به گزارش سافت‌گذر و به نقل از XDA Developers، بازیهای AAA که پیش‌تر تصور می‌شد تنها روی کنسول یا رایانه شخصی اجرا می‌شوند، اکنون در مرورگرهای کروم و فایرفاکس در دسترس قرار گرفته‌اند. وب‌سایت‌هایی مانند ported2browser.com و wasm.rip مجموعه‌ای از این عنوان‌ها را میزبانی می‌کنند و کاربر تنها با باز کردن یک تب جدید می‌تواند بازی را آغاز کند.
اجرای بازیهای AAA در یک تب مرورگر
بر اساس این گزارش، تجربه بازی در مرورگر دیگر محدود به بازیهای ساده و کم‌حجم نیست. عنوان‌هایی مانند Call of Duty: Black Ops Zombies، Need for Speed: Most Wanted، Need for Speed: Underground 2، Tekken 5، Smackdown vs Raw و Pro Evolution Soccer 2011 در مرورگر اجرا شده‌اند. همچنین نسخه‌هایی از Grand Theft Auto: Vice City و GTA III با گرافیک متوسط تا بالا و نرخ فریم پایدار اجرا می‌شوند.
در فهرست ۲۸۵ عنوانی ported2browser.com، بازی‌هایی مانند Halo: Combat Evolved با حالت چندنفره و کمپین کامل، Grand Theft Auto V و Cyberpunk 2077 نیز دیده می‌شوند. گزارش حاکی است GTA V در مرورگر با کیفیتی نزدیک به PlayStation 4 یا PS4 Pro و نرخ ۶۰ فریم بر ثانیه اجرا شده است؛ هرچند برای این اجرا از پردازنده گرافیکی RTX 4070 Ti و حدود ۶ تا ۷ گیگابایت حافظه VRAM استفاده شده است. Cyberpunk 2077 نیز با وجود برخی باگ‌های اولیه در منوی ساخت شخصیت، اجرا شده اما تجربه آن به روانی GTA V نبوده است.
نقش هوش مصنوعی در مهندسی معکوس
به نوشته XDA Developers، عامل اصلی این تحول، مهندسی معکوس (Reverse Engineering) با کمک هوش مصنوعی است. توسعه‌دهندگان مستقل از ابزارهای عامل کدنویسی مانند Claude Code و OpenAI Codex برای تحلیل کد کامپایل‌شده (Compiled Code) بازی، بازسازی منطق درونی آن و نوشتن موتورهای جایگزین (Replacement Engines) استفاده می‌کنند تا رفتار بازی اصلی شبیه‌سازی شود.
این روند تنها به مرورگر محدود نمی‌شود؛ جامعه متن‌باز در حال دی‌کامپایل (Decompile) کردن عنوان‌های پلتفرم‌های دیگر و بازسازی آن‌ها برای اجرای بومی روی رایانه شخصی است. به گفته مقاله، هوش مصنوعی کار سنگین را سریع‌تر کرده و همین موضوع موجی از نسخه‌های مهندسی‌معکوس‌شده را به اینترنت سرازیر کرده است.
WebAssembly و WebGPU؛ زیرساخت فنی اجرای بازی در مرورگر
با این حال، همه این‌ها تنها محصول هوش مصنوعی نیست. سال‌ها پروژه دی‌کامپایل (Decompilation) و بازپیاده‌سازی موتورهای متن‌باز، زیربنای لازم را فراهم کرده‌اند. بلوغ WebAssembly امکان اجرای کدهای دی‌کامپایل‌شده C و C++ را در مرورگر فراهم می‌کند و همراه با فناوری‌های گرافیکی وب، رندر صحنه‌های بازی را ممکن می‌سازد.
- WebGPU: دسترسی توسعه‌دهندگان به قابلیت‌های گرافیکی مدرن‌تر را فراهم می‌کند و رندر صحنه‌های سنگین را آسان‌تر می‌سازد.
- پخش دارایی‌ها بر بستر HTTPS: به‌جای دانلود کامل فایل‌های ۲۰ تا ۵۰ گیگابایتی، دارایی‌های بازی به‌صورت جریانی و بر اساس پیشرفت گیم‌پلی دریافت می‌شوند.
- WebAssembly: اجرای کدهای بازسازی‌شده و موتورهای جایگزین را داخل مرورگر ممکن می‌کند.
ترکیب این فناوری‌ها باعث می‌شود بازیهای AAA قدیمی‌تر بدون نیاز به کنسول اصلی یا نصب سنتی روی رایانه شخصی، در یک تب مرورگر اجرا شوند. برای کاربرانی که اتصال اینترنت سریع و پایدار دارند، فاصله میان باز کردن تب و شروع بازی به‌طور چشمگیری کاهش می‌یابد.
پرسش حقوقی: مهندسی معکوس یا نقض کپی‌رایت؟
وضعیت حقوقی این پروژه‌ها روشن نیست. از نظر فنی، مهندسی معکوس یک بازی لزوماً غیرقانونی نیست و در برخی حوزه‌های قضایی تحت شرایط مشخص مجاز است. اما قانون کپی‌رایت همچنان بر کد، آثار هنری، صدا و سایر دارایی‌های بازی اصلی اعمال می‌شود.
برای نمونه، دی‌کامپایل پروژه‌هایی مانند P.T. و Bloodborne قانونی تلقی می‌شود، زیرا کاربر باید فایل‌های بازی را که خود خریده و از کنسول شخصی استخراج کرده است، فراهم کند. در مقابل، نسخه‌های مرورگری بازیهای AAA ممکن است ناقض قانون کپی‌رایت باشند و در معرض درخواست‌های حذف DMCA از سوی ناشران قرار گیرند. با این حال، چون این بازی‌ها در بسته‌های سبک WebAssembly کامپایل می‌شوند، نسخه‌های مشابه می‌توانند سریع‌تر از اقدام قانونی ناشران ظاهر شوند.
مرورگر؛ کنسول جدید
XDA Developers این تحول را نشانه تغییر اقتصاد حفظ و نگهداری بازی‌ها می‌داند. سال‌ها بازسازی موتور یک بازی کاری عظیم و زمان‌بر بود، اما اکنون موانع ورود به‌سرعت در حال کاهش است. مرورگر بدون فروشگاه نرم‌افزاری، نصب طولانی یا ارتقای سخت‌افزاری گران، تنها با یک نشانی اینترنتی و اتصال اینترنت مناسب به پلتفرم بازی تبدیل می‌شود. به نوشته منبع، نبردهای حقوقی ادامه خواهند داشت، اما توانایی فنی اکنون وجود دارد و نمی‌توان آن را به سادگی نادیده گرفت.