نگهداری کتابخانه بزرگ فیلم روی یک ذخیره‌ساز متصل به شبکه (NAS) معمولاً با محدودیت فضا همراه است. خرید هارد جدید هم برای بسیاری از کاربران گزینه ساده‌ای نیست؛ بنابراین استفاده بهینه از فضای موجود اهمیت پیدا می‌کند. یکی از راه‌حل‌ها، بازکدگذاری (Re-encoding) خودکار فایل‌های ویدیویی با ابزاری مانند Tdarr است تا حجم کتابخانه کاهش یابد، بدون آنکه تجربه تماشا روی تلویزیون به‌طور محسوس آسیب ببیند.
Tdarr چه کاری انجام می‌دهد؟
Tdarr فایل‌های رسانه را بر اساس قوانینی که کاربر تعیین می‌کند، به‌صورت خودکار بازکدگذاری می‌کند. کاربر مسیر کتابخانه را مشخص می‌کند، تنظیمات موردنظر را اعمال می‌کند و اجازه می‌دهد نرم‌افزار فیلم‌ها را یکی‌یکی پردازش کند؛ بدون اینکه لازم باشد هر فایل را دستی به صف تبدیل اضافه کند. این ابزار برای پردازش فایل‌ها از FFmpeg یا HandBrake استفاده می‌کند.
در تجربه‌ای که گزارش شده، Tdarr توانسته حجم کتابخانه را حدود یک‌سوم کاهش دهد. نکته مهم این است که فیلم‌ها حذف نشده‌اند و فقط فایل‌های ویدیویی با تنظیمات جدید فشرده‌تر شده‌اند. نویسنده می‌گوید هنگام تماشای فایل‌های تبدیل‌شده روی تلویزیون، تفاوت محسوسی احساس نکرده است.
راه‌اندازی و تنظیم قوانین بازکدگذاری
ساختار کاری Tdarr دو بخش دارد: یک سرور (Server) که کتابخانه را مدیریت می‌کند و یک نود (Node) که عملیات کدگذاری را انجام می‌دهد. هر دو بخش می‌توانند روی یک سیستم اجرا شوند یا نود روی رایانه دیگری قرار گیرد. حالت دوم زمانی مفید است که فایل‌ها روی NAS باشند، اما کاربر بخواهد پردازش سنگین‌تر را به رایانه‌ای قدرتمندتر بسپارد. همچنین باید یک پوشه کش (Cache Folder) برای نوشتن خروجی‌های موقت تعیین شود.
- انتخاب کدک (Codec) و تنظیمات کیفیت بر اساس نوع فایل‌ها
- استفاده از HEVC یا H.265 برای فشرده‌سازی کارآمدتر نسبت به H.264
- حفظ رزولوشن، مسیرهای صوتی و زیرنویس‌های مورداستفاده
- آزمایش روی نسخه‌های کپی چند فیلم پیش از جایگزینی فایل‌های اصلی
در تنظیمات، نباید فقط کوچک‌ترین حجم ممکن هدف باشد. اگر فشرده‌سازی بیش از حد شدید باشد، جزئیات تصویر از دست می‌رود. همچنین یک مقدار کیفیت یکسان در کدک‌های مختلف نتیجه یکسانی تولید نمی‌کند. به همین دلیل توصیه شده ابتدا چند نمونه آزمایشی ساخته شود و خروجی آن‌ها با فایل اصلی مقایسه شود.
صرفه‌جویی در فضا و کیفیت قابل قبول
در این تجربه، کتابخانه‌ای با بیش از ۸ ترابایت رسانه وجود داشت و Tdarr چند ترابایت فضا آزاد کرد، بدون اینکه فیلم‌ها حذف شوند. البته همه فایل‌ها به یک نسبت کوچک نمی‌شوند؛ میزان کاهش حجم به ویدیوی منبع و تنظیمات کدگذاری بستگی دارد. برای نمونه، تصاویر دارای نویز یا بافت دانه‌ای (Grain) برای حفظ جزئیات به داده بیشتری نیاز دارند.
بازکدگذاری با تنظیمات دارای افت (Lossy) همیشه بخشی از اطلاعات را کنار می‌گذارد. ادعای گزارش این نیست که فایل‌های تبدیل‌شده تمام جزئیات نسخه اصلی را حفظ می‌کنند؛ بلکه تفاوت موجود در تماشای معمول روی تلویزیون محسوس نبوده است. برای بررسی دقیق‌تر، بهتر است به مواردی مانند نواربندی (Banding) در پس‌زمینه‌های تیره و گرادیان‌ها، آرتیفکت‌های فشرده‌سازی در صحنه‌های پرتحرک و از دست رفتن بافت‌های ریز توجه شود.
مدیریت خودکار کتابخانه در حال رشد
Tdarr می‌تواند پوشه‌های رسانه را برای فایل‌های جدید زیر نظر بگیرد و آن‌ها را با همان قوانین قبلی پردازش کند. در این حالت باید قوانینی هم تعریف شود که مشخص کند چه زمانی فایل باید بدون تغییر رها شود. برای مثال، ویدیوهایی که از قبل با کدک انتخاب‌شده ذخیره شده‌اند می‌توانند از بازکدگذاری تکراری کنار گذاشته شوند.
فایل‌های کوچک نیز باید با احتیاط بررسی شوند؛ زیرا کدگذاری دوباره زمان پردازنده را مصرف می‌کند و ممکن است بدون صرفه‌جویی قابل‌توجه، اطلاعات بیشتری را از بین ببرد. فایل‌های HDR و Dolby Vision هم به تنظیماتی نیاز دارند که متادیتای (Metadata) مرتبط را حفظ کند؛ بنابراین نباید بدون آزمایش قبلی از یک پیکربندی ناشناخته برای آن‌ها استفاده کرد.
کنترل زمان پردازش و بررسی خروجی
Tdarr امکان تعیین بازه‌های زمانی پردازش (Processing Windows) و محدود کردن تعداد ورکرها (Workers) را فراهم می‌کند. اگر کدگذاری با عملیات پشتیبان‌گیری تداخل داشته باشد یا رایانه را در طول روز کند کند، می‌توان این کارها را به ساعات کم‌ترافیک منتقل کرد. همچنین می‌توان پیش از جایگزینی فایل اصلی، بررسی‌هایی در جریان کار گنجاند؛ مثلاً بررسی حجم (Size Check) می‌تواند خروجی بزرگ‌تر از منبع را رد کند و بررسی سلامت (Health Check) می‌تواند ویدیو را برای خطاهای رمزگشایی اسکن کند.
در کنار Tdarr، ابزارهای دیگری نیز برای پاک‌سازی کتابخانه کاربرد دارند. نویسنده پیش‌تر با Krokiet و بررسی نسخه‌های تکراری و انتشارهای اضافی فیلم‌ها، ۹۰۰ گیگابایت فضا آزاد کرده بود. ترکیب این روش‌ها می‌تواند به مدیریت بهتر فضای ذخیره‌سازی کمک کند.