کمبود فضای ذخیره‌سازی یکی از آزاردهنده‌ترین مشکلات کاربران رایانه است و در دستگاه‌هایی که با پیکربندی اقتصادی‌تر خریداری می‌شوند، بیشتر به چشم می‌آید. ویندوز ۱۱ قابلیتی دارد که بسیاری از کاربران از وجود آن بی‌خبرند: فشرده‌سازی درایو (Drive Compression) با سیستم فایل NTFS که می‌تواند بخش قابل‌توجهی از فضای اشغال‌شده را آزاد کند، بدون آنکه ظاهر یا عملکرد فایل‌ها تغییر کند.
فشرده‌سازی NTFS چگونه کار می‌کند؟
برخلاف فشرده‌سازی دستی فایل‌ها در قالب آرشیو (Archive)، فشرده‌سازی NTFS در پس‌زمینه انجام می‌شود. داده‌ها به شکلی فشرده‌تر ذخیره می‌شوند و هنگام دسترسی به یک فایل، همان لحظه از حالت فشرده خارج می‌شود. برای کاربر، فایل همچنان با همان نام، ظاهر و رفتار قبلی قابل استفاده است؛ تنها تفاوت این است که فضای کمتری روی درایو اشغال می‌کند.
فعال‌سازی در چند مرحله ساده
برای فعال‌سازی این قابلیت کافی است وارد File Explorer شوید، به بخش This PC بروید، روی درایو موردنظر کلیک راست کنید و گزینه Properties را انتخاب کنید. اگر درایو از سیستم فایل NTFS استفاده کند، در پایین پنجره Properties گزینه‌ای برای فشرده‌سازی فایل‌ها به منظور صرفه‌جویی در فضا دیده می‌شود.
مدت زمان انجام این فرایند به حجم داده‌های موجود بستگی دارد. در تجربه‌ای که با ۳۳۳ گیگابایت داده در حال استفاده انجام شد، ویندوز پیش‌بینی کرد فشرده‌سازی بیش از ۹ ساعت طول بکشد، اما در عمل حدود دو ساعت به طول انجامید. برخی فایلهای سیستمی نیز ممکن است قابل فشرده‌سازی نباشند.
بازگشت ۶۸ گیگابایت فضای آزاد
در پایان این فرایند، درایو موردنظر ۶۸ گیگابایت فضای آزاد بیشتری در اختیار کاربر قرار داد. این حجم قابل‌توجه می‌تواند برای ذخیره اسناد و فایلهای متعدد کافی باشد. پس از فعال‌سازی، فایل‌هایی که در آینده روی درایو نوشته می‌شوند نیز به‌صورت خودکار فشرده خواهند شد.
هزینه‌های پنهان: پردازنده و زمان دسترسی
فشرده‌سازی درایو بدون هزینه نیست. هر فایل پیش از نوشته شدن باید فشرده و پیش از استفاده دوباره از حالت فشرده خارج شود. این عملیات معمولاً توسط پردازنده (CPU) انجام می‌شود و بخشی از چرخه‌های پردازشی را مصرف می‌کند؛ در نتیجه ممکن است باز شدن فایل کمی بیشتر طول بکشد.
با این حال، در بیشتر رایانه‌های مدرن و برای اغلب فایل‌ها این تأخیر محسوس نیست. فشرده‌سازی و استخراج داده‌ها به‌اندازه‌ای سریع انجام می‌شود که تفاوت چشمگیری در زمان بارگذاری دیده نمی‌شود. اگر از رایانه‌ای قدیمی‌تر یا کندتر استفاده می‌کنید، بهتر است پیش از فعال‌سازی کل درایو، تأثیر آن بر عملکرد سیستم را در نظر بگیرید.
فشرده‌سازی هدفمند فایل‌ها و پوشه‌ها
لازم نیست کل درایو را فشرده کنید. می‌توانید فقط فایل‌ها یا پوشه‌هایی را انتخاب کنید که به سرعت دسترسی بالا نیاز ندارند؛ مثلاً اسناد یا پوشه Downloads. برای فشرده‌سازی یک پوشه، پس از ورود به پنجره Properties باید وارد پنجره Advanced options شوید. همچنین می‌توانید مشخص کنید که فشرده‌سازی به زیرپوشه‌ها (Subfolders) نیز اعمال شود یا نه.
اگر می‌خواهید داده‌های مشخصی فشرده شوند، می‌توانید ابتدا پوشه موردنظر را ایجاد کنید، فشرده‌سازی را برای آن فعال کنید و از همان ابتدا فایلهای آینده را در آن قرار دهید. به این ترتیب راه‌اندازی اولیه تقریباً فوری انجام می‌شود و مزایای صرفه‌جویی در فضا به‌مرور نمایان می‌شود.
جمع‌بندی
در شرایطی که هزینه فضای ذخیره‌سازی بالا است، فشرده‌سازی درایو در ویندوز ۱۱ روشی ساده برای بازپس‌گیری فضای اشغال‌شده با کمترین تأثیر بر تجربه کاربری است. درست است که فشرده‌سازی و استخراج فایل‌ها زمان و توان پردازشی مصرف می‌کند، اما در بیشتر رایانه‌های امروزی این هزینه آن‌قدر کم است که کاربر تفاوت محسوسی احساس نمی‌کند.