گزارشی از وضعیت بازار رایانه در فصل بازگشایی مدارس

نويسنده: مريم عسگري

بازار كامپيوتر و تجهيزات ديجيتالي كه ماه‌ها است با ركود دست به گريبان است، همچنان روزهاي سرد و بي‌رونقي را سپري مي‌كند و فعالان بازار اين كالاها كه چشم اميدشان به فصل تابستان و اوقات فراغت از تحصيل دانش‌آموزان و دانشجويان بود با به پايان رسيدن اين فصل اندك اميد خود را نيز براي رونق گرفتن بازار از دست دادند.

البته گروهي از فعالان بازار همچنان اميدوارند بازار رونق گيرد و برخي نيز به خريدهاي دولتي دل بسته‌اند.

برخي نيز معتقدند با آغاز فصل درس و مدرسه، دانش‌آموزان و دانشجويان براي خريد رايانه و تجهيزات آن اقدام مي‌كنند و با ورود كالاهاي جديد، بازار جاني تازه مي‌گيرد.
به هر حال با وجود تمام اين فرضيات و البته اميدواري‌ها بازار همچنان راكد است و فعالان بازار به اميد روزهاي پررونق روزشماري مي‌كنند.


پاييز سرد و بازار بي‌رونق رايانه
با وجود پيش‌بيني فعالان بازار، تابستان گرم و پرحرارت امسال با سرما يا بهتر بگوييم يخبندان در بازار رايانه همراه بود. بسياري از فعالان بازار كه از بي‌رونقي بازار جانشان به لب رسيده و اجناس خود را با قيمت پايين به فروش رسانده‌اند از كاهش حجم برخي از كالاها در بازار خبر مي‌دهند و مي‌گويند اين احتمال وجود دارد كه با كاهش حجم اين كالاها در بازار، شاهد رشد قيمت‌ها طي روزهاي آينده در بازار داخلي باشيم. اين در حالي است كه قيمت‌ها در بازار جهاني روندي نزولي داشته و احتمال رشد قيمت‌ها در بازار داخلي، حتي در صورت كاهش عرضه تقريبا بعيد به نظر مي‌رسد.

محمد نيكو، مدير فروش شركت رئال، يكي از وارد‌كنندگان تجهيزات كامپيوتري در اين باره مي‌گويد، در حال حاضر بازار در دوران ركود به سر مي‌برد و اتفاقي كه در بازار افتاده اين است كه به دليل كاهش عرضه برخي از كالاها مانند CPU و همچنين كاهش شديد قيمت اين كالاها طي ماه‌هاي گذشته، در حال حاضر اين كالاها در بازار كمياب شده‌اند و قيمت CPU نيز افزايش يافته است.
وي افزود: يكي از دلايل مهم كاهش عرضه اين كالاها در بازار داخلي اين است كه واردكنندگان به دليل شرايط بازار دست از واردات اين كالاها كشيده‌اند و در حال حاضر موجودي اين كالاها در بازار داخلي به شدت كم شده است. برخي از فروشگاه‌ها و واردكنندگان نيز كه اين كالاها را در ليست موجودي خود دارند به دليل كمبود اين كالاها در بازار، قيمت‌ها را افزايش داده‌اند، اما نكته جالبي كه مي‌توان به آن اشاره كرد اين است كه كاهش موجودي كالا در بازار مانند سال‌هاي گذشته با امتناع فروشندگان از فروش اين كالاها همراه نبوده است و علت هم اين است كه محصولات موجود در بازار جزو نمونه‌هاي قديمي هستند و فروشندگان با علم به اين موضوع كه طي ماه‌هاي آينده حتي در صورت راكد بودن بازار ناچارند محصولات جديد را وارد بازار كنند، نمونه‌هاي قديمي را با قيمت بالاتر از عرف بازار به فروش مي‌رسانند.


پرفروش‌هاي پاييزي
چه بازار در دوران ركود به سر برد و چه در دوران رونق، با آغاز فصل درس و مدرسه بازار برخي از كالاها گرم و پررونق مي‌شود. به گفته نيكو، معمولا در فصل پاييز، به مدد فرا رسيدن فصل درس و مدرسه دانش‌آموزان و مخصوصا دانشجويان، بازار رايانه جاني تازه مي‌گيرد و علاوه‌بر اينكه محصولات جديد وارد بازار مي‌شوند بازار نيز گرم و پر رونق مي‌شود.وي به افزايش تقاضا براي انواع‌هارد، به ويژه هاردهاي اكسترنال و حافظه فلش در اين فصل اشاره كرد و گفت: در حال حاضر حافظه‌هاي فلش با ظرفيت‌هاي 4 و 8 گيگابايت در بازار بسيار پر متقاضي هستند كه قيمت حدود 8 تا 16‌هزار تومان دارند. وي همچنين افزود: در زمينه ‌هاردهاي اكسترنال نيز ‌هاردهاي 500‌گيگابايتي و 320 گيگابايتي، 5/2 اينچي فروش بالايي دارند كه به ترتيب قيمتي حدود 90 و 68‌هزار تومان دارند.
بهنامي يكي ديگر از فعالان نيز در اين باره مي‌گويد، طي مدت اخير بازار همچنان در ركود به سر مي‌برد و پيش‌بيني مي‌شود در برج 8 بازار تا حدودي از حالت ركود خارج شود. چرا كه هر سال ماه اول پاييز بازار با كاهش تقاضا مواجه مي‌شود و در ماه آبان بازار تا حدودي پر رونق مي‌شود و مجددا آذرماه، فصل ركود بازار است.وي افزود: با توجه به ركود يك‌ساله‌اي كه دامن گير بازار شده است اين احتمال وجود دارد كه بازار براي خروج از حالت ركود روند كندي داشته باشد و نمي‌توان به طور قطع در مورد شرايط بازار پيش‌بيني كرد.

وي افزود: اين احتمال وجود دارد كه در ماه دوم فصل پاييز بازار خريد‌‌وفروش ميني لپ‌تاپ و لپ‌تاپ‌هاي ارزان قيمت تا حدودي رونق گيرد و از ماه نوامبر نيز مدل‌هاي جديد لپ‌تا‌پ‌هاي سوني وارد بازار خواهند شد كه با ورود اين محصولات جديد، بازار تا حدودي رونق مي‌گيرد.
بهنامي با بيان اينكه برخلاف اظهار نظر اكثر فروشندگان ماه رمضان هر سال با ركود در بازار رايانه همراه نبوده است، گفت، معمولا در ماه رمضان هر سال مردم بعد از افطار براي خريد به مراكز خريد‌‌وفروش رايانه مراجعه مي‌كردند و بازار آن طورها كه برخي از فعالان اظهار مي‌كردند راكد نبود، ولي امسال بازار به دليل شرايط خاصي كه بازار از ماه‌ها قبل با آن مواجه بود راكد بود و نمي‌توان گفت ماه رمضان موجب بي‌رونقي بازار مي‌شود.

سهيل اسكندري، يكي ديگر از فعالان بازار رايانه در اين مورد نظر ديگري دارد و مي‌گويد، هر سال با فرا رسيدن پاييز بازار گرم و پر رونق مي‌شود و دانش‌آموزان و دانشجويان براي خريد لپ‌تاپ، انواع حافظه فلش،‌ هارد، رايتر، انواع ريكوردر و پخش‌كننده موسيقي و... به مراكز خريد‌‌وفروش رايانه مراجعه مي‌كنند.

عضو هيات‌مديره شركت ايران رهجو، عرضه‌كننده لپ‌تاپ‌هاي سوني نيز پيش‌بيني كرد همزمان با بازگشايي مدارس و دانشگاه‌ها، بازار اين كالاي ديجيتالي رونق مي‌گيرد.
مسعود فيضي در اين باره گفت: هر ساله بعد از سپري شدن فصل تابستان بازار لپ‌تاپ با افزايش تقاضا روزهاي پررونقي را سپري مي‌كند.وي افزود: بازار انواع لپ‌تاپ‌هاي موجود در بازار در پنج ماه ابتدايي سال به دليل كاهش تقاضا روزهاي بي‌رونقي را سپري كرد كه كاهش نقدينگي و تورم از مهم‌ترين دلايلي بود كه باعث شده تا حضور مشتريان براي خريد اين كالاي ديجيتالي كاهش يابد.
به گفته وي، در حال حاضر لپ‌تاپ‌هايي كه ميانگين قيمت آنها از 700 تا يك ميليون و 200‌هزار تومان است، بيشترين ميزان تقاضا را در بازار به خود اختصاص داده‌اند.


بازار هميشه گرم كنسول‌هاي بازي
كنسول‌هاي بازي و نرم‌افزارهاي آنها ابزارهاي چهار فصلي هستند كه در اكثر فصول سال متقاضيان زيادي دارند.

عباس مطلبي، يكي از فعالان بازار كنسول و نرم‌افزارهاي بازي با اشاره به كاهش شديد قيمت‌ها در بازار كنسول‌هاي بازي گفت، طي مدت اخير كنسول‌هاي بازي و البته نرم‌افزار‌هاي آنها به ويژه انواع قفل شكسته، بازار گرم و پررونقي داشتند و معمولا در فصل درس و مدرسه نيز بازار همچنان پررونق است، زيرا در ماه‌هاي ابتدايي به ويژه مهرماه دانش‌آموزان تجربه خود را از بازي‌هاي جديد در اختيار يكديگر مي‌گذارند و بازار اين كالا گرم مي‌شود و اين روند تا آغاز فصل امتحانات ادامه دارد.
محسن ملكي يكي ديگر از فعالان بازار نيز مي‌گويد، اگر چه در شرايط فعلي بازار در حالت ركود به سر مي‌برد، اما اين اميدواري وجود دارد كه طي روزهاي آينده بازار شاهد عرضه كالاهاي جديد و افزايش تقاضا باشد.


اين فانتزي‌هاي اغواكننده
به غير از اين محصولات، بازار خريد‌‌وفروش تجهيزات كامپيوتري فانتزي نيز در فصل بازگشايي مدارس گرم و پر رونق مي‌شود.فعالان بازار معتقدند اين كالاها كه در اشكال مختلفي به بازار عرضه شده‌اند و قيمت كمي هم نسبت به محصولات غيرفانتزي دارند در فصل پاييز توجه دانش‌آموزان و دانشجويان را جلب مي‌كنند.

البته اين محصولات با برندهاي نه چندان معروفي به بازار عرضه مي‌شوند و برخي نيز فاقد مارك هستند، اما از نظر زيبايي مي‌توانند توجه برخي از كاربران را جلب كنند.

احمد ورزدار، يكي از عرضه‌كنندگان اين كالاها مي‌گويد، تجهيزات فانتزي كامپيوتري كه شامل انواع اسپيكر، هدست، رم‌ريدر، وب‌‌كم، كيف و قاب سي‌دي، موس و... است در فصل پاييز مورد توجه كاربران جوان رايانه قرار مي‌گيرد.

وي JBL، ALTECK، LOGITECH را از برندهاي پرفروش اسپيكرهاي فانتزي، EBOXE را از برندهاي پرفروش كيف سي‌دي و A4TECH را از وب‌كم‌هاي پرفروش‌ فانتزي بازار معرفي كرد كه هر كدام بسته به مارك و ساير قابليت‌ها قيمت‌هاي مختلفي دارند.تقي منوري، يك فروشنده ديگر نيز برند KIDDY Mouse را از برندهاي پرفروش‌ موس‌هاي فانتزي معرفي كرد كه مدل‌هاي آن در طرح‌هاي قورباغه، سيب و... با قيمت حدود 8 تا 15هزار تومان در بازار به فروش مي‌رسند.

رضا آجيلي، يك فروشنده ديگر نيز در بازار موس و وب‌كم‌هاي فانتزي از برندهاي A4tech، logitech، farassoo نام مي‌برد و مي‌گويد، در بين برندهاي مذكور، محصولات فانتزي برند Logitech گران‌قيمت‌تر است. چرا كه اين برند يك برند شناخته شده در سطح جهاني است و محصولات فانتزي توليدي اين شركت از كيفيت بالايي برخوردارند. البته صولتي يك فروشنده ديگر در مورد قيمت بالاي محصولات Logitech به تحريم ايران از طرف آمريكا اشاره مي‌كند و مي‌گويد: از آنجا كه محصولات اين برند آمريكايي هستند به سختي وارد ايران مي‌شوند، در نتيجه با قيمت بالاتري نسبت به ساير برندها به فروش مي‌رسند.اين در حالي است كه ساير فروشندگان معتقدند، محصولات اين برند در چين و تحت ليسانس آمريكا توليد مي‌شوند و مساله تحريم ايران از طرف آمريكا نقش چنداني در قيمت محصولات اين برند ندارد.

در زمينه حافظه فلش و انواع پلير نيز، تجهيزات ديجيتالي بازار پررونقي دارند. به طوري كه طي يك سال اخير شاهد عرضه فلش ديسك‌هاي فانتزي ZYRUS به بازار هستيم كه در اشكال مختلفي به بازار عرضه شده‌اند. ساير برندها نيز فلش ديسك‌هاي فانتزي را با مدل‌هاي مختلفي به بازار عرضه كرده‌اند كه اكثرا ظرفيت‌هاي كمي دارند و قيمتي حدود 7 تا 15‌هزار تومان دارند. MP3 Playerهاي Play Skool Mode For me، iriver، Hello Kitty و... نيز كه در طرح‌هاي مختلفي چون گربه، مرد عنكبوتي، موش و... به بازار عرضه شده‌اند، گروه ديگري از كالاهاي ديجيتال فانتزي هستند كه با قيمتي حدود 35 تا 100هزار تومان به فروش مي‌رسند.
خريدهاي دولتي راه نجات بازار
خريدهاي دولتي كه معمولا در ماه‌هاي پاياني سال صورت مي‌گيرد به عنوان يكي از ابزارهاي كمكي بازار به حساب مي‌آيند كه البته فعالان بازار معتقدند طي يكي دو سال اخير با كاهش بودجه شركت‌هاي دولتي اين خريدها در حد قابل‌توجهي كاهش يافته‌اند.

فعالان بازار مي‌گويند، طي سال‌هاي گذشته شركت‌هاي دولتي در نيمه دوم سال براي خريد اقدام مي‌كردند و كالاهايي مانند مانيتور، چاپگر، دستگاه‌هاي فتوكپي و ... بازار پررونقي داشتند، اما ظرف يكي دو سال اخير خريدهاي دولتي در حد قابل‌توجهي كاهش يافته است به همين دليل چشم اميد فعالان بازار به كاربران شخصي رايانه است.

اين درحالي است كه برخي از فعالان بازار اين ادعا را قبول ندارند و مي‌گويند، خريدهاي دولتي اگرچه كم شده‌اند، اما همچنان اهرم كمكي بازار به حساب مي‌آيند.

محمد نيكو، مدير فروش شركت رئال در اين باره مي‌گويد، از هفته آينده خريدهاي دولتي آغاز مي‌شوند و بازار تا حدودي از حالت ركود خارج مي‌شود.

وي افزود، به طور كلي در شش ماهه دوم سال بازار خود را براي خريدهاي دولتي آماده مي‌كند و محصولات خود را به وفور به بازار عرضه مي‌كند.