قابلیت Xbox Play Anywhere از دیرباز یکی از محبوب‌ترین و در همان حال یکی از ناامیدکننده‌ترین بخش‌های اکوسیستم ایکس‌باکس بوده است؛ دلیل اصلی این نارضایتی، استقبال کم ناشران و توسعه‌دهندگان از این ویژگی بود. این قابلیت به بازیکن اجازه می‌دهد بازی خریداری‌شده را با همان لایسنس (License) روی سرویس ابری Xbox Cloud Gaming، رایانه‌های شخصی ویندوزی و کنسول‌های دستی بازی کند و فایل ذخیره (Save File) یکسانی را در همه این پلتفرم‌ها در اختیار داشته باشد.
با این حال، در سال‌های گذشته میزان پذیرش این فناوری بسیار ضعیف بود. عناوین انحصاری مایکروسافت تقریباً همیشه از این قابلیت پشتیبانی می‌کردند، اما بازیهای شرکت‌های ثالث عمدتاً از آن روی برمی‌گرداندند. بدتر از آن، افزودن پشتیبانی به بازیهای قدیمی تقریباً بی‌سابقه بود؛ روندی که در سال ۲۰۲۶ به شکلی چشمگیر دگرگون شد.
نقطه عطف ۲۰۲۶ برای Xbox Play Anywhere
پیش‌تر چنین به نظر می‌رسید که استودیوهای بزرگ (AAA) تمایلی به همکاری با Xbox Play Anywhere ندارند و مایکروسافت برای جلب رضایت آن‌ها ناچار بود قرارداد سرویس Xbox Game Pass را روی آن بازی منعقد کند تا حقوق لازم را به دست آورد. اما در سال جاری، شاهد ریتمی پیوسته از بازیهای بزرگ و کوچک هستیم که بدون هیچ‌گونه یکپارچگی با Game Pass به Xbox Play Anywhere می‌پیوندند.
البته بسیاری از عناوین AAA همچنان از این قابلیت بی‌بهره‌اند؛ به‌ویژه بازیهای ناشران بزرگ‌تری مانند الکترونیک آرتز (EA) و یوبی‌سافت (Ubisoft). با این حال به نظر می‌رسد آن‌ها نیز کم‌کم با این ایده کنار می‌آیند. چند هفته پیش، یوبی‌سافت ارائه برخی از بازیهای خود در فروشگاه Xbox PC را برای دارندگان نسخه کنسولی ایکس‌باکس «رایگان» کرد؛ اقدامی که در عمل آن‌ها را به Xbox Play Anywhere تبدیل می‌کند، هرچند با این نام معرفی نشده‌اند.
عملکرد سایر ناشران پراکنده بوده است؛ کپکام (Capcom) بازی Onimusha: Way of the Sword را به Xbox Play Anywhere آورد، اما عناوینی مانند Resident Evil 9 و Pragmata را نه. در مقابل، اسکوئر انیکس (Square-Enix) تقریباً همه انتشارهای جدید خود را متعهد شده است، از جمله بازانتشارهایی مانند ریمسترهای مجموعه Kingdom Hearts و Final Fantasy Resonance.
پر شدن شکاف محتوایی و پایان یک چرخه معیوب
یکی از مشکلات اصلی Xbox Play Anywhere، شکاف در فهرست کلی محتوا بود؛ وضعیتی که یادآور شکاف اپلیکیشن‌های ویندوز فون (Windows Phone) است؛ جایی که توسعه‌دهندگان کاربر کافی برای توجیه پورت کردن نمی‌دیدند و کاربران نیز محتوای کافی برای استفاده از فروشگاه در اختیار نداشتند. اما به نظر می‌رسد ایکس‌باکس بر این مشکل غلبه کرده است.
برای نمونه، بازی The Witcher 3 به‌تازگی و به‌صورت پس‌رو (Retroactive) با پشتیبانی Xbox Play Anywhere به‌روزرسانی شد. امروز نیز بازیهای Metro 2033 و Metro: Last Light با نسخه‌های بازسازی‌شده HD و همراه با پشتیبانی Xbox Play Anywhere معرفی شدند. بازی Baldur's Gate 3 نیز این قابلیت را دریافت کرد و استودیو لاریان (Larian) آن را «بخشی جذاب از اکوسیستم» توصیف کرد. حتی برخی عناوین کم‌شناخته‌تر مانند Tainted Grail: Fall of Avalon نیز به‌تازگی گواهی (Certification) این قابلیت را دریافت کردند.
فهرست بخشی از عناوین پیوسته به این قابلیت
در ماه‌های اخیر موج گسترده‌ای از بازی‌ها به این سرویس پیوسته‌اند یا در آینده نزدیک خواهند پیوست؛ از جمله:
- Blood of Dawnwalker
- Control Resonant
- Resonance: A Plague Tale Legacy
- Aliens Fireteam Elite 2
- Beast of Reincarnation
- Dispatch
- 007: First Light
- Subnautica 2
- Vampire Crawlers
- RuneScape: Dragonwilds
- Replaced
- Monster Hunter Stories 3
- Deep Dish Dungeon
- Clive Barker's Hellraiser Revival
- Demeo x Dungeons & Dragons
افزون بر این فهرست، شمار زیادی عنوان دیگر نیز در راه هستند؛ به‌ویژه بازیهای انحصاری مایکروسافت که به‌طور پیش‌فرض از Xbox Play Anywhere پشتیبانی می‌کنند. نکته مهم آن است که همه این بازی‌ها به‌صورت بومی (Native) روی کنسول دستی Xbox Ally X عملکرد بسیار خوبی دارند و در بیشتر موارد از همان ابتدا برای دستگاه‌های دستی بهینه‌سازی شده‌اند.
چه چیزی محرک این استقبال گسترده است؟
مایکروسافت هرگز تمایل خود برای بهبود سیستم‌های پشتیبان (Back-end) ایکس‌باکس به‌منظور تسهیل چنین قابلیت‌هایی را پنهان نکرده است. اما پرسش اینجاست که چه عاملی این رشد پذیرش را در ماه‌های اخیر رقم زده است؛ آیا باید آن را اثر عرضه Xbox Ally و Xbox Ally X دانست؟ آیا با توجه به توزیع نسخه‌ها از طریق Xbox Cloud Gaming، این تصمیم برای ناشران بدیهی شده است؟ یا آنکه فروشگاه Xbox PC سریع‌تر از تصور همگان در حال جذب کاربر است؟
هرچه علت باشد، این روند برای بازیکنانی که از دستگاه‌های دستی ایکس‌باکس استفاده می‌کنند، تحولی مطلوب به شمار می‌آید و نشان می‌دهد قابلیت Xbox Play Anywhere پس از سال‌ها، سرانجام مسیر تبدیل شدن به یک استاندارد فراگیر در اکوسیستم نرم‌افزاری مایکروسافت را در پیش گرفته است.