گوگل مپس (Google Maps) سال‌هاست انتخاب پیش‌فرض بسیاری از کاربران برای مسیریابی است؛ پایگاه داده‌ای غنی از کسب‌وکارها، ساعت کاری فروشگاه‌ها و اطلاعات مکانی دقیق که آن را به یک مرجع کامل تبدیل کرده است. با این حال، در ماه‌های اخیر کاربران بیشتری به سمت ویز (Waze) بازگشته‌اند؛ بازگشتی که دلیل اصلی آن نه تغییرات ظاهری، بلکه یک قابلیت کلیدی است که گوگل مپس هنوز نتوانسته به‌درستی از آن بهره ببرد.
گزارش‌های مردمی؛ نقطه قوت اصلی ویز
هنگام رانندگی در مسیرهای ناآشنا، دانستن این نکته که «ترافیک وجود دارد» تنها نیمی از ماجراست. پرسش مهم‌تر این است که چرا سرعت حرکت کاهش یافته است؛ آیا یک خط عبور مسدود شده، تصادفی رخ داده یا مانعی در جاده وجود دارد؟ اینجاست که سامانه گزارش‌دهی مردمی (Crowdsourced Reporting) ویز تفاوت را می‌سازد.
رانندگان می‌توانند مستقیماً از داخل خودرو، تصادف‌ها، خطرات جاده‌ای، حضور پلیس و مواردی از این دست را گزارش کنند. این گزارش‌ها بی‌درنگ برای سایر رانندگانی که به همان مسیر نزدیک می‌شوند نمایش داده می‌شود. باید پذیرفت که گوگل مپس نیز امکان مشابهی در اختیار کاربران قرار می‌دهد، اما آنچه ویز را کارآمدتر می‌کند، پایگاه کاربری بسیار فعال آن است؛ زیرا اپلیکیشنی که به گزارش کاربران وابسته است، تنها به اندازه کاربران فعالش ارزشمند خواهد بود.
تصمیم‌گیری بهتر برای انتخاب مسیر
بزرگ‌ترین مزیت گزارش‌های ویز، کمک به برنامه‌ریزی دقیق‌تر مسیر است. به‌جز بزرگراه‌ها، معمولاً چند مسیر جایگزین برای رسیدن به مقصد وجود دارد؛ مسیرهایی که یک اپلیکیشن ناوبری به‌تنهایی ممکن است آن‌ها را پیشنهاد نکند.
وقتی ویز از وقوع تصادفی در پیش رو خبر می‌دهد، کاربر می‌تواند مسیر جایگزین پیشنهادی ویز، مسیر دلخواه خود یا حتی در شرایطی حاد، توقف و استراحت در یک کافه را انتخاب کند؛ به‌جای آنکه ساعت‌ها در ترافیک گرفتار شود.
گزارش خطرات جاده‌ای نیز دست‌کم به همان اندازه اهمیت دارد. نمونه واقعی آن، مسیری است که معمولاً ۴۵ دقیقه زمان می‌برد اما به دلیل خرابی یک اتوبوس، به سه ساعت توقف انجامید؛ رویدادی که خود عاملی شد برای بررسی مرتب‌تر ویز پیش از حرکت.
استفاده از ویز همچنین یک چرخه بازخورد (Feedback Loop) ایجاد می‌کند: کاربر هم اطلاعات دیگران را مصرف می‌کند و هم به‌سادگی می‌تواند اطلاعات خود را ثبت کند؛ حتی از طریق اندروید اتو (Android Auto). همین عنصر اجتماعی است که ویز را از گوگل مپس کاربردی‌تر می‌سازد.
آگاهی موقعیتی؛ هشدار پیش از رسیدن به خطر
در سفرهای طولانی، پرهیز از اطلاعات تکراری و بی‌فایده در ناوبری اهمیت زیادی دارد. بسیاری از اپلیکیشن‌های ناوبری شخص ثالث مانند Organic Maps یا Magic Earth می‌توانند مسیر را نشان دهند؛ اما مسئله اصلی، آگاهی از شرایط پیش روی مسیر است.
گوگل مپس هنگام آغاز ناوبری، تصویری کلی از مسیر و زمان تقریبی رسیدن ارائه می‌دهد، اما اختلالات احتمالی معمولاً تنها پس از شروع رانندگی مشخص می‌شوند. در مقابل، ویز این اختلالات را از پیش اطلاع می‌دهد؛ کاربر می‌تواند پیش از حرکت یا در میانه راه، نگاهی به نقشه بیندازد و همه گزارش‌های موجود در مسیر را ببیند. تجمع چند گزارش در یک بازه کوتاه از جاده، نشانه‌ای روشن از تأخیر پیش رو است.
علاوه بر هشدارهای بزرگ که ممکن است مسیر را تغییر دهند، هشدارهای کوچک ویز نیز مفیدند؛ مواردی مانند:
- دست‌اندازها (Speed Bumps)
- پیچ‌های تند
- تقاطع‌های ریلی
- تغییر محدودیت سرعت مجاز
مجموع این قابلیت‌ها، آگاهی موقعیتی (Situational Awareness) بالایی برای راننده ایجاد می‌کند. با این حال، مانند هر ابزار مبتنی بر مشارکت مردمی، باید آن را تنها یکی از منابع اطلاعاتی در نظر گرفت؛ ممکن است گزارشی قدیمی باشد و مانع مورد اشاره دیگر وجود نداشته باشد. مهم‌تر آنکه این اپلیکیشن روی به‌روزرسانی گزارش‌ها توسط خود کاربران حساب می‌کند و اندروید اتو این کار را از طریق سیستم سرگرمی خودرو بسیار ساده کرده است.
ویز مکمل گوگل مپس است، نه جایگزین آن
جذابیت ویز برای کاربران در این نیست که جایگزین گوگل مپس شود؛ در بسیاری از جنبه‌ها چنین جایگزینی ممکن نیست. گوگل مپس همچنان اپلیکیشن اصلی برای یافتن مقصد، بررسی موقعیت مکانی و حتی اطلاع از باز بودن فروشگاه در زمان رسیدن است.
ویز اما هدف دیگری دارد: ارائه آگاهی از مسیر و جریانی پیوسته از اطلاعات درباره خود جاده؛ اطلاعاتی که از سوی افرادی تأمین می‌شود که همان مسیر را می‌پیمایند.