
یک کاربر باسابقه فورکهای فایرفاکس (Firefox Forks) که مدتها از Zen استفاده میکرد، اکنون به فایرفاکس عادی بازگشته است. او Zen را به دلیل تجربهای مشابه Arc و حفظ موتور Gecko دوست داشت، اما میگوید بسیاری از قابلیتهایی که او را به سمت فورکها کشانده بود، حالا با ترکیبی از ابزارهای داخلی فایرفاکس، افزونهها و شخصیسازی رابط کاربری در نسخه اصلی مرورگر قابل دسترسی است.
Sidebery؛ سازماندهی تبها با پنل و ساختار درختی
یکی از دلایل جذابیت Zen برای این کاربر، فضاهای کاری (Workspaces) بود؛ قابلیتی که نگهداشتن وظایف مختلف در فضاهای جداگانه را ممکن میکند. افزونه Sidebery در فایرفاکس تجربهای نزدیک به این ساختار ارائه میدهد و تبها را در نوار کناری (Sidebar) با پنلهای قابل نامگذاری سازماندهی میکند. کاربر میتواند پنلی برای کار، پنلی برای مرور شخصی و پنلی دیگر برای پژوهشهای خود داشته باشد و بدون جستوجو میان همه تبهای باز، میان وظایف جابهجا شود.
ساختار درختی (Tree Structure) Sidebery بهویژه برای پژوهش مفید است. وقتی لینکی از یک صفحه در تب جدید باز میشود، Sidebery میتواند آن را بهعنوان زیرشاخه زیر صفحه اصلی قرار دهد. برای نمونه، هنگام مطالعه درباره یک برنامه خودمیزبان (Self-Hosted)، مستندات، مخزن GitHub و راهنماهای نصب میتوانند زیر تب اصلی قرار بگیرند. کاربر میتواند این شاخه را هنگام کار روی موضوعی دیگر جمع کند و بعداً دوباره باز کند. جابهجایی تبها برای تنظیم دستی ساختار نیز امکانپذیر است.
قابلیت اسنپشات (Snapshots) نیز اطلاعات تبها و پنجرههای باز را ذخیره میکند؛ گزینهای مفید برای نگهداشتن مجموعهای از صفحهها بدون نشانکگذاری (Bookmark) تکتک آنها. برای راهاندازی، کافی است Sidebery را از Firefox Add-ons نصب کنید، آن را در نوار کناری باز کنید و پنلهای خود را از طریق تنظیمات بسازید.
تبهای عمودی بومی فایرفاکس
برای انتقال تبها به کناره پنجره، نیازی به Sidebery نیست؛ فایرفاکس اکنون تبهای عمودی بومی (Native Vertical Tabs) دارد. این قابلیت یکی از محسوسترین دلایل گرایش کاربران به مرورگرهایی مانند Zen را پوشش میدهد. وقتی تعداد تبها زیاد میشود، تبهای افقی خواندن عنوانها را دشوار میکنند و چیدمان عمودی فضای بیشتری برای نمایش عنوان صفحه فراهم میکند. آیکونهای کوچک سایت (Favicons) برای تشخیص چند مخزن GitHub یا چند مقاله از یک نشریه کافی نیستند، اما در حالت عمودی بخش بیشتری از عنوان هر تب دیده میشود.
نوار کناری را میتوان باز نگه داشت تا عنوانها نمایش داده شوند یا برای فضای بیشتر صفحه آن را جمع کرد. گروههای تب (Tab Groups) فایرفاکس نیز با تبهای عمودی کار میکنند؛ بنابراین کاربر میتواند صفحههای مرتبط را در یک گروه نامدار گرد آورد و پس از پایان کار آن را جمع کند. برای فعالسازی تبهای عمودی بومی، روی نوار ابزار (Toolbar) یا نوار تب فایرفاکس کلیک راست کنید و گزینه Turn on Vertical Tabs را انتخاب کنید. سپس با کلیک راست روی یک تب میتوان آن را به یک گروه افزود.
شخصیسازی ظاهر بدون تغییر مرورگر
رابط کاربری Zen بخش مهمی از جذابیت آن برای این کاربر بود و نصب یک افزونه تب بهتنهایی ظاهر فایرفاکس عادی را به همان اندازه یکدست نمیکند. با این حال، فایرفاکس امکان تغییر ظاهر را نیز فراهم میکند. با کلیک راست روی نوار ابزار و انتخاب Customize Toolbar میتوان کنترلهای پرکاربرد را جابهجا کرد و دکمههای غیرضروری را حذف کرد. پوستهها (Themes) نیز رنگهای مرورگر را تغییر میدهند و به هماهنگی بصری نوار کناری با بقیه پنجره کمک میکنند.
برای تغییرات بزرگتر، فایرفاکس از شخصیسازی رابط کاربری (User Interface) از طریق فایلی به نام userChrome.css پشتیبانی میکند. این فایل میتواند فاصلهها، میزان نمایش و جایگاه بخشهای مختلف مرورگر را تغییر دهد. کاربر لازم نیست CSS را خودش بنویسد؛ پروژههای اجتماعی پوستههای آمادهای ارائه میدهند که راهنمای نصب اختصاصی دارند. FF Ultima یکی از این گزینههاست که بهویژه در کنار Sidebery ارزش بررسی دارد و از یکپارچهسازی این افزونه با رابط کاربری پشتیبانی میکند تا نوار کناری ظاهری هماهنگتر با دیگر کنترلهای مرورگر داشته باشد.
جمعبندی
این کاربر همچنان از کارکردهای Zen راضی است، اما معتقد است ترجیح ظاهر آن دلیلی برای ادامه استفاده از یک فورک نیست. او حاضر است برای رسیدن به مرورگر دلخواه کمی تنظیمات انجام دهد و میگوید فایرفاکس عادی اکنون به اندازهای نیازهایش را پوشش میدهد که دلیلی برای بازگشت به فورکها نمیبیند.