
شمار قابلتوجهی از وبسایتها در روزهای اخیر از دسترس خارج شدهاند؛ اما این قطعی ناشی از اختلال سرویسدهنده نیست، بلکه تصمیم آگاهانه صاحبان آنها برای جلوگیری از سوءاستفاده از آسیبپذیریهای بسیار خطرناک امنیتی در PHP است. PHP یک زبان اسکریپتنویسی متنباز و همهمنظوره (Open-Source, General-Purpose Scripting Language) است که برای توسعه وب کاربرد گسترده دارد و میتوان آن را در HTML جاسازی کرد. بر اساس گزارشها، حدود ۷۰ درصد از تمام وبسایتها از PHP استفاده میکنند.
دو آسیبپذیری و امکان دسترسی به فایلسیستم و پایگاهداده
در اواسط ماه اوت، مدلهای هوش مصنوعی و یک پژوهشگر امنیت سایبری همزمان یک نقص امنیتی مهم در PHP را کشف کردند. ترکیب دو آسیبپذیری به یک اکسپلویت (Exploit) امکان میداد که مهاجم بتواند به فایلسیستم یا پایگاهداده (Database) پشت یک وبسایت دسترسی مستقیم پیدا کند. چنین دسترسی میتواند حجم وسیعی از دادههای شخصی را در معرض خطر قرار دهد.
مهلت وصله و هشدار درباره بهرهبرداری گسترده
برای فراهم شدن زمان لازم جهت وصله کردن مشکل توسط بنیاد PHP (PHP Foundation)، افشای عمومی این آسیبپذیریها تا این هفته به تعویق افتاده بود؛ هرچند اطلاعات آن دو روز پیش از پایان این مهلت منتشر شد. با این حال، همه وبسایتها نتوانستهاند وصله (Patch) را اعمال کنند و آمازون وب سرویس (Amazon Web Services) اعلام کرده است که این آسیبپذیریها در سطح اینترنت بهطور گسترده مورد بهرهبرداری قرار میگیرند.
توصیه NSA و آفلاین شدن سایتهای وصلهنشده
شدت مشکل به حدی است که آژانس امنیت ملی آمریکا (NSA) توصیه کرده است سایتهای وصلهنشده تا زمان رفع مشکل آفلاین بمانند. به همین دلیل، شمار زیادی از وبسایتهای تجاری و دولتی تا زمان بهروزرسانی PHP روی سرورهایشان از دسترس خارج شدهاند. این موضوع با آسیبپذیری جداگانهای که در گواهیهای وب (Web Certificates) کشف شده است، ارتباطی ندارد.
در همین حال، گزارش شده است که 9to5Mac و سایتهای خواهر آن در برابر این آسیبپذیری محافظت شدهاند. برای کاربران و مدیران سایتها، مهمترین اقدام، بررسی نسخه PHP نصبشده و اعمال هرچه سریعتر وصلههای امنیتی منتشرشده است.