بسیاری از کاربران انتظار دارند اینترنت بدون نیاز به تنظیمات پیچیده و به‌صورت خودکار کار کند. با این حال، تجربه‌ها نشان می‌دهد DNS پیش‌فرضی که در تنظیمات روتر قرار دارد، معمولاً به نفع ارائه‌دهنده خدمات اینترنت (ISP) تنظیم شده است و نه لزوماً سریع‌ترین یا امن‌ترین گزینه برای کاربر. تغییر این سرور می‌تواند برخی مشکلات رایج شبکه خانگی را کاهش دهد.
کاهش کندی بارگذاری اولیه سایت‌ها
یکی از مشکلاتی که کاربران ممکن است تجربه کنند، کندی محسوس هنگام باز کردن نخستین بار سایت‌ها یا اجرای برخی اپلیکیشن‌هاست. در چنین شرایطی، تست سرعت اینترنت ممکن است نتیجه مطلوبی نشان دهد و مشکل به پهنای باند مربوط نباشد. انتخاب یک سرور DNS سریع‌تر می‌تواند زمان پاسخ‌دهی درخواست‌ها را بهبود دهد و احساس روان‌تر شدن تجربه کاربری را ایجاد کند.
در این تجربه، کاربر ابتدا با ابزار DNS Speed Test سرورهای سریع را بررسی کرده و سپس Cloudflare را که یکی از گزینه‌های برتر و رایگان بوده انتخاب کرده است. پس از وارد کردن مشخصات لازم در صفحه تنظیمات روتر، دستگاه‌های متصل به شبکه از جمله گوشی، رایانه شخصی و تلویزیون هوشمند واکنش سریع‌تری نشان داده‌اند.
دسترسی به برخی سایت‌های مسدودشده
مشکل دیگر، مسدودسازی برخی نشانی‌ها توسط ISP بود؛ از جمله چند پلتفرم تجارت الکترونیک بین‌المللی، سایت‌های اشتراک فایل، خبری و تورنت. تغییر DNS در سطح روتر می‌تواند برای همه دستگاه‌های متصل به شبکه، برخی محدودیت‌های مبتنی بر DNS و مسدودسازی جغرافیایی را دور بزند. البته این روش فقط برای مسدودسازی‌های ساده در سطح DNS کارآمد است و همه محدودیت‌ها را برطرف نمی‌کند.
نکته مهم این است که DNS جدید در سطح روتر، هنگام اتصال دستگاه به شبکه دیگری مانند داده همراه گوشی، اعمال نمی‌شود. بنابراین تغییر DNS روی خود دستگاه نیز می‌تواند گزینه‌ای راحت‌تر و فراگیرتر باشد.
افزایش نسبی حریم خصوصی شبکه
ISPها می‌توانند از رفتار شبکه کاربران برای ساخت پروفایل، فروش داده به اشخاص ثالث و نمایش تبلیغات هدفمند استفاده کنند. بخشی از این امکان به این دلیل است که بسیاری از کاربران DNS پیش‌فرض روتر را تغییر نمی‌دهند. با تغییر سرور DNS و فعال‌سازی رمزنگاری DNS در تنظیمات دستگاه، می‌توان از ارسال پرس‌وجوهای DNS به‌صورت متن ساده جلوگیری کرد.
توصیه می‌شود گزینه‌های DNS-over-HTTPS (DoH) یا DNS-over-TLS (DoT) فعال شوند تا پرس‌وجوها به‌صورت رمزنگاری‌شده ارسال شوند. با این حال، این کار فعالیت شبکه را به‌طور کامل از ISP پنهان نمی‌کند و برای حریم خصوصی بیشتر باید از VPN استفاده کرد. استفاده از DNS رمزنگاری‌شده روی سروری عمومی مانند Cloudflare که گزارش‌های پرس‌وجو را در ۲۵ ساعت حذف می‌کند و به‌طور منظم ممیزی می‌شود، همچنان گزینه بهتری نسبت به DNS پیش‌فرض است.
جمع‌بندی
تغییر سرور DNS به‌تنهایی حریم خصوصی کامل ایجاد نمی‌کند، اما می‌تواند سرعت مرور و استریم را بهبود دهد، دسترسی به برخی نشانی‌های محدودشده را آسان‌تر کند و گامی در جهت افزایش حریم خصوصی شبکه باشد. هنگام راه‌اندازی شبکه جدید، تنظیم DNS را فراموش نکنید.