گوگل در سپتامبر امسال از خانواده «گوگل‌بوک» (Googlebook) رونمایی کرد؛ محصولاتی که به‌عنوان نسخه‌های لوکس و گران‌قیمت در کنار کروم‌بوک‌های اقتصادی قرار می‌گیرند و جایگزین آن‌ها نیستند. نکته مهم آن است که گوگل هیچ دستگاه اختصاصی تولید نمی‌کند و این محصولات صرفاً توسط سازندگان ثالثی مانند ایسر، ایسوس، دل، اچ‌پی و لنوو ساخته می‌شوند. حالا یک بررسی عملی روی مدل ۱۲۹۹ دلاری ایسوس گوگل‌بوک ۱۴ (ASUS Googlebook 14) نشان می‌دهد که این پلتفرم تازه متولدشده، ترکیبی از سخت‌افزار بالغ و نرم‌افزار ناپخته است.
گوگل‌بوک چیست و چه تفاوتی با کروم‌بوک دارد؟
برخلاف کروم‌بوک‌ها، گوگل‌بوک‌ها بر پایه اندروید (Android) ساخته شده‌اند و سیستم‌عامل آن‌ها با نام گوگل‌بوک او‌اس (Googlebook OS) شناخته می‌شود؛ هرچند این سیستم‌عامل در جریان فرایند راه‌اندازی اولیه، خود را کروم‌او‌اس (ChromeOS) معرفی می‌کند. همین دوگانگی نام‌گذاری، نخستین نشانه از ابهام هویتی این پلتفرم است.
نقاط قوت سخت‌افزاری ایسوس گوگل‌بوک ۱۴
از منظر طراحی، این دستگاه امتیاز بالایی می‌گیرد. بدنه آن با آلیاژ منیزیم-آلومینیوم پوشانده شده که بسیار شبیه به پوشش سرامیک-آلومینیوم (Ceraluminum) سری زن‌بوک است، هرچند ایسوس رسماً این نام را برای آن به کار نمی‌برد. سایر ویژگی‌های قابل توجه عبارت‌اند از:
- وزن بسیار کم: ایسوس وزن شروع دستگاه را ۰.۹۹ کیلوگرم اعلام کرده، اما اندازه‌گیری‌ها عددی نزدیک به ۰.۹۷ کیلوگرم را نشان می‌دهد.
- نمایشگر اولد (OLED): پنل ۱۶:۱۰ با پوشش مات، روشنایی تا ۴۵۰ نیت و پوشش ۱۰۰ درصدی طیف رنگی DCI-P3 که آن را برای تولیدکنندگان محتوا مناسب می‌کند.
- کیبورد و تاچ‌پد: کیبورد جزیره‌ای با عمق کلید ۱.۵ میلی‌متر و تاچ‌پد لمسی-بازخوردی (Haptic Touchpad) شش اینچی که کلیک چپ در تمام سطح آن کار می‌کند.
- پورت‌ها: حفظ پورت‌های USB-A در کنار سایر درگاه‌ها، نکته‌ای است که مورد تحسین قرار گرفته است.
تجربه سیستم‌عامل گوگل‌بوک از نگاه یک کاربر ویندوز
بخش اصلی انتقادها به نرم‌افزار و رابط کاربری بازمی‌گردد. برخی از این رفتارها ناشی از عادت‌های دیرینه کاربران ویندوز است، اما در عمل جریان کار روزانه را مختل می‌کند:
- کلید Caps Lock: به‌صورت پیش‌فرض یک منوی زمینه (Context Menu) را فعال می‌کند که شبیه به انتخاب‌گر «ایموجی و بیشتر» مایکروسافت است؛ برای تایپ حروف بزرگ باید ترکیب Fn + Caps Lock را فشار داد.
- نبود کلید Delete: برای حذف باید از ترکیب Fn + Backspace استفاده کرد.
- انتخاب متن: دوبار ضربه زدن روی تاچ‌پد تنها یک کلمه را انتخاب می‌کند و امکان کشیدن برای انتخاب چندکلمه‌ای وجود ندارد.
- کلیک راست: به‌صورت پیش‌فرض ناحیه‌ای برای کلیک راست تعریف نشده و باید از ضربه دو انگشتی استفاده کرد یا تنظیمات تاچ‌پد را تغییر داد.
سازگاری اپلیکیشن‌ها؛ گلوگاه اصلی گوگل‌بوک او‌اس
گوگل، اپلیکیشن‌ها را مانند یک گوشی اندرویدی از طریق فروشگاه پلی (Play Store) در اختیار کاربر می‌گذارد. این سیستم، برنامه‌ها را در پنج دسته‌بندی رتبه‌بندی می‌کند: ساخته‌شده برای دسکتاپ (Made for desktop)، بهینه‌شده برای دسکتاپ (Optimized for desktop)، سازگار با دسکتاپ (Compatible with desktop)، بهتر در وب‌سایت (Better on the website) و ساخته‌شده برای موبایل (Built for mobile).
در همین ابتدا، اپلیکیشن اسلک (Slack) در دسته «بهتر در وب‌سایت» قرار می‌گیرد و پیام «این اپلیکیشن قابل نصب نیست» را به‌عنوان یک اپلیکیشن وب پیشرونده (PWA) نمایش می‌دهد؛ تجربه‌ای که به‌مراتب ضعیف‌تر از استفاده از آن در مرورگر کروم است. اجرای مایکروسافت اج (Microsoft Edge) که در دسته «سازگار با دسکتاپ» جای دارد نیز کل سیستم را به‌شکل عجیبی متوقف می‌کند، تا حدی که حتی مدیریت وظیفه (Task Manager) هم باز نمی‌شود و کاربر مجبور به راه‌اندازی مجدد دستگاه می‌شود. نرم‌افزار تدوین ویدیوی محبوب داوینچی ریزالو (DaVinci Resolve) نیز اصلاً در دسترس نیست.
هوش مصنوعی و چشم‌انداز پیش‌رو
این لپ‌تاپ به‌عنوان محصولی هوش مصنوعی‌محور معرفی شده و دستیار Gemini در هر فرصتی کاربر را به استفاده از خود ترغیب می‌کند. مرحله بعدی بررسی، همگام‌سازی با گوشی‌های پیکسل ۷ پرو یا گلکسی Z Flip 7 برای ارزیابی عملکرد قابلیتی مانند «پخش اپلیکیشن‌های من» (Cast my apps) است. نوار نورانی RGB نیز عملاً کارکردی جز نمایش وضعیت باتری ندارد.
جمع‌بندی اولیه آن است که سخت‌افزار ایسوس درخشان و نرم‌افزار گوگل ناامیدکننده است؛ هرچند بخشی از این ایرادها ممکن است با آپدیت‌های آینده سیستم‌عامل برطرف شود. پرسش اصلی این است که با وجود انتقادهای گسترده کاربران ویندوز به یکپارچه‌سازی هوش مصنوعی Copilot در ویندوز، چه کسی حاضر می‌شود پلتفرمی اساساً مشابه اما ساخت گوگل را بپذیرد.