کتاب حاضر گفتار و گویش سمرقندیان (مردمان سمرقند) را که از عصر رودکی تا کنون با فراز و نشیبهای زیادی روبرو بوده مورد مطالعه و بررسی قرار میدهد . در این نوشتار بسیاری از واژهها، اصطلاحات و تعابیر سمرقندیان به گونهای نسبتا جامع و روشن تالیف گردیدهاست . قسمت عمدهای از پارسیزبانان ازبکستان در دو شهر سمرقند و بخارا و ولایت سرخاندریا سکونت دارند، در دوران شوروی سابق و به ویژه پس از فروپاشی شوروی، سیاستهای ازبکستان تلاش در بیگانهسازی اهالی این شهرها از فرهنگ و زبانشان بودهاست. در زمان حکومت شوروی و زمامداری شرف رشیدف عضو دفتر سیاسی حزب کمونیست و دبیر اول حزب کمونیست در ازبکستان هرگاه کسی در شهرهای سمرقند و بخارا در مراکز و اماکن و ادارههای دولتی به زبان پارسی حرف میزد باید مبلغ پنج روبل شوروی را به خزانهٔ دولت به عنوان جریمه پرداخت میکرد. در دورهٔ رشیداف با تمام زبانها میشد حرف زد به جز پارسی، برای همین پارسیزبانان سمرقند و بخارا زبان روسی را بر زبان ازبکی ترجیح میدادند. بسیاری اهالی سمرقند و بخارا تاجیکاند ولی در ادارههای دولتی بر حسب سیاست به نام ازبک ثبت گردیدهاند، بچهها باید مدرسه را به زبان ازبکی بخوانند در صورتیکه زبان ازبکی برایشان بیگانهتر از زبان روسی است. مؤسسات آموزشی از جمله دانشگاه سمرقند که قدیمیترین دانشگاه آسیای مرکزی است و به فرمان لنین نخستین رهبر حکومت شوروی پایهگذاری شد، به زبان پارسی بود که پس از فروپاشی شوروی و به قدرت رسیدن اسلام کریموف رئیسجمهوری پیشین ازبکستان، آموزش در این دانشگاه به زبان ازبکی شد. سمرقندیان چه می گویند؟ لغتنامه مختصر گویش فارسی سمرقند مشخصات کتاب: سرشناسه : هادی زاده، رسول، م - ۱۹۲۸ Hodizoda, Rasul عنوان و نام پدیدآور : سمرقندیان چه می گویند؟ لغتنامه مختصر گویش فارسی سمرقند/ رسول هادی زاده مشخصات نشر : مشهد: بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۳۸۲. مشخصات ظاهری : ص ۱۹۲ شابک : ۹۰۰۰ریال ؛ ۹۰۰۰ریال وضعیت فهرست نویسی : فهرستنویسی قبلی عنوان دیگر : لغتنامه مختصر گویش فارسی سمرقند موضوع : تاجیکی -- واژه نامه ها موضوع : سمرقندی -- واژه نامه ها شناسه افزوده : بنیاد پژوهشهای اسلامی رده بندی کنگره : PIR۹۰۵۴/ه۲س ۸ رده بندی دیویی : ۸فا۴ شماره کتابشناسی ملی : م ۸۲-۱۵۴۰۹ ص:1 عناوین اصلی کتاب شامل: اشاره؛ فهرست مطالب؛ مقدّمه؛ گویش تاجیکی و تاریخچه زبان و ادب فارسی سمرقند؛ [الف]؛ [ب]؛ [پ]؛ [ت]؛ [ث]؛ [چ]؛ [ح]؛ [خ]؛ [د]؛ [ر]؛ [ز]؛ [س]؛ [ش]؛ [ط]؛ [ع]؛ [غ]؛ [ف]؛ [ق]؛ [ک]؛ [گ]؛ [ل]؛ [م]؛ [ن]؛ [و]؛ [ه]؛ [ی]