
گوگل مپس (Google Maps) سالهاست به انتخاب پیشفرض بسیاری از کاربران برای مسیریابی تبدیل شده است؛ اپلیکیشنی که تنها از نقطه A به نقطه B نمیرسد، بلکه ترافیک زنده، نظرات کاربران، تصاویر و اطلاعات تکمیلی درباره مقصد را نیز در اختیار میگذارد. با این حال، همین وابستگی گسترده به دادههای کاربران، دلیل اصلی جستوجو برای جایگزینهای حریمخصوصیمحور است.
آزمایش سه اپلیکیشن جایگزین
در این تجربه، سه اپلیکیشن Organic Maps، OsmAnd و HERE WeGo بررسی شدهاند. دو اپلیکیشن نخست متنباز (Open-Source) هستند و از دادههای OpenStreetMap استفاده میکنند. آنها از ناوبری آفلاین (Offline Navigation) پشتیبانی میکنند و برای مسیریابی نیازی به سرویسهای گوگل ندارند. کاربر میتواند نقشهها را از پیش دانلود کند، مکانها را جستوجو کند، مسیر برنامهریزی کند و مسیریابی گامبهگام (Turn-by-Turn Directions) را بدون اتصال اینترنت دریافت کند.
Organic Maps تجربهای نسبتاً ساده ارائه میدهد، اما OsmAnd امکان شخصیسازی بیشتری دارد؛ از تنظیم لایههای نقشه و اصلاح دقیق مسیرها گرفته تا تغییر تجربه ناوبری مطابق سلیقه کاربر. این ویژگی OsmAnd آن را برای کوهنوردان، دوچرخهسواران و افرادی که کنترل بیشتری بر مسیریابی میخواهند جذابتر میکند. HERE WeGo رویکردی متفاوت دارد؛ این اپلیکیشن به اندازه دو گزینه دیگر حریمخصوصیمحور نیست، اما نسبت به گوگل مپس مزایایی در این زمینه دارد و قابلیتهایی مانند ترافیک زنده (Real-Time Traffic)، نقشههای آفلاین و مسیرهای حملونقل عمومی (Public Transit Directions) را ارائه میدهد.
ناوبری آفلاین؛ نقطه قوت جایگزینها
یکی از مشکلات اصلی گوگل مپس در حالت آفلاین، محدودیت مسیریابی پیاده و دوچرخه است. در تجربه نویسنده در برلین و در جریان رویداد IFA، نبود اینترنت و نیاز فوری به یافتن مسیر پیاده، ضعف گوگل مپس را آشکار کرد؛ حتی با وجود دانلود نقشه آفلاین، امکان دریافت مسیریابی پیاده وجود نداشت. در آزمایش سه اپلیکیشن جایگزین نیز مشخص شد هر سه میتوانند بدون اینترنت مسیریابی پیاده ارائه دهند. هرچند سرعت و یکپارچگی آنها به اندازه گوگل مپس با اینترنت فعال نیست، اما امکان رسیدن از نقطه A به نقطه B بدون نگرانی از قطع اتصال، مزیت مهمی محسوب میشود.
ترافیک زنده و دادههای کاربران
Organic Maps و OsmAnd داده ترافیک زنده داخلی ندارند. HERE WeGo این قابلیت را ارائه میدهد، اما در تجربه نویسنده به دقت و قابلیت اطمینان گوگل مپس نبوده است. گوگل مپس ترافیک زنده را عمدتاً بر پایه دادههای کاربران میسازد؛ زمانی که کاربر با اپلیکیشن باز و موقعیت مکانی فعال رانندگی میکند، دادههایی درباره سرعت حرکت او جمعآوری میشود. گوگل این اطلاعات را با دادههای دستگاههای دیگر ترکیب میکند تا وضعیت روانی یا ترافیک جادهها را تشخیص دهد.
گوگل مپس علاوه بر ترافیک زنده، از الگوهای تاریخی ترافیک و یادگیری ماشین (Machine Learning) نیز استفاده میکند تا زمان رسیدن به مقصد را تخمین بزند و پیش از برخورد با ترافیک، مسیرهای جایگزین پیشنهاد دهد. همین اتکا به پایگاه عظیم کاربران، مزیتی دشوار برای اپلیکیشنهای کوچکتر ایجاد میکند؛ مزیتی که از نظر فنی چشمگیر است، اما همان معامله بر سر حریم خصوصی را برجسته میکند که انگیزه اصلی جستوجو برای جایگزینها بوده است.
فراتر از ترافیک؛ نظرات، تصاویر و ساعات شلوغی
ترافیک زنده تنها قابلیت گوگل مپس نیست که به داده کاربران وابسته است. نظرات، تصاویر و ساعات شلوغی (Popular Times) نیز بخشی از اطلاعاتی هستند که از کاربران یا دادههای مکانی تجمیعی (Aggregated Location Data) تأمین میشوند. بسیاری از کاربران پیش از رفتن به رستوران یا مکانی ناآشنا، بهطور ناخودآگاه نظرات، تصاویر و میزان شلوغی آن را بررسی میکنند. جایگزینهای آزمایششده میتوانند مکان را پیدا کنند و مسیر رسیدن به آن را نشان دهند، اما اطلاعاتی در حد گوگل مپس درباره وضعیت مقصد ارائه نمیدهند.
گوگل مپس همچنین قابلیتهای هوش مصنوعی (AI) مانند Know Before You Go و Ask Maps را در اختیار کاربر قرار میدهد و از نظر سهولت استفاده نیز تعادل خوبی میان سادگی و تنوع امکانات دارد. به همین دلیل، نویسنده هنوز آماده حذف کامل گوگل مپس نیست. به باور او، جایگزینی گوگل مپس برای ناوبری پایه نسبتاً آسان است، اما جایگزینی همه قابلیتهای جانبی آن داستان دیگری است. با این حال، در شرایطی که اتصال اینترنت وجود ندارد، استفاده از این جایگزینها میتواند گزینهای کاربردی باشد.