روترهای وای‌فای ۷ (Wi-Fi 7) با گزینه‌های پیکربندی تازه‌ای عرضه شدند و یکی از جالب‌ترین آنها، قابلیت عملکرد چندپیوندی یا همان MLO (Multi-Link Operation) است. این قابلیت به دستگاه‌های شما اجازه می‌دهد همزمان از بیش از یک باند وای‌فای استفاده کنند و همین موضوع یکی از مهم‌ترین دلایلی است که سرعت وای‌فای ۷ بیش از نسخه‌های پیشین شبیه یک جهش نسلی به نظر می‌رسد. با این حال، MLO یکی از نخستین تنظیماتی است که بهتر است در روتر جدید غیرفعال شود؛ زیرا در مدل‌های مقرون‌به‌صرفه وای‌فای ۷ و در خانه‌ای پر از دستگاه‌های قدیمی، آسیب آن بیش از سودش است.
MLO چیست و قرار است چه کاری انجام دهد؟
روی کاغذ، ایده‌ای بی‌نقص به نظر می‌رسد. تا پیش از وای‌فای ۷، یک گوشی یا لپ‌تاپ در هر لحظه فقط با یک باند با روتر ارتباط برقرار می‌کرد. حتی یک روتر سه‌باندی (Tri-Band) نیز به هر دستگاه تنها یک مسیر اختصاص می‌داد؛ خواه باند ۲.۴ گیگاهرتز باشد، خواه ۵ گیگاهرتز یا ۶ گیگاهرتز. اگر آن باند شلوغ می‌شد یا از محدوده پوشش آن خارج می‌شدید، دستگاه ناچار بود اتصال را قطع و به باند دیگری متصل شود. MLO این محدودیت را برمی‌دارد تا یک دستگاه سازگار با وای‌فای ۷ بتواند همزمان پیوندهایی با روتر روی چند باند نگه دارد و آنها را به‌عنوان یک اتصال واحد در نظر بگیرد.
این فناوری در تئوری، سرعت بیشتر، تأخیر (Latency) کمتر و اتصالی پایدارتر از حالتی ارائه می‌دهد که تنها به یک پیوند تکیه دارد. برای کارکرد درست آن، هر دو سر اتصال باید از آن پشتیبانی کنند.
MLO دو حالت اصلی دارد: STR و eMLSR. در حالت STR، دستگاه از پیوندهای خود به‌طور همزمان استفاده می‌کند و همان چیزی است که معمولاً در تبلیغات از MLO توصیف می‌شود. اما eMLSR کمی متفاوت عمل می‌کند و تنها اجازه می‌دهد دستگاه روی چند باند گوش فرا دهد، ولی در هر لحظه فقط از یکی برای ارسال و دریافت داده استفاده کند. این حالت می‌تواند اتصال را پایدارتر جلوه دهد، اما آن را سریع‌تر نمی‌کند.
بسیاری از دستگاه‌ها نمی‌توانند همزمان از بیش از یک پیوند استفاده کنند
حتی اگر پشتیبانی از وای‌فای ۷ را تبلیغ کنند. حالت سوئیچینگ به توان کمتری نیاز دارد و به همین دلیل، بسیاری از دستگاه‌های کلاینت با همین حالت عرضه می‌شوند. کارت BE200 اینتل، که یکی از رایج‌ترین کارت‌های لپ‌تاپ است، در جدول مشخصات خود پشتیبانی از وای‌فای ۷ را نشان می‌دهد، اما از eMLSR روی باندهای ۲.۴ و ۵ گیگاهرتز بهره می‌برد؛ بنابراین افزایش سرعت در آن در دسترس نیست. بسیاری از دستگاه‌های دیگر نیز در همین وضعیت قرار دارند و در چنین مواردی فعال کردن MLO بی‌فایده است.
حتی اگر روتر و دستگاه‌های شما هر دو از MLO پشتیبانی کنند، شبکه می‌تواند سرعت واقعی کمتری نسبت به اتصال تک‌باند ۵ گیگاهرتز یا ۶ گیگاهرتز از همان روتر ارائه دهد. مستندات پشتیبانی خود شرکت تی‌پی‌لینک (TP-Link) نیز این موضوع را تأیید می‌کند و یادآور می‌شود که وقتی پشتیبانی دستگاه از MLO ناقص باشد، یک باند واحد ممکن است عملکرد بهتری داشته باشد.
روتر دو باندی به‌ندرت ارزش باند کردن دارد
MLO بهترین عملکرد خود را زمانی نشان می‌دهد که باند ۵ گیگاهرتز را با ۶ گیگاهرتز جفت کند؛ دو باند سریع که فضای کافی برای تبادل داده دارند. یک روتر دو باندی وای‌فای ۷ رادیوی ۶ گیگاهرتز ندارد، پس تنها ترکیب ممکن، ۵ گیگاهرتز و ۲.۴ گیگاهرتز است؛ یعنی کندترین و معمولاً شلوغ‌ترین باند خانه. ترکیب این دو با MLO در عمل چیزی جز شکل پرزرق‌وبرق هدایت باند (Band Steering) نیست؛ قابلیتی که تقریباً همه روترهای مدرن امروزی دارند و به روتر اجازه می‌دهد دستگاه‌ها را زیر یک نام شبکه میان باندهایش جابه‌جا کند.
اصطکاک با دستگاه‌های قدیمی
اگر خانه‌تان پر از تجهیزات قدیمی باشد، MLO می‌تواند فعالانه مانع اتصال شود. یکی از پیامدهای جانبی MLO، شیوه امن‌سازی شبکه است. وقتی باند ۶ گیگاهرتز بخشی از پیوند باشد، پروتکل امنیتی WPA3 الزامی می‌شود و بیشتر روترها هنگام فعال کردن آن هشدار می‌دهند که ممکن است برخی دستگاه‌های قدیمی از دسترس خارج شوند. اگر قصد دارید دستگاه‌های وای‌فای ۷ را در کنار سخت‌افزارهای قدیمی‌تر به کار ببرید، حالت ترکیبی WPA2 و WPA3 وجود دارد، اما نتیجه آن همیشه قابل پیش‌بینی نیست، زیرا همه دستگاه‌ها از آن پشتیبانی نمی‌کنند. در برخی موارد MLO نام شبکه دیگری نیز ایجاد می‌کند که در صورت تغییر نام، اصطکاک بیشتری به وجود می‌آورد.
MLO در شرایط مناسب می‌تواند سرعت‌های چشمگیری ارائه دهد
این قابلیت در برخی موقعیت‌ها جایگاه خود را توجیه می‌کند. در یک سیستم مش (Mesh) که همه دستگاه‌های آن به‌روز هستند، MLO می‌تواند بازی را تغییر دهد. گره‌های مش (Mesh Nodes) به‌طور خاص از آن سود می‌برند و سرعت میان گره‌ها در برخی موارد می‌تواند به چند گیگابیت برسد. اگر امکان استفاده از اترنت میان گره‌های مش وجود ندارد و MLO پشتیبانی می‌شود، امتحان کردن آن قطعاً ارزشمند است. همین موضوع درباره روترهای سه‌باندی نیز صادق است: وقتی با دستگاه‌هایی جفت شوند که بتوانند از حالت STR بهره ببرند — که به‌راستی تعدادشان کم است — سرعت‌ها می‌تواند بسیار بالاتر از یک اتصال تک‌باند باشد. حتی اگر تنها گزینه eMLSR باشد، جابه‌جایی میان باندها در فضایی شلوغ می‌تواند تضمین کند که دستگاه شما در هر لحظه روی بهینه‌ترین باند قرار دارد.
جمع‌بندی: MLO را تنها در صورت پشتیبانی همه دستگاه‌های مهم فعال کنید
بنابراین در یک روتر دو باندی جدید، بهتر است MLO خاموش بماند. در یک روتر سه‌باندی که گره‌های مش یا دیگر دستگاه‌های شما واقعاً می‌توانند از آن بهره ببرند، دست‌کم امتحان کردنش ارزش دارد. همان‌طور که همیشه در شبکه‌های بی‌سیم (Wireless) چنین است، نتایج واقعی به‌شدت به محیط شما بستگی دارد. ساختار دیوارها و کف ساختمان، همراه با سایر دستگاه‌های موجود در منطقه و روی شبکه، نقشی بسیار مهم در کیفیت و سرعت اتصال ایفا می‌کنند.