تا مدت‌ها، کدنویسی و برنامه‌نویسی عمدتاً راهی برای ساخت محصولی کاربردی تلقی می‌شد؛ از وب‌سایت و اپلیکیشن موبایل گرفته تا پلتفرم‌های SaaS و سیستم‌های مدیریت محتوا. اما بر اساس گزارش XDA Developers، کاربرد وایب کدینگ (Vibe Coding) در حال گسترش به حوزه‌ای فراتر از ساخت نرم‌افزارهای صرفاً کاربردی است و به شکلی از خودبیانگری (Self-Expression) تبدیل می‌شود.
از ساخت ابزار تا خلق تجربه شخصی
در این گزارش اشاره شده است که برخی سازندگان و علاقه‌مندان به هوش مصنوعی، کدنویسی با کمک هوش مصنوعی (AI-assisted coding) را نه فقط برای حل یک مسئله یا عرضه یک محصول، بلکه برای بیان خلاقیت، روایت داستان شخصی و تبدیل تخیل به تجربه‌ای قابل مشاهده به کار می‌گیرند. در این نگاه، نرم‌افزاری که ساخته می‌شود می‌تواند بازتابی از ذهن و نگرش سازنده آن باشد.
زارا ژانگ (Zara Zhang)، از سازندگان فعال در حوزه هوش مصنوعی، این روند را با رسانه‌های خلاقانه‌ای مانند نوشتن، نقاشی و فیلم‌سازی مقایسه می‌کند. از این منظر، هدف اصلی همیشه تولید چیزی «مفید» نیست؛ خود فرایند خلق اثر نیز می‌تواند به اندازه محصول نهایی معنا داشته باشد.
ابزارهای هوش مصنوعی موانع فنی را کم کرده‌اند
پیش از فراگیر شدن ابزارهای کدنویسی با کمک هوش مصنوعی، تبدیل یک ایده به محصول یا تجربه تعاملی معمولاً نیازمند دانش برنامه‌نویسی و صرف زمان قابل توجه بود. اما ابزارهایی مانند Claude Code، Codex و Google Antigravity این فاصله را کاهش داده‌اند. کاربر می‌تواند ایده خود را به زبان ساده توصیف کند و یک عامل کدنویسی هوش مصنوعی (AI coding agent) بخش پیاده‌سازی را انجام دهد.
به این ترتیب، دامنه پروژه‌هایی که می‌توان با وایب کدینگ ساخت، بسیار گسترده‌تر از اپلیکیشن‌های یادداشت‌برداری یا افزونه‌های مرورگر شده است. داستان‌های تعاملی، آلبوم‌های دیجیتال شخصی، کارت‌های تولد متحرک و وب‌سایت‌های موضوعی از جمله نمونه‌هایی هستند که در این گزارش به آن‌ها اشاره شده است؛ پروژه‌هایی که لزوماً نیازی به کاربردی بودن کامل ندارند و بیشتر برای تجربه کردن و لذت ساختن شکل می‌گیرند.
اسلاید، پوستر و شبیه‌سازی با کدنویسی
یکی از نمونه‌های قابل توجه در این گزارش، ساخت اسلایدهای ارائه (Slide Deck) با استفاده از HTML، CSS و JavaScript است. در این روش، به جای اتکا به قالب‌های آماده ابزارهایی مانند PowerPoint یا Canva، سازنده می‌تواند جزئیات مورد نظر خود را توصیف کند و یک عامل کدنویسی هوش مصنوعی آن را به ارائه‌ای تعاملی با انیمیشن و عناصر واکنش‌گرا تبدیل کند.
همین رویکرد برای پوسترها و شبیه‌سازی‌های تعاملی (Interactive Simulation) نیز به کار گرفته شده است. نویسنده گزارش توضیح می‌دهد که برای یک پروژه درس فیزیک، به جای ارائه پوستر سنتی، یک شبیه‌سازی تعاملی ساخته تا نحوه کار پروژه را به شکلی عملی‌تر نشان دهد. به گفته او، ابزارهای کدنویسی با کمک هوش مصنوعی امکان آزمایش در ظاهر، رفتار و نحوه تعامل کاربر با چنین پروژه‌ای را فراهم کرده‌اند.
روایت داستان با کد، فراتر از محصول تجاری
در بخش دیگری از این گزارش، به نمونه‌هایی از پروژه‌های خلاقانه اشاره شده است؛ از وب‌سایت تعاملی برای فهرست آرزوها گرفته تا روزنامه‌ای الهام‌گرفته از دنیای هری پاتر با نام The Toddler Times که تصاویر آن زنده می‌شوند. همچنین به بازی HTML اشاره شده که بر پایه خاطره کودکی فردی از رقابت با مادرش برای از بین بردن سوسک‌ها ساخته شده و واکنش احساسی سازنده آن را برانگیخته است.
این نمونه‌ها نشان می‌دهند که وایب کدینگ می‌تواند به ابزاری برای روایت تجربه‌های شخصی تبدیل شود؛ بدون نیاز به ایده تجاری، مسئله مشخص یا حتی مخاطب انبوه. گاهی خود داستانی که فرد می‌خواهد تعریف کند، دلیل کافی برای ساختن چیزی است.