در بازار امروز، خرید یک لپ‌تاپ ویندوزی ۳۰۰ دلاری ممکن است ساده به نظر برسد، اما یک تحلیل در XDA Developers نشان می‌دهد که این بودجه در سخت‌افزار قدیمی مجهز به لینوکس می‌تواند تجربه کاربردی‌تری به دست دهد. نویسنده این مقاله، یک لپ‌تاپ حدوداً ۳۰۹ دلاری HP Everyday Slim را با یک دسکتاپ بازسازی‌شده ۱۰ ساله مقایسه کرده است.
لپ‌تاپ ۳۰۰ دلاری ویندوزی چه مشخصاتی دارد؟
این لپ‌تاپ به پردازنده Intel N150 مجهز است؛ پردازنده‌ای که با وجود عرضه در سال ۲۰۲۴، در آزمون PassMark امتیاز کمتری از Intel Core i5-6500 نسل ششم دارد. حافظه ذخیره‌سازی آن ۱۲۸ گیگابایت SSD است و ۱ ترابایت فضای اضافی نیز از طریق OneDrive ارائه می‌شود. دردناک‌ترین بخش مشخصات، رم ۴ گیگابایتی آن است؛ در حالی که رایانه ۱۰ ساله مورد مقایسه ۸ گیگابایت رم دارد. طبق مقاله، ۸ گیگابایت حداقل رم برای ویندوز ۱۱ است و ۴ گیگابایت عملاً تجربه‌ای بسیار کند را رقم می‌زند.
دسکتاپ ۱۰ ساله با فدورا کینویت
نویسنده در حال حاضر از یک HP ProDesk 600 G2 SFF بازسازی‌شده استفاده می‌کند که به پردازنده Intel Core i5-6500، رم ۸ گیگابایتی و بدون پردازنده گرافیکی مجزا مجهز است. سیستم‌عامل این رایانه فدورا کینویت (Fedora Kinoite) است. به گفته او، اگر همین رایانه از کار بیفتد و بین خرید دوباره همین سخت‌افزار یا خرید آن لپ‌تاپ ۳۰۰ دلاری حق انتخاب داشته باشد، باز هم همین دسکتاپ قدیمی را انتخاب می‌کند.
نقش لینوکس در زنده نگه داشتن سخت‌افزار قدیمی
به باور نویسنده، بخش بزرگی از کاربردی ماندن این رایانه ۱۰ ساله مدیون لینوکس است. ویندوز ۱۱ با این سخت‌افزار سازگاری خوبی ندارد، اما لینوکس برای چنین سخت‌افزاری سبک‌تر طراحی شده و فشار کمتری بر رم وارد می‌کند. همچنین نگه‌دارندگان لینوکس همچنان راه‌هایی برای بهبود عملکرد سخت‌افزاری پیدا می‌کنند که مایکروسافت مدت‌هاست آن را رها کرده است.
مقاله همچنین به الزام TPM 2.0 در ویندوز ۱۱ اشاره می‌کند که باعث شده بسیاری از رایانه‌های قدیمی نتوانند این سیستم‌عامل را دریافت کنند. در چنین شرایطی، به جای دور انداختن دستگاه، می‌توان لینوکس را روی آن نصب کرد یا آن را به کاربری فروخت که قصد نصب لینوکس دارد؛ حتی نمونه‌ای مانند آرچ لینوکس (Arch Linux) می‌تواند به رایانه قدیمی جان دوباره بدهد.
جمع‌بندی
نویسنده تأکید می‌کند که هدف این مقاله صرفاً اثبات برتری لینوکس یا بد بودن ویندوز نیست؛ بلکه می‌خواهد بگوید اگر به قدرت پردازنده و گرافیک نسل جدید نیاز ندارید، خرید یک لپ‌تاپ ارزان ویندوز ۱۱ انتخاب هوشمندانه‌ای نیست. به گفته او، اختصاص همان بودجه به یک رایانه قدیمی‌تر و نصب لینوکس روی آن، می‌تواند تجربه‌ای کاربردی‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر بسازد.