ایران، گرانترین اینترنت جهان

معضل قيمت بالاي اينترنت در ايران به عقيده بسياري از کارشناسان و تحليل‌گران در واقع يکي از موثرترين موانع براي افزايش ضريب نفوذ اينترنت در کشور ما به حساب مي‌آيد که متاسفانه همچنان هم راه‌حلي عملي براي آن ارائه نشده است. اين در حالي است که ديگر در اين سال‌ها انواع مختلفي از تحليل‌ها درباره عوامل افزايش بالا بودن اينترنت در کشور ارائه شده است که بيشترين آنها مربوط به حضور پر رنگ بخش دولتي در عرصه‌هاي مختلف توزيع و عرضه اينترنت است که به ايجاد بازاري غيررقابتي کمک مي‌کند.

ايران، گران‌ترين اينترنت جهان
ندا لهردي-دنياي اقتصاد
اين روزها ديگر فناوري ارتباطات و ميزان استفاده از کاربردهاي مختلف آن به يکي از مهم‌ترين و موثرترين شاخص‌هاي توسعه انساني در جهان تبديل شده است. دليل را هم بايد در سرعت پيشرفت اين صنعت، بخش‌هاي وابسته به آن و البته ميزان نفوذ آن در زندگي روزمره جست‌وجو کرد. اين پيشرفت هم مانند هر تغيير جديد ديگري هزينه‌هايي دارد که علاقه‌مندان به آن بايد آن را بپردازند. اين همان موضوعي است که در کشورهاي پيشرفته و توسعه يافته دنيا پذيرفته شده و به تدريج به تعادل رسيده است تا جايي که ديگر براي آنها پرداخت هزينه براي اتصال به شبکه جهاني اينترنت شکل يک معضل جدي را پيدا نمي‌کند. شايد اين به همان علتي است که چنين کشورهايي خيلي زودتر از کشورهاي جهان سوم و در حال توسعه راه پيشرفت و توسعه را در پيش گرفته‌اند و سعي دارند با سرعت بيشتري هم آن را ادامه بدهند.

در مقابل، اما کشورهاي در حال توسعه هنوز هم براي اتصال به شبکه اينترنت که در واقع يک نياز اوليه در عصر ارتباطات محسوب شده و ساده‌ترين کاربرد فناوري اطلاعات است، با مشکلات مختلفي رو‌به‌رو هستند که شايد مهم‌ترين آنها به خصوص در کشور ما قيمت و هزينه استفاده از اين فناوري است.
با اين همه اما موضوع وقتي پيچيده‌تر مي‌شود که يک مقايسه ساده نشان مي‌دهد قيمت اينترنت در ايران حتي نسبت به کشورهايي با زيرساخت و توسعه‌ يافتگي مشابه هم بالاتر بوده و به عبارت ديگر کاربران ايراني براي اتصال به اينترنت شرايط سخت‌تري نسبت به کاربران اين کشورها دارند.

قرار نيست درباره موضوعي تکراري بگوييم. قيمت بالاي اينترنت در ايران هر چند موضوع جديدي نبوده و نيست، اما مقايسه اين قيمت‌ها با قيمت خدمات مشابه در کشورهاي ديگر گاهي مي‌تواند نقش يک تلنگر را به خوبي ايفا کند. درست به همين دليل هم قيمت اينترنت در چند کشور به عنوان نمونه در اين مطلب با هم مقايسه شده‌اند؛ کشورهايي که معيار انتخاب آنها در بعضي موارد شرايط مشابه و در موارد ديگر به عنوان الگوي مناسب بوده است که آنها را در زير مي‌خوانيم:

هند
هندوستان در واقع يک نمونه مناسب از کشورهايي است که در سال‌هاي اخير مسير توسعه را با سرعت خوبي طي مي‌کند. بر اساس آخرين آمار تعداد کاربران اينترنت در اين کشور به 13 ميليون و 54‌هزار نفر مي‌رسد که از اين ميان در حدود 4‌ميليون و 73‌هزار نفر از آنها به اينترنت پرسرعت دسترسي دارند. در اين کشور حدود 8 شرکت بزرگ ارائه دهنده خدمات اينترنت سعي دارند تا اينترنتي با سرعت 256 کيلوبيت يا بيشتر را در اختيار کاربران اين کشور قرار بدهند.

با اين حال شرکت BHARAT SANCHAR NIGAM يا BSNL اصلي‌ترين ISP در سرتاسر اين کشور به حساب مي‌آيد. اين شرکت در حال حاضر اينترنتي با سرعت 256 کيلوبيت در هر ثانيه را با قيمتي متغير از 2500 تا 5000 روپيه (50 تا 100دلار) براي هر ماه در اختيار کاربرانش مي‌گذارد. اين در حالي است که اين قيمت‌ها بعد از دو سال استفاده براي هر کاربر تا 20‌درصد هم کاهش پيدا مي‌کند. البته بهتر است بدانيد که به اين مبلغ مقداري ماليات هم اضافه مي‌شود که بر اساس نوع طرح مورد استفاده متغير است.

قطر
در اين کشور کوچک هرچند شرکت تلکام قطر يا Q-Tel از سال 1998 بزرگ‌ترين شرکت ارتباطي به حساب مي‌آيد، اما آنقدر فعال بوده که توانسته است در سال 2008 در فهرست 20 شرکت ارتباطي بزرگ دنيا قرار بگيرد. اين کشور در حدود 80‌هزار نفر کاربر اينترنت دارد که حدود 30‌هزار نفر از آنها کاربران اينترنت پر سرعت هستند. اين شرکت از سال 2002 خدمات اينترنت پر سرعت را براي کاربران اين کشور ارائه کرده است و در حال حاضر براي استفاده يک ماهه از اينترنت با سرعت يک مگابيت هزينه‌اي برابر 55‌دلار از کاربرانش دريافت مي‌کند. کاربران قطري همچنين براي استفاده از اينترنتي با سرعت‌هاي 4،2 و 8 مگابيت در هر ثانيه بايد به ترتيب 110،83 و 164‌دلار در هر ماه بپردازند.

امارات‌متحده عربي
يکي از کشورهاي همسايه آبي ايران که در دهه اخير رشد قابل‌توجهي را در زمينه ارتباطي و اقتصادي تجربه کرده است تا جايي که اين کشور در حال حاضر يکي از کشورهاي پيشرفته از نظر فناوري ارتباطات در منطقه به حساب مي‌آيد. در اين کشور هم شرکت‌هاي ISP مختلفي به ارائه خدمات اينترنت براي کاربران مشغولند اما در ميان آنها بيشترين کاربران اينترنت پرسرعت از خدمات دو شرکت DU و اتصالات استفاده مي‌کنند. شرکت DU که 40‌درصد از مالکيت آن در اختيار دولت امارات است، اين روزها اينترنت پرسرعت با سرعت‌هاي 512 کيلوبيت، 1، 2، 8، 16 و 24 مگابيت را به ترتيب با قيمت‌هاي 5، 68، 95، 123، 149 و 204‌دلار براي هر ماه در اختيار کاربرانش قرار مي‌دهد. اين در حالي است که کاربراني که از خدمات شرکت اتصالات بهره مي‌برند بايد به طور متوسط براي اشتراک ماهانه اينترنت با سرعت يک مگابيت مبلغي برابر 50‌دلار بپردازند.

پاکستان
در کشور همسايه شرقي ما هم گويا اوضاع چندان هم بد نيست. کاربران پاکستاني در حال حاضر مي‌توانند از خدمات حدود 6 شرکت خدمات‌ دهنده اينترنت بهره ببرند. با اين همه شرکت PTCL فعال‌ترين شرکت در اين زمينه است که به بيش از 167 شهر ارائه خدمات مي‌کند. کاربران اين شرکت مي‌توانند از اينترنت پر سرعتي با سرعت‌هاي 2،1 و 4 مگابيت به ترتيب با قيمت‌هاي 5/24، 41 و 102‌دلار استفاده کنند.

انگلستان
اين کشور که در دسته کشورهاي توسعه يافته در زمينه فناوري ارتباطات قرار مي‌گيرد، فضاي رقابتي خوبي را در بازار اينترنت خود به وجود آورده است. درست به همين دليل هم هست که تعداد شرکت‌هاي ارائه دهنده خدمات اينترنتي در اين کشور هر روز در حال افزايش است. به اين ترتيب کاربران انگليسي انتخاب‌هاي متفاوتي در اختيار دارند و مي‌توانند انتخاب مناسب با نيازشان را راحت‌تر انجام بدهند.
در حال حاضر؛ اما بيشترين کاربران اينترنت پر سرعت در اين کشور از خدمات دو شرکت BT و Vrigin Media استفاده مي‌کنند. با اين اوصاف اين روزها کاربران انگليسي براي استفاده از اينترنت با سرعت20 مگابيت براي هر ماه 16‌دلار به شرکت O2 مي‌پردازند، در حالي که براي اينترنت 10 مگابيتي مبلغ 2/8‌دلار به شرکت Vrigin Media مي‌پردازند. شرکت BT، اما براي اينترنت با سرعت 8 مگابيت در هر ماه 75/12‌دلار از کاربرانش دريافت مي‌کند. با اين حال شرکت AOL گويا ارزان‌ترين قيمت‌ها را دارد و براي يک ماه استفاده از اينترنت يک مگابيتي از کاربرانش مبلغ 8‌دلار دريافت مي‌کند.

آمريکا
يکي از پيشرفته‌ترين کشورهاي جهان اگرچه اين روزها درگير بحران اقتصادي بي‌سابقه‌اي است، اما همچنان کاربرانش جزو طرفداران پر و پا قرص استفاده از اينترنت هستند. تا جايي که حتي همان يک چهارم جمعيت اين کشور که درآمدي کمتر از 3‌هزار‌ دلار در ماه دارند هم از اينترنت و کاربري‌هاي آن دست نمي‌کشند. در اين کشور اگرچه معمولا جديدترين تکنولوژي‌ها زودتر از ديگر کشورها مي‌رسند، اما هنوز هم 41‌درصد کاربران اينترنت آن به استفاده از اينترنت از طريق کابل تمايل دارند. با همين اوصاف هم هست که تعداد ISPهاي اين کشور بسيار بيشتر از انگشتان هر دو دست است تا آنجا که بر اساس آخرين آمار در سال 2009 بيش از دو سوم کاربران اين کشور از خدمات بيش از يک شرکت استفاده مي‌کنند. اين آمارها نشان مي‌دهند که کاربران اين کشور به طور متوسط براي استفاده از اينترنت هوشمند ماهانه 38‌دلار مي‌پردازند و براي استفاده از اينترنت با سرعت بالاي 24 مگابيت به طور متوسط 39‌دلار در هر ماه بايد بپردازند. اين تحقيق نشان مي‌دهد با وجود افزايش فشارهاي مالي اما همچنان تعداد کاربران اينترنت پر سرعت در اين کشور در حال افزايش است.

... و بالاخره ايران
معضل قيمت بالاي اينترنت در ايران به عقيده بسياري از کارشناسان و تحليل‌گران در واقع يکي از موثرترين موانع براي افزايش ضريب نفوذ اينترنت در کشور ما به حساب مي‌آيد که متاسفانه همچنان هم راه‌حلي عملي براي آن ارائه نشده است. اين در حالي است که ديگر در اين سال‌ها انواع مختلفي از تحليل‌ها درباره عوامل افزايش بالا بودن اينترنت در کشور ارائه شده است که بيشترين آنها مربوط به حضور پر رنگ بخش دولتي در عرصه‌هاي مختلف توزيع و عرضه اينترنت است که به ايجاد بازاري غيررقابتي کمک مي‌کند.

با اين همه اما کاربران اينترنت در داخل کشور هنوز هم براي استفاده از اينترنتي با سرعت ناچيز و لاک‌پشتي بايد مبالغ قابل‌توجهي را بپردازند که حتي با کشورهاي همسايه هم قابل‌مقايسه نيستند؛ به عنوان نمونه اين روزها يک کاربر ايراني براي دسترسي با اينترنتي با سرعت يک مگابيت که سرعت نه چندان بالايي در جهان به حساب مي‌آيد هم بايد مبلغي در حدود 450‌‌هزار تومان (چيزي در حدود 448‌دلار) در هر ماه بپردازد که طبيعتا براي کاربران ايراني با شرايط اقتصادي موجود آنقدر زياد هست که تنها عده‌ بسيار کمي بتوانند از آن بهره‌مند بشوند. اين در حالي است که حتي اگر کاربران ايراني بخواهند به اينترنت کم سرعت‌تري هم خودشان را راضي کنند بايد براي اينترنت 256 مبلغي در حدود 40‌‌هزار تومان (در حدود 38‌دلار) براي هر ماه بپردازند.