اگر سال‌ها از VS Code استفاده کرده‌اید و به دنبال تجربه‌ای مشابه اما بدون تلمتری (Telemetry) مایکروسافت هستید، VSCodium گزینه‌ای شناخته‌شده است. این ویرایشگر از کد متن‌باز VS Code ساخته می‌شود؛ کدی که با مجوز MIT منتشر شده، در حالی که نسخه قابل‌دانلود مایکروسافت سفارشی‌سازی‌ها و مجوز جداگانه خود را دارد. VSCodium همان کد را بدون برندینگ مایکروسافت و با تلمتری غیرفعال به برنامه تبدیل می‌کند و برای ویندوز، مک و لینوکس عرضه می‌شود.
چه چیزهایی از VS Code باقی می‌ماند؟
بخش زیادی از محیط آشنا حفظ می‌شود: کاوشگر فایل (File Explorer)، پالت فرمان (Command Palette)، ویرایشگر تقسیم‌شده (Split Editor)، ترمینال یکپارچه (Integrated Terminal) و یکپارچگی با Git برای بررسی تغییرات و مدیریت کامیت‌ها. نیازی به یادگیری میانبرهای جدید نیست و می‌توانید فایل‌های settings.json و keybindings.json را نیز منتقل کنید تا تنظیمات و میانبرهای دلخواهتان همراهتان بیاید.
شکاف اصلی: فروشگاه افزونه‌ها
مهم‌ترین تفاوت VSCodium با VS Code در منبع افزونه‌هاست. پنل افزونه‌ها در VSCodium به Open VSX متصل می‌شود، نه مارکت‌پلیس مایکروسافت. این دو فهرست یکسانی ندارند؛ اگر توسعه‌دهنده‌ای افزونه‌ای را در مارکت‌پلیس مایکروسافت منتشر کند، به‌طور خودکار در Open VSX در دسترس نخواهد بود و باید جداگانه آن را منتشر کند، حتی اگر خود افزونه در هر دو ویرایشگر کار کند.
در Open VSX ابزارهای آشنایی مثل Prettier برای قالب‌بندی کد، ESLint برای بررسی جاوااسکریپت و Continue و Cline برای کمک هوش مصنوعی در کدنویسی وجود دارند. اما برخی ابزارها غایب‌اند؛ از جمله افزونه C/C++ مایکروسافت، Live Share برای ویرایش مشارکتی و افزونه‌های Remote Development. همچنین Pylance که پشتیبانی زبان پایتون را در VS Code فراهم می‌کند، استفاده در بیلدهای غیررسمی را محدود می‌کند.
قابلیت‌های ازدست‌رفته و جایگزین‌ها
VSCodium قابلیت Tunnels را نیز ندارد؛ قابلیتی که برای تبدیل رایانه رومیزی به سروری قابل‌دسترسی از لپ‌تاپ مفید است. می‌توانید از قابلیت‌هایی مثل Remote SSH در ترمینال یکپارچه استفاده کنید، اما ویرایش پوشه راه دور از طریق ویرایشگر به افزونه نیاز دارد. افزونه Remote SSH مایکروسافت به‌طور رسمی در VSCodium پشتیبانی نمی‌شود و Open Remote SSH به‌عنوان جایگزین پیشنهاد می‌شود.
برای پر کردن این شکاف‌ها جایگزین‌هایی وجود دارد: clangd برای پشتیبانی زبان C/C++، Native Debug برای اشکال‌زدایی، BasedPyright برای تحلیل پایتون و Open Remote SSH و Open Remote WSL برای توسعه راه دور. با این حال، امکان استفاده از این جایگزین‌ها به ویژگی‌های موجود و تناسب آن‌ها با نیاز شما بستگی دارد. من توانستم تقریباً همه افزونه‌های ازدست‌رفته را جایگزین کنم، اما این کار تلاش و جست‌وجوی بیشتری می‌طلبید.
نصب دستی با فایل VSIX
اگر افزونه‌ای در Open VSX نبود، می‌توانید بررسی کنید که توسعه‌دهنده آن فایل VSIX را در GitHub یا صفحه انتشار رسمی دیگری ارائه کرده است یا نه. VSIX بسته‌بندی‌شده افزونه است و از طریق گزینه «Install from VSIX» در VSCodium نصب می‌شود. برای افزونه‌ای سازگار، این روش اجازه می‌دهد بدون انتظار برای انتشار در رجیستری دیگر، از ابزار اصلی استفاده کنید.
البته دانلود بسته، محدودیت‌های داخلی افزونه یا مجوز آن را از بین نمی‌برد. اگر افزونه به بیلد رسمی مایکروسافت نیاز داشته باشد، نصب دستی ممکن است کار نکند. VSIX Manager نیز از نصب بسته‌ها از انتشارهای GitHub و Forgejo، فایل‌های محلی و چند رجیستری پشتیبانی می‌کند؛ بنابراین اگر به افزونه‌هایی از منابع مختلف نیاز دارید، می‌توانید آن‌ها را در VSCodium مدیریت کنید.
گزینه‌های دیگر VS Code
جایگزین‌های متعددی برای VS Code وجود دارد؛ Cursor، Antigravity و VSCodium از گزینه‌های محبوب‌اند. اگر نمی‌خواهید هیچ ارتباطی با VS Code داشته باشید، می‌توانید Zed را امتحان کنید که بر پایه چارچوب متفاوتی ساخته شده است. گزینه‌های قدیمی‌تری مثل Neovim نیز در ترمینال اجرا می‌شوند و بسیار سریع‌تر هستند.