
نوشن (Notion) همیشه برای کار کردن به اتصال اینترنت وابسته بوده است؛ صفحات از سرورهای این سرویس بارگذاری میشوند و دسترسی آفلاین تنها به صفحاتی محدود میشود که از پیش روی دستگاه دانلود شدهاند. یکی از کاربران در تجربه خود نوشته است که اخیراً هنگام باز کردن نسخه دسکتاپ نوشن، حتی تنظیمات و صفحات قدیمی قابل کلیک نبودند و او عملاً از برنامه بیرون مانده بود. بارگذاری مجدد اجباری نشان داد کلاینت دسکتاپ قدیمی شده و نوشن تا بهروزرسانی کلاینت، هیچ محتوایی نمایش نمیدهد.
بیشتر اسناد آن حساب پیشتر به Obsidian منتقل شده بود، اما بخشی از قابلیتهای نوشن هنوز برای او جذاب بود؛ بهویژه امکان ساخت چیدمانهای سفارشی و داشبوردهای شخصیسازیشده. از سوی دیگر، کلود (Claude) در سپتامبر ویرایشگر سند اختصاصی خود را با نام Claude Docs عرضه کرد و قابلیت Projects نیز مدتها پیشتر در دسترس قرار گرفته بود. ترکیب این دو ابزار این ایده را مطرح کرد که میتوان کل فضای کاری را به کلود منتقل کرد.
این سیستم هنوز کاملاً آنلاین است، اما نسخهای آفلاین و محلی از یادداشتها نیز در اختیار کاربر باقی میماند. چون کلود به سیستم اصلی کار او تبدیل شده، بازسازی ساختاری شبیه نوشن در کلود منطقی به نظر میرسید.
پروژهها بهعنوان فضای کاری جدید
در نوشن، فضاهای کاری (Workspace) و سلسلهمراتب صفحات، ستون اصلی سازماندهی محسوب میشوند. کلود فضای کاری به آن معنا ندارد، اما قابلیت Projects جایگزین مناسبی برای آن است. هر Project یک فضای جداگانه با تاریخچه چت مستقل دارد و میتوان فایلها را در آن بارگذاری کرد؛ کلود این بخش را دانش پروژه (Project Knowledge) مینامد. همچنین امکان تعریف دستورالعملهای پروژه (Project Instructions) وجود دارد و هر چت جدید در آن فضا با همان فایلها و دستورالعملها آغاز میشود.
چتهای درون یک Project نمیتوانند گفتوگوهای یکدیگر را ببینند و این موضوع ممکن است کمی محدودکننده باشد، بهویژه برای کاربرانی که به حافظه میانچتی کلود عادت کردهاند. با این حال، هر Project با استفاده بیشتر، حافظه اختصاصی خود را میسازد و آن حافظه را در همان جلسات نگه میدارد.
در این تجربه، ساختار نوشن با یک Project برای هر حوزه از زندگی بازسازی شده است؛ مثلاً یک Project برای طراحی، یکی برای موضوعات سلامت، یکی برای پیگیری مقالهها و به همین ترتیب. انتقال یادداشتهای قدیمی نیز با بارگذاری پوشهها و فایلها در پایگاه دانش پروژه انجام شده است. دستورالعملهای پروژه هم نقش قالبهای نوشن را بازی میکنند؛ برای نمونه، قالب دفتر خاطرات روزانه در نوشن به هر صفحه سرتیترهای یکسان میداد و در کلود یک خط دستورالعمل در Project میتواند نتیجهای مشابه ایجاد کند، چون برای همه جلسات و اسناد آن پروژه اعمال میشود.
بازسازی تجربه نوشن با Claude Docs
Claude Docs ویرایشگر متن غنی (Rich-Text Editor) آنتروپیک است و هر سندی که در آن ساخته میشود، بهجای دانلود بهصورت فایل، در حساب کلود و زیر تب Artifacts ذخیره میشود. با این حال، کاربر میتواند فایل را بهصورت محلی خروجی بگیرد یا همه محتوا را به قالب مارکداون (Markdown) کپی کند؛ همین موضوع آن را با جریان کاری Obsidian نیز سازگار میکند. با زدن علامت اسلش (Slash)، منوی بلوک مشابه نوشن و دیگر اپلیکیشنهای مدیریت دانش شخصی (PKM) باز میشود و گزینههای درج و قالببندی مورد نیاز در دسترس قرار میگیرد.
جدولها احتمالاً بخش بزرگی از زمان استفاده از نوشن را به خود اختصاص میدهند و بازسازی آنها در کلود آسان است. این جدولها دیتابیس (Database) نیستند، اما هوش مصنوعی درست در همان جدول یا هر جای سند قابل فراخوانی است و میتوان از آن خواست قواعد و فرمولهای تعاملی (Interactive Formulas) بسازد. به این ترتیب، مدیریت دستی دیتابیسها جای خود را به پرامپتهای زبان طبیعی میدهد.
قابلیت تودرتوسازی نیز بهراحتی بازسازی میشود. در Claude Docs میتوان چند جدول در یک سند داشت و زیر یک تب، چند تب فرعی تعریف کرد. در عمل، Project سطح بالا محسوب میشود، اسناد از دل چتهای درون آن بیرون میآیند و تبها نقش تودرتوسازی را ایفا میکنند؛ تقریباً همان کارکرد صفحات درون صفحات نوشن.
علاوه بر این، با زدن علامت @ میتوان تبها و اسناد را به یکدیگر لینک کرد که نوعی سیستم لینکدهی داخلی (Backlinking) به حساب میآید. البته امکان کپی کردن لینک یک چت و هایپرلینک کردن آن روی متن سند نیز وجود دارد. فرمان @ همچنین اجازه میدهد اعضای دعوتشده و خود کلود را در بخش مورد نظر از سند برچسبگذاری کنید.
نقش هوش مصنوعی در ویرایش و داشبوردسازی
نوشن هوش مصنوعی اختصاصی خود را دارد، اما نسخه کامل آن به طرح پرداختی نیاز دارد. کاربری که از قبل هزینه کلود را میپردازد، همان هوش مصنوعی را در اسناد خود در اختیار دارد. در Claude Docs، هوش مصنوعی همان کلودی است که کاربر با آن گفتوگو میکند و کل پروژه، دستورالعملها، حافظه و پایگاه دانش را نیز میشناسد.
در این روش، کاربر ابتدا یادداشتها را به کلود میدهد یا از آن میخواهد یادداشتهای مشخصی را از پایگاه دانش بازیابی کند و سپس آنها را در قالب یک سند بازترکیب میکند. اگر نیاز به افزودن نکتهای باشد، کافی است در هر جای سند کلود را با @ فراخوانی کند. اما کاربرد اصلی فراتر از این است: کاربر میتواند از طریق کادر چت، یک داشبورد بسازد. کلود قادر است نمودارها، دیاگرامها و گرافها را تولید و در سند جایگذاری کند. این قابلیتها در گزینههای قالببندی سند وجود ندارند و تنها از طریق پرامپت به دست میآیند. نکته مهم این است که کلود میتواند این عناصر را بهصورت راهبردی در سند توزیع کند و همه آنها کاملاً تعاملی باشند. به این ترتیب، صفحاتی شبیه داشبورد ساخته میشود؛ مشابه داشبوردهایی که پیشتر بهصورت دستی در نوشن ساخته میشد، با این تفاوت که بهروزرسانی آنها دیگر به کار دستی زمانبر نیاز ندارد و یک پرامپت کافی است.
جمعبندی
ترکیب Claude Docs و Projects برای جریانهای کاری بهرهوری بسیار مناسب توصیف شده است. به باور نویسنده، اگر کاربری همزمان چند اپلیکیشن مدیریت دانش شخصی و ابزارهای هوش مصنوعی را مدیریت میکند، دیگر نیازی به نگه داشتن هر دو ندارد؛ زیرا ابزارهای فضای کاری کلود تا حد زیادی کارکردهای یادداشتبرداری و مدیریت شخصی را بازسازی کردهاند. او همچنین اسناد خود را بهصورت مستمر در قالبهای باز مانند PDF و Markdown خروجی میگیرد تا نسخه محلی روی درایو داشته باشد و بتواند آنها را بهراحتی در مخزن Obsidian نیز قرار دهد.