رمضان شده است، قرارگرفتن شب قدر و تعیین سرنوشت، در این ماه نورانی است. چنانکه در سوره قدر میخوانیم: «ما آن]قرآن [ را، در شب قدر، نازل کردیم؛ و تو، چه میدانی شب قدر چیست؟ شب قدر]در مقام و مرتبه [ از هزار ماه، بهتر و بالاتر است. ظاهراً مراد از قدر، تقدیر و تعیین و اندازه گیری است، خدای تعالی در آن شب، حوادث یکسال]از آن شب تا شب قدر سال آینده را تقدیر مینماید، زنگی و مرگ، رزق، سعادت و شقاوت و چیزهایی از این قبیل را مقدر میسازد. (تفسیر المیزان ذیل آیه)