پایگاه داده شفافیت قانون بازارهای دیجیتال (Digital Markets Act) اتحادیه اروپا اعلام کرد که شرکت اپل جدیدترین معامله خود در حوزه هوش مصنوعی را با استارتاپ Huxe نهایی کرده است؛ معامله‌ای که به‌عنوان چهارمین توافق مرتبط با هوش مصنوعی این شرکت در سال جاری میلادی ثبت شده است.
Huxe؛ محصولی از تیم پیشین NotebookLM
در میانه سال ۲۰۲۵، تیمی متشکل از سه توسعه‌دهنده که پیش‌تر روی محصول NotebookLM گوگل کار می‌کردند، از اپلیکیشن صوتی هوش مصنوعی شخصی‌سازی‌شده خود با نام Huxe رونمایی کردند. این اپلیکیشن قادر بود از ایمیل و تقویم کاربر، خلاصه‌های صوتی روزانه (Daily Briefings) بسازد، گفت‌وگوهایی به سبک پادکست پیرامون موضوعات مشخص تولید کند و جریان‌های صوتی پیوسته‌ای برای موضوعاتی مانند اخبار و ورزش در اختیار کاربر بگذارد.
NotebookLM که به‌تازگی به Gemini Notebook تغییر نام داده است، یکی از محبوب‌ترین محصولات هوش مصنوعی گوگل تا امروز به شمار می‌رود. این محصول در ابتدا به‌عنوان ابزاری آزمایشی برای پژوهش و یادداشت‌برداری طراحی شده بود تا بر پایه اسناد خود کاربر به پرسش‌ها پاسخ دهد و خلاصه تولید کند، اما به‌تدریج به دستیار پژوهشی گسترده‌تری تبدیل شد که توانایی ساخت مرورهای صوتی (Audio Overviews) به سبک پادکست، خلاصه‌های ویدیویی و مواد آموزشی را دارد.
مسیر شکل‌گیری و تعطیلی Huxe
در دسامبر ۲۰۲۴ و هم‌زمان با اوج گرفتن محبوبیت NotebookLM، رهبر این پروژه، رایزا مارتین، گوگل را ترک کرد تا همراه با دو همکار پیشین خود در NotebookLM — جیسون اسپیل‌من، طراح، و استیون هیوز، مهندس — شرکت تازه‌ای بنیان بگذارد.
این تیم رسماً Huxe را در ژوئن ۲۰۲۵ و به‌صورت دعوت‌نامه‌ای (Invite-Only) عرضه کرد و در سپتامبر همان سال، همراه با اعلام یک دور تأمین مالی ۴.۶ میلیون دلاری، دسترسی به آن را برای همه کاربران آزاد کرد.
Huxe توسعه محصول خود را تا مه ۲۰۲۶ ادامه داد؛ زمانی که شرکت اعلام کرد فعالیتش را متوقف می‌کند و سرویس آن در ۲۸ مه به پایان رسید. در آن زمان، وب‌سایت شرکت تنها اعلام کرد که تیم در حال «حرکت به سمت کارهای تازه» است.
جزئیات معامله اپل و Huxe
امروز پایگاه داده شفافیت قانون بازارهای دیجیتال اتحادیه اروپا فاش کرد که اپل معامله زیر را با Huxe انجام داده و در ژوئن گذشته این بلوک را در جریان آن قرار داده است:
- تاریخ ثبت: ۹ ژوئن ۲۰۲۶
- شرکت اپل حق آن را خواهد داشت که به برخی از کارکنان Huxe AI, Inc. پیشنهاد استخدام ارائه دهد و آن‌ها را به کار بگیرد.
- اپل مجوزی غیرانحصاری (Non-Exclusive License) برای بهره‌گیری از حقوق مالکیت فکری (Intellectual Property Rights) Huxe دریافت می‌کند.
- Huxe یک اپلیکیشن موبایل ارائه می‌دهد که محتوای صوتی شخصی‌سازی‌شده تولید می‌کند.
به بیان دیگر، این معامله یک خرید کامل شرکت نیست، بلکه از ساختار امروزی و رایج «جذب استعداد و فناوری» (Acqui-Hire) پیروی می‌کند؛ ساختاری که در آن شرکت بزرگ‌تر کارکنان کلیدی استارتاپ را جذب می‌کند و به بخشی از فناوری آن دسترسی پیدا می‌کند، بدون آنکه خود کسب‌وکار را بخرد.
نگاهی به پیامدهای حقوقی و رگولاتوری
هرچند جزئیاتی درباره برنامه اپل برای فناوری Huxe یا فهرست کارکنانی که قصد جذب آن‌ها را دارد منتشر نشده است، این توافق با الگوی معاملات و جذب‌های اخیر اپل در حوزه هوش مصنوعی همخوانی دارد؛ شرکت‌هایی که روش‌های تازه‌ای برای تعامل انسان و دستگاه از طریق صدا، بینایی و دیگر رابط‌ها توسعه می‌دهند.
ساختار جذب استعداد و فناوری (Acqui-Hire) به این دلیل مورد انتقاد قرار گرفته است که می‌تواند به شرکت‌های بزرگ فناوری امکان دهد از بازبینی‌های سنتی ادغام و تملیک (Merger Review) عبور کنند. اندرو فرگوسن، رئیس کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (FTC)، اوایل امسال گفت این نهاد بررسی دقیق چنین ترتیباتی را آغاز کرده است و در ماه مارس، کمیسیون تجارت فدرال و وزارت دادگستری آمریکا رسماً بررسی تغییرات در قواعد گزارش‌دهی پیش از ادغام (Premerger Reporting Rules) را آغاز کردند؛ تغییراتی که می‌تواند به‌طور مشخص به جذب استعداد و فناوری، جذب معکوس (Reverse Acqui-Hire) و معاملات شامل مجوزهای غیرانحصاری مالکیت فکری بپردازد. از آن زمان تا کنون، تحرک عمومی چندانی در این زمینه دیده نشده است.