کاربران Adobe Lightroom سال‌هاست برای ویرایش فایل‌های خام (RAW) به اشتراک ماهانه وابسته‌اند، اما یک ویرایشگر رایگان و متن‌باز (Open Source) به نام LightCraft تلاش می‌کند این وابستگی را با گردش‌کاری آشنا کاهش دهد. این برنامه هنوز جوان است و با کمک قابل‌توجه مدل Claude Opus توسعه یافته، بنابراین در برخی بخش‌ها به بلوغ لایت‌روم نمی‌رسد؛ با این حال برای ویرایش‌های روزمره و ساده، گزینه‌ای جدی محسوب می‌شود.
تجربه‌ای نزدیک به لایت‌روم در ورود و ویرایش
LightCraft فرایند ورود (Import) فایل‌ها را بسیار شبیه لایت‌روم طراحی کرده است. پشتیبانی از فایل‌های CR2 با عمق ۱۴ بیت، که از فرمت‌های قدیمی و رایج دوربین‌های کانن است، از نخستین نسخه‌های کاری برنامه وجود داشته و پروژه نمونه‌های رمزگشایی‌شده را با JPEG همان دوربین‌ها مقایسه کرده است.
پس از ورود فایل، ابزارهایی مانند نوردهی (Exposure)، تعادل سفیدی (White Balance)، منحنی‌های تُن (Tone Curves)، ماسک‌گذاری (Masking)، برش (Cropping) و اصلاح پرسپکتیو (Upright Perspective Correction) تقریباً همان‌جایی قرار دارند که کاربر لایت‌روم انتظار دارد. همه تغییرات به‌صورت ویرایش (Edit) ذخیره می‌شوند و فایل اصلی دست‌نخورده می‌ماند. پریست‌ها (Presets)، تاریخچه نسخه‌ها (Version History) و کپی تنظیمات روی یک دسته عکس نیز مانند لایت‌روم کار می‌کنند.
رایگان، متن‌باز و قابل اجرا روی لینوکس
مهم‌ترین مزیت LightCraft نبود اشتراک ماهانه است. این برنامه کاملاً رایگان و متن‌باز است و همه پردازش‌ها به‌صورت محلی (Local) روی ویندوز، مک و لینوکس انجام می‌شود. اجرای سریع و پاسخ‌گویی روان هنگام ویرایش و مرور کتابخانه نیز از نقاط قوت آن عنوان شده است.
کجا هنوز از لایت‌روم عقب است؟
بزرگ‌ترین شکاف در بخش رنگ است. ادوبی پروفایل‌های تنظیم‌شده برای طیف گسترده‌ای از دوربین‌ها، از جمله پروفایل‌های تطبیق دوربین (Camera Matching Profiles) برای شبیه‌سازی ظاهر درون‌دوربینی، ارائه می‌کند؛ LightCraft به این پروفایل‌ها دسترسی ندارد و به داده‌های موجود در فایل‌های DNG، پروفایل‌های محدود خود و تخمین‌های مبتنی بر JPEG برخی فرمت‌ها تکیه می‌کند. فایل‌های قدیمی CR2 مانند نمونه نویسنده در این فهرست نیستند و از رندر خنثی‌تری شروع می‌شوند.
تصحیح لنز (Lens Correction) هم محدودتر است. لایت‌روم هزاران پروفایل لنز را به‌طور خودکار تطبیق می‌دهد، اما LightCraft فقط تصحیحاتی را اعمال می‌کند که دوربین در خود فایل نوشته است. در نتیجه مواردی مانند اعوجاج (Distortion) و وینیت (Vignetting) باید دستی اصلاح شوند.
قابلیت‌های هوش مصنوعی مانند ماسک‌گذاری و نویززدایی (Denoise) هنوز در حال توسعه‌اند. انتخاب سوژه و آسمان از روش‌های تشخیص سنتی‌تر استفاده می‌کند و انتخاب شیء و نویززدایی هوش مصنوعی به مدل‌های محلی اختیاری وابسته‌اند که کاربر خود نصب می‌کند. نویززدایی هوش مصنوعی فعلاً فقط روی فایل‌های RAW سنسور بایر (Bayer-sensor RAW) کار می‌کند و شامل عکس‌های ProRAW آی‌فون نمی‌شود.
برای چه کسانی مناسب است؟
LightCraft برای عکاسان آخر هفته و کاربرانی که ویرایش‌های سراسری، پریست‌ها و اصلاحات دستی لنز را کافی می‌دانند، جایگزینی قابل‌قبول است. اما اگر به پروفایل‌های دوربین ادوبی، تصحیح خودکار لنز، نویززدایی هوش مصنوعی یا همگام‌سازی موبایل وابسته هستید، فعلاً باید اشتراک لایت‌روم را حفظ کنید. عکاس حرفه‌ای نیز تا زمانی که این شکاف‌ها پر نشوند، احتمالاً همچنان به لایت‌روم نیاز خواهد داشت.