Flood Modeller یک نرم‌افزار تخصصی و پیشرفته برای مدلسازی هیدرولوژیکی و هیدرولیکی سیلاب است که با هدف تحلیل دقیق رفتار آب در رودخانه‌ها، دشت‌های سیلابی، مناطق ساحلی، شبکه‌های زهکشی شهری و حوضه‌های آبریز توسعه یافته است. این نرم‌افزار که توسط شرکت Jacobs ارائه می‌شود، یکی از شناخته‌شده‌ترین و پرکاربردترین سامانه‌های مدلسازی سیلاب در جهان به‌شمار می‌آید و طی دهه‌ها توسعه و استفاده در پروژه‌های مهندسی آب، مدیریت منابع آب، ارزیابی خطر سیلاب و برنامه‌ریزی زیرساخت‌های شهری، جایگاه ویژه‌ای در میان متخصصان این حوزه به‌دست آورده است.
این نرم‌افزار با فراهم‌کردن یک محیط یکپارچه برای انجام محاسبات هیدرولوژیکی و هیدرولیکی، امکان بررسی کامل فرایندهای مرتبط با شکل‌گیری، حرکت و گسترش سیلاب را در اختیار مهندسان و پژوهشگران قرار می‌دهد. نرم‌افزار Flood Modeller قادر است جریان آب و تراز سطح آب را در کانال‌های روباز، رودخانه‌ها، مخازن، تالاب‌ها، مصب‌ها، دشت‌های سیلابی و مناطق ساحلی با دقت بسیار بالا شبیه‌سازی کند. این قابلیت به متخصصان کمک می‌کند تا رفتار سامانه‌های آبی را در شرایط مختلف طبیعی و بحرانی ارزیابی کرده و تأثیر رخدادهای شدید بارندگی یا تغییرات اقلیمی را بر مناطق موردمطالعه بررسی کنند.
یکی از مهم‌ترین نقاط قوت این نرم‌افزار، بهره‌گیری همزمان از مدل‌های یک‌بعدی و دوبعدی است. کاربران می‌توانند از مدل‌های یک‌بعدی برای شبیه‌سازی جریان در رودخانه‌ها و کانال‌ها و از مدل‌های دوبعدی برای بررسی گسترش سیلاب در سطح زمین استفاده کنند. همچنین امکان اتصال و ترکیب این دو نوع مدل وجود دارد که باعث می‌شود نتایج حاصل از شبیه‌سازی، واقع‌بینانه‌تر و دقیق‌تر باشند. این رویکرد یکپارچه، به‌ویژه در پروژه‌های پیچیدهٔ شهری و حوضه‌های آبریز بزرگ، اهمیت فراوانی دارد. نرم‌افزار Flood Modeller علاوه‌بر مدلسازی رودخانه‌ها، قابلیت تحلیل رواناب‌های سطحی و سیلاب‌های ناشی از بارندگی را نیز در اختیار کاربران قرار می‌دهد. حل‌گرهای دوبعدی قدرتمند این نرم‌افزار می‌توانند عمق آب، سرعت جریان و مسیر حرکت رواناب را در مناطق مختلف محاسبه کنند. این قابلیت برای ارزیابی خطر آب‌گرفتگی در مناطق شهری، طراحی سامانه‌های مدیریت رواناب و برنامه‌ریزی اقدامات کاهش خطر سیلاب بسیار ارزشمند است.
از دیگر حوزه‌های کاربردی این نرم‌افزار می‌توان به مدلسازی شبکه‌های فاضلاب و سامانه‌های زهکشی شهری اشاره کرد. نرم‌افزار Flood Modeller امکان شبیه‌سازی عملکرد شبکه‌های جمع‌آوری آب‌های سطحی و فاضلاب را فراهم می‌کند و می‌تواند نحوهٔ تعامل این شبکه‌ها با جریان‌های سطحی را بررسی نماید. این ویژگی برای طراحی زیرساخت‌های شهری مقاوم در برابر سیلاب و ارزیابی ظرفیت شبکه‌های موجود اهمیت زیادی دارد.
یکی از پیشرفته‌ترین بخش‌های این نرم‌افزار، ماژول +Hydrology است که زنجیرهٔ کامل تحلیل هیدرولوژیکی را پوشش می‌دهد. این بخش از مرحلهٔ گردآوری داده‌ها و نمایش بصری اطلاعات آغاز می‌شود و تا تهیهٔ مدل حوضهٔ آبریز، تحلیل هیدرولوژیکی، تطبیق نتایج، اعمال داده‌ها در مدل‌های هیدرولیکی و تهیهٔ گزارش‌های فنی ادامه پیدا می‌کند. این ساختار یکپارچه موجب افزایش دقت، قابلیت تکرارپذیری و استانداردسازی فرایندهای تحلیلی می‌شود.
ماژول +Hydrology به‌صورت مستقیم با نرم‌افزارهای شناخته‌شدهٔ WINFAP و ReFH2 یکپارچه شده است. این یکپارچگی امکان انجام تحلیل‌های هیدرولوژیکی مبتنی بر استانداردهای صنعتی، تولید هیدروگراف‌های سیلاب، برآورد دبی‌های اوج، تحلیل دوره‌های بازگشت و اعمال سناریوهای مختلف تغییرات اقلیمی را فراهم می‌کند. تمامی داده‌ها و نتایج در یک محیط مشترک ذخیره و مدیریت می‌شوند و نیاز به انتقال دستی اطلاعات میان نرم‌افزارهای مختلف تا حد زیادی از بین می‌رود. رابط کاربری مبتنی بر GIS از دیگر مزایای مهم نرم‌افزار Flood Modeller محسوب می‌شود. این محیط گرافیکی امکان ایجاد مدل‌ها، مشاهدهٔ داده‌های مکانی، تحلیل نتایج و تولید نقشه‌های سیلاب را به‌صورت ساده و کارآمد فراهم می‌کند. وجود ابزارهای گستردهٔ تصویری و گزارش‌گیری نیز به کاربران کمک می‌کند تا نتایج پیچیدهٔ محاسباتی را به‌شکل قابل‌فهم برای مدیران پروژه، سازمان‌های اجرایی و ذی‌نفعان ارائه کنند. این نرم‌افزار همچنین از فناوری‌های نوین پردازشی مانند محاسبات مبتنی بر GPU و زیرساخت‌های ابری پشتیبانی می‌کند. استفاده از این فناوری‌ها موجب افزایش چشمگیر سرعت اجرای مدل‌ها و کاهش زمان موردنیاز برای انجام شبیه‌سازی‌های پیچیده می‌شود، بدون آنکه دقت نتایج کاهش یابد. به همین دلیل نرم‌افزار Flood Modeller در پروژه‌های بزرگ ملی و بین‌المللی مرتبط با مدیریت خطر سیلاب، پیش‌بینی سیلاب، تهیهٔ نقشه‌های پهنه‌بندی خطر و برنامه‌ریزی سازگاری با تغییرات اقلیمی کاربرد گسترده‌ای دارد.
با توجه به مجموعهٔ گستردهٔ قابلیت‌ها، دقت بالا، پشتیبانی از روش‌های پیشرفتهٔ هیدرولوژیکی و هیدرولیکی و امکان مدلسازی همزمان منابع مختلف ایجاد سیلاب، نرم‌افزار Flood Modeller به یکی از جامع‌ترین و قدرتمندترین سامانه‌های موجود برای تحلیل و مدیریت خطرات ناشی از سیلاب تبدیل شده است و به مهندسان آب، مشاوران، سازمان‌های دولتی، شرکت‌های خدماتی و مراکز پژوهشی کمک می‌کند تا تصمیم‌های دقیق‌تر و آگاهانه‌تری در زمینهٔ مدیریت منابع آب و کاهش خسارات ناشی از سیلاب اتخاذ کنند.
ویژگی‌ها و امکانات مهم این نرم‌افزار
● مدلسازی یکپارچهٔ هیدرولوژیکی و هیدرولیکی در یک محیط واحد
● شبیه‌سازی دقیق رودخانه‌ها، کانال‌های روباز، دشت‌های سیلابی، مخازن، مصب‌ها و مناطق ساحلی
● پشتیبانی از مدل‌های یک‌بعدی (1D) و دوبعدی (2D)
● امکان اتصال و ترکیب مدل‌های یک‌بعدی و دوبعدی برای افزایش دقت تحلیل
● محاسبهٔ عمق آب، سرعت جریان و مسیر حرکت رواناب‌های سطحی
● مدلسازی سیلاب‌های ناشی از بارندگی و آب‌گرفتگی‌های شهری
● شبیه‌سازی شبکه‌های فاضلاب و سامانه‌های زهکشی شهری
● تحلیل تعامل شبکه‌های زهکشی با جریان‌های سطحی
● بهره‌مندی از حل‌گرهای هیدرولیکی پیشرفته و دقیق
● پشتیبانی از طیف گسترده‌ای از سازه‌های هیدرولیکی در رودخانه و دشت سیلابی
● محیط کاری مبتنی بر سامانهٔ اطلاعات جغرافیایی (GIS)
● ابزارهای گسترده برای ترسیم، ویرایش و مدیریت مدل‌ها
● ماژول پیشرفتهٔ Hydrology+ برای انجام تحلیل‌های کامل هیدرولوژیکی
● جمع‌آوری، مدیریت و نمایش داده‌های هیدرولوژیکی در یک پایگاه دادهٔ یکپارچه
● دسترسی مستقیم به داده‌های ایستگاه‌های اندازه‌گیری و پایگاه‌های هیدرولوژیکی پشتیبانی‌شده
● یکپارچگی کامل با نرم‌افزارهای WINFAP و ReFH2
● تولید هیدروگراف‌های سیلاب و برآورد دبی‌های اوج
● تحلیل دوره‌های بازگشت و فراوانی سیلاب
● تطبیق و تلفیق نتایج روش‌های مختلف هیدرولوژیکی
● اعمال مستقیم نتایج هیدرولوژیکی در مدل‌های هیدرولیکی
● مدیریت سناریوهای مختلف تغییرات اقلیمی
● پشتیبانی از تحلیل حساسیت و بررسی عدم قطعیت
● ایجاد کتابخانهٔ هیدروگراف‌ها برای استفادهٔ مجدد در پروژه‌ها
● تولید خودکار گزارش‌های فنی و مستندات پروژه
● ابزارهای پیشرفتهٔ بصری‌سازی و تحلیل نتایج
● تهیهٔ نقشه‌های سیلاب و پهنه‌بندی خطر
● پشتیبانی از پردازش مبتنی بر GPU برای افزایش سرعت محاسبات
● بهره‌گیری از قابلیت‌های پردازش ابری
● امکان یکپارچه‌سازی با نرم‌افزارها و سامانه‌های تخصصی دیگر
● پشتیبانی از رابط برنامه‌نویسی Python برای توسعهٔ فرایندهای سفارشی
● مناسب برای مطالعات ارزیابی خطر سیلاب، پیش‌بینی سیلاب، مدیریت منابع آب و برنامه‌ریزی سازگاری با تغییرات اقلیمی