سام آلتمن (Sam Altman)، مدیرعامل شرکت OpenAI، بار دیگر با اظهارنظری جنجالی درباره نحوه تخصیص منابع سخت‌افزاری و محاسباتی جهان، واکنش منفی کاربران و رسانه‌های فناوری را برانگیخت. او در یکی از قسمت‌های پادکست Cheeky Pint — که پایگاه Tom's Hardware نیز آن را بازتاب داده است — توزیع حافظه رم (RAM) میان مصرف‌کنندگان را از منظر «تخصیص جهانی منابع» نامناسب توصیف کرد.
ادعای جنجالی درباره رم (RAM) مصرف‌کنندگان
آلتمن در این گفت‌وگو اظهار داشت: «از منظر تخصیص جهانی، واقعاً فاجعه‌بار است که هر فردی بخشی از عرضه محدود حافظه DRAM جهان را در اختیار داشته باشد و تنها ۵ درصد از زمان از آن استفاده کند.» او در ادامه تأکید کرد که در شرایط محدودیت شدید عرضه، منطقی است که حداکثر بهره‌برداری (Maximum Utilization) از منابع در فضای ابری (Cloud) انجام شود و به باور او، شهود عمومی برخلاف این اصل عمل می‌کند.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که بسیاری از کارشناسان، محدودیت کنونی عرضه حافظه را نتیجه مستقیم رقابت شرکت‌های هوش مصنوعی مولد (Generative AI) برای تأمین زیرساخت‌های محاسباتی می‌دانند؛ رقابتی که به گفته منتقدان، بدون ارائه مدل کسب‌وکار سودآور و روشن ادامه یافته است.
چشم‌انداز آلتمن: هوش مصنوعی به‌عنوان یک سرویس اشتراکی
این نخستین بار نیست که مدیرعامل OpenAI چنین دیدگاهی را مطرح می‌کند. او پیش‌تر نیز گفته بود امیدوار است شرکتش روزی بتواند توان محاسباتی (Compute) را همانند آب یا برق، بر اساس مصرف و «روی کنتور» به کاربران بفروشد. به گفته او، در آینده‌ای نزدیک هوش مصنوعی به خدماتی همگانی تبدیل می‌شود که مردم آن را از شرکت‌هایی مانند OpenAI خریداری و برای هر هدفی که بخواهند استفاده می‌کنند.
منتقدان این رویکرد را زمینه‌ساز تمرکز انحصاری توان محاسباتی در دست شرکت‌هایی مانند OpenAI، آمازون، مایکروسافت و اوراکل می‌دانند؛ سناریویی که در آن، کاربران ناچار خواهند بود همان توان محاسباتی را در قالب سرویس‌های ابری اشتراکی یا تبلیغاتی و با هزینه‌ای مستمر بازخرید کنند.
پیامدها برای بازار سخت‌افزار و مصرف‌کنندگان
- افزایش چشمگیر قیمت لپ‌تاپ‌ها و کنسول‌های بازی در سال‌های اخیر، هم‌زمان با رشد تقاضای زیرساخت هوش مصنوعی برای حافظه رم (RAM).
- گلایه‌گری مایکروسافت از کمبود عرضه حافظه در گزارش مالی بخش Xbox در همین هفته، در حالی که این کمبود به رقابت همان شرکت‌ها در توسعه محصولات هوش مصنوعی مولد نسبت داده می‌شود.
- نگرانی از تبدیل شدن توان محاسباتی به کالایی اجاره‌ای و وابستگی بلندمدت کاربران به سرویس‌های ابری.
واکنش‌ها و نقدها
این اظهارات با واکنش تند کاربران در شبکه‌های اجتماعی روبه‌رو شد. منتقدان می‌گویند بخش عمده توان استنتاج (Inference) در سرویس‌های ابری هوش مصنوعی صرف تولید محتوای کم‌ارزش، اسپم مولد و مطالب جذب‌کننده تعامل می‌شود و به همین دلیل، بحث درباره بهینه‌سازی مصرف منابع باید نخست از خود شرکت‌های هوش مصنوعی آغاز شود.
به باور این منتقدان، مسئله اصلی نه استفاده از حافظه در رایانه‌های شخصی، گوشی‌ها و کنسول‌ها، بلکه نحوه تخصیص منابع از سوی شرکت‌هایی است که هنوز ارزش اقتصادی و اجتماعی روشنی برای محصولات خود ارائه نکرده‌اند. در مقابل، حامیان آلتمن معتقدند بهره‌برداری حداکثری از منابع در فضای ابری می‌تواند به کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری محاسباتی در مقیاس جهانی کمک کند.