آشا شارما (Asha Sharma)، مدیرعامل بخش ایکس‌باکس مایکروسافت، در نشست سراسری (Town Hall) این شرکت با کارکنان، از برنامه‌های تازه برای تقویت جایگاه ایکس‌باکس در رایانه‌های شخصی و همچنین پلتفرم بتل‌نت (Battle.net) پرده برداشت. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که سازمان بازی مایکروسافت تابستان امسال بازساخت گسترده‌ای را تجربه کرده و هزاران شغل از طریق تعدیل نیرو و واگذاری بخش‌ها حذف شده است.
بر پایه اعلام خود ایکس‌باکس، این بازساخت (Restructure) حدود ۷۵ درصد پیش رفته است. هدف از آن، کاهش هزینه‌ها و انتقال هرچه بیشتر کسب‌وکار به بیرون از ساختار شرکتی مایکروسافت در آمریکا عنوان شده و در همین چارچوب، شمار بیشتری از استودیوهای بازی مایکروسافت زیر نظر ناشران اختصاصی مانند اکتیویژن (Activision) و بتسدا (Bethesda) قرار گرفته‌اند.
بتل‌نت؛ فرصتی که سال‌ها نادیده مانده بود
شارما درباره رویکرد پیشین مایکروسافت در بازار رایانه‌های شخصی گفت: «ما در رایانه‌های شخصی به‌طور تاریخی رویکردی تک‌شات داشته‌ایم؛ یک اپلیکیشن داشتیم و تمرکزمان همان بود. اما با بررسی‌های بیشتر متوجه شدیم که چیزهای زیادی را روی میز رها کرده‌ایم.»
او افزود: «معلوم شد که بتل‌نت مخاطبانی را پوشش می‌دهد که ما بیرون از آن به آن‌ها دسترسی نداریم و در این کار فوق‌العاده است. نرخ ماندگاری (Retention) آن تقریباً به خوبی نرخ ماندگاری استیم (Steam) است و ما هرگز به‌عنوان یک پلتفرم روی آن کار نکرده‌ایم. اکنون این کار را انجام می‌دهیم و آن را به شیوه‌ای درست برای آن جامعه کاربری پیش می‌بریم. این موضوع برای بازیهای خودمان و شماری از بازیهای شخص ثالث هم مفید خواهد بود.»
بتل‌نت به‌تازگی نخستین بازی شخص ثالث خود را با عنوان The Witcher 3 پذیرفته است. پیش‌تر اکتیویژن بازیهای Call of Duty و Tony Hawk's Pro Skater را روی این سرویس آزمایش کرده بود و ایکس‌باکس نیز بازی‌هایی مانند DOOM و Avowed را به آن افزوده است. به نظر می‌رسد بلizzard در پیشنهاد محتوا روی بتل‌نت رویکردی گزینشی‌تر از استیم یا فروشگاه رایانه شخصی ایکس‌باکس در پیش گرفته است. ماندگاری در اینجا به کاربران بازگشتی اشاره دارد، نه لزوماً کل کاربران؛ یعنی کاربران بتل‌نت پس از ورود به این زیست‌بوم، تقریباً با همان نرخی که کاربران استیم باقی می‌مانند، در آن ماندگار می‌شوند.
در همین راستا، بازی The Witcher 3 اکنون به لطف این همکاری از قابلیت Xbox Play Anywhere روی کنسول‌های Xbox Series X|S و فضای ابری پشتیبانی می‌کند؛ حتی اگر آن را از طریق بتل‌نت روی رایانه شخصی تهیه کرده باشید.
استیم کنار گذاشته نمی‌شود
هیچ‌یک از این برنامه‌ها به معنای کنار گذاشتن استیم نیست. شارما تأکید کرد: «تا زمانی که اپلیکیشن‌های دیگر رایانه شخصی مخاطبان متمایزی را پوشش دهند، در آن‌ها سرمایه‌گذاری خواهیم کرد. اپلیکیشن ویندوز (فروشگاه مایکروسافت) افراد زیادی را در سراسر جهان پوشش می‌دهد؛ در واقع در چین فروشگاه شماره یک است.»
او در این باره که این برتری بر چه مبنایی سنجیده می‌شود توضیحی نداد، اما این نکته درست است که بازی‌هایی مانند Fortnite و Roblox و برخی بازیهای خدمت‌محور دیگر روی فروشگاه مایکروسافت ویندوز در دسترس‌اند و در استیم حضور ندارند.
ساده‌سازی فرایند انتشار بازی‌ها برای توسعه‌دهندگان
شارما در بخش دیگری از سخنانش به دشواری کار با ایکس‌باکس برای توسعه‌دهندگان اعتراف کرد و گفت: «در حال حاضر، کار کردن با ایکس‌باکس به‌سادگی ممکن نیست.» بر همین اساس، مجموعه‌ای از اقدامات برای روان‌سازی این فرایند در دستور کار قرار گرفته است:
- ساده‌سازی اهداف (Targets) پلتفرم برای توسعه‌دهندگان
- انتقال به مرکز شرکای بدون رابط گرافیکی (Headless Partner Center)
- حذف بخش‌های زائد و پیچیدگی‌های غیرضروری از رابط‌های برنامه‌نویسی (API)
- قابل خواندن کردن این رابط‌ها برای ماشین (Machine-Readable)
هدف نهایی، خودکارسازی هرچه بیشتر برنامه‌های انتشار (Publishing) ایکس‌باکس و کاهش نیاز به دخالت انسانی و گلوگاه‌های اداری است. شارما در این باره گفت: «ما به توسعه‌دهندگان نیاز داریم که بتوانند با ما کار کنند، بفهمند عملکردشان چگونه است و ابزارهایی در اختیار داشته باشند که واقعاً کسب‌وکارشان را رشد دهد. کارهای زیادی می‌توان انجام داد و من از روند کارها دلگرم شده‌ام.»
این در حالی است که در وب‌سایت متاکریتیک (Metacritic)، شمار نقدهای نسخه‌های پلی‌استیشن ۵ و استیم بازی‌ها اغلب بسیار بیشتر از نسخه ایکس‌باکس آن‌هاست؛ یکی از دلایل این وضعیت آن است که بازی‌ها تا آخرین لحظه در فرایند گواهی‌گیری (Certification) ایکس‌باکس گرفتار می‌مانند و در نتیجه منتقدان و تولیدکنندگان محتوا نسخه‌های پلی‌استیشن ۵ و استیم را انتخاب می‌کنند، چون کدهای بررسی زودتر به دستشان می‌رسد. مشکل جدی‌تر آنکه الزامات انتشار مایکروسافت بارها موجب رد شدن توسعه‌دهندگان مستقل بدون ارائه دلیل روشن شده است، در حالی که همان بازی‌ها مجوز انتشار در استیم و پلی‌استیشن ۵ را گرفته‌اند.
همکاری با سازندگان رایانه‌های شخصی و تمرکز بر ویندوز
شارما با اشاره به همکاری‌های گسترده این شرکت گفت: «ما در همه زمینه‌ها همکاری می‌کنیم و پاییز امسال از طریق سازندگان تجهیزات اصلی (OEM) پیشنهادهای زیادی ارائه می‌دهیم. پیشنهادی برای ۱۴ میلیون سازنده تجهیزات اصلی در راه است. کارهای خوبی در زمینه نصب پیش‌فرض (Pre-install) برای بازی World of Warcraft دیدم و اعداد تبدیل (Conversion) هم امیدوارکننده بود. ما به موفقیت روی ویندوز ادامه می‌دهیم؛ یک میلیارد رایانه شخصی ویندوز وجود دارد و هیچ دلیلی ندارد که مخاطبان خود را در آنجا پوشش ندهیم.»
سازندگان تجهیزات اصلی به شرکت‌هایی گفته می‌شود که دستگاه‌های مبتنی بر ویندوز را می‌سازند و عرضه می‌کنند. بر پایه این اظهارات، به نظر می‌رسد ایکس‌باکس در حال آماده‌سازی بسته‌های محتوایی همراه با عرضه لپ‌تاپ‌های جدید است؛ همان‌گونه که امروز بسیاری از لپ‌تاپ‌ها با کدهای PC Game Pass عرضه می‌شوند. همچنین ممکن است بازی World of Warcraft همراه با لانچرها و زمان بازی به‌صورت پیش‌نصب روی برخی دستگاه‌ها ارائه شود تا به این ترتیب جایگاه بتل‌نت تقویت شود.
جمع‌بندی
بازسازی کسب‌وکار کنسولی Xbox Series X|S پیش از عرضه نسل بعدی با نام Xbox Helix، محور اصلی تمرکز مایکروسافت است، اما به گفته مدیرعامل ایکس‌باکس، این شرکت قصد ندارد تلاش‌های خود برای تقویت حضور در بازار رایانه‌های شخصی را رها کند. با این حال، مایکروسافت برای جلب اعتماد کاربران رایانه‌های شخصی راه درازی در پیش دارد؛ به‌ویژه در زمینه عملکرد اپلیکیشن ایکس‌باکس روی دستگاه‌های دستی و یکپارچگی بهتر با لانچرهای بیرونی مانند خود بتل‌نت.