
یک افزونه تازه برای منوی سراسری (Global Menu) در GNOME Shell منتشر شده است که برخلاف برخی تلاشهای پیشین، در عمل منوهای برنامهها را به پنل بالای (Top Panel) محیط دسکتاپ میآورد. تلاشهای قدیمیتر برای این کار با موانعی مانند ویلند (Wayland)، تغییرات رابط برنامهنویسی (API) و کنار گذاشتن خروجی منو توسط بسیاری از برنامههای مدرن لینوکس روبهرو شده بودند؛ موضوعی که باعث میشد پنل بالا برای بیشتر برنامهها خالی بماند.
پوشش ۲۹۲ برنامه و منوهای مبتنی بر میانبر
این افزونه برای ۲۹۲ برنامه شناختهشده منو فراهم میکند. برای بیش از ۲۹۰ برنامهای که منوهای سنتی خود را در لینوکس یا ویلند ارائه نمیدهند، افزونه با استفاده از میانبرهای صفحهکلید (Keyboard Shortcuts) مستندشده هر برنامه، یک منو میسازد. این روش هوشمندانه است، زیرا نوع برنامه اهمیت ندارد؛ حتی برنامههای مبتنی بر الکترون (Electron) نیز اگر برای اقدامات کلیدی میانبر صفحهکلید داشته باشند، میتوانند در منو نمایش داده شوند و با کلیک اجرا شوند.
دیمن همراه برای منوهای کامل
برای نرمافزارهایی که منوی سنتی دارند و آن را از طریق Dbus منتشر میکنند، یک بسته دیمن همراه (Companion Daemon) اختیاری قابل نصب است. این دیمن منوی واقعی و کامل برنامه را به منوی سراسری میفرستد و در صورت امکان، منو را از داخل خود برنامه حذف میکند. برای برنامههایی مانند GIMP و Shotwell میتوان تفاوت این دو حالت را دید؛ در حالت نصب دیمن همراه، منوی کامل با اقدامات غیرفعالشده و خاکستری (Insensitive) بهصورت بلادرنگ بر اساس کاری که انجام میدهید نمایش داده میشود.
محدودیتها و تنظیمات ظاهری
حتی با نصب دیمن همراه، همهچیز بینقص نیست؛ برخی برنامهها مانند فایرفاکس پیش از نمایش منوی کامل به تنظیم (Tweak) نیاز دارند و راهنمای راهاندازی پروژه نحوه و دلیل آن را توضیح میدهد. اگر برنامه فعال توسط هیچیک از این دو روش پوشش داده نشود، پنل خالی نمیماند و اقدامات ساده پنجره (Window)، فضای کاری (Workspace) و نشست (Session) نمایش داده میشود.
منوها بهصورت پیشفرض پسزمینه مات (Opaque Background) دارند؛ گزینه بلور (Blur) نیز وجود دارد، اما در تجربه نویسنده منبع تنها با فعال بودن Blur My Shell کار کرده است. هنگام فعال بودن این افزونه، نشانگرهای تعویضگر فضای کاری (Workspace Switcher Pips) از نوار بالا ناپدید میشوند، اما میتوان نمایش آنها را انتخاب کرد. عنوان برنامه فعال بهصورت پررنگ نمایش داده میشود و میتوان آن را با وزن معمولی یا بهطور کامل پنهان کرد.
نصب و سازگاری
دیمن همراه باید از سورس (Source) ساخته شود. در اوبونتو این کار با چند فرمان انجام میشود و پس از نصب باید از حساب کاربری خارج و دوباره وارد شوید تا دیمن همراه بارگذاری شود. افزونه Global Menu از GNOME 48 تا 51 پشتیبانی میکند؛ بنابراین در Ubuntu 26.04 LTS یا نسخههای بعدی قابل آزمایش است. نویسنده منبع میگوید آن را در Ubuntu 26.10 بدون مشکل آزموده است.
کاربران میتوانند ۲۹۲ منوی مدرن همراه افزونه را از پنل تنظیمات (Settings Panel) ببینند و ویرایش کنند. همچنین امکان ساخت نقشههای میانبر سفارشی برای ارائه منوهای کاملتر به برنامههای پوششدادهنشده وجود دارد و انتظار میرود پوشش در بهروزرسانیهای آینده گسترش یابد.