
گاهی مصرف بالای حافظه در ویندوز ناشی از یک بدافزار پنهان یا نشتی حافظه در درایورها نیست؛ بلکه نتیجه استفاده طولانیمدت از سیستم بدون راهاندازی مجدد (Restart) یا خاموش کردن کامل (Shutdown) است. تجربه منتشرشده در XDA Developers نشان میدهد یک کاربر با ۳۲ گیگابایت رم، بهطور ناگهانی مصرف ۸۵ تا ۹۰ درصدی حافظه را در مدیر وظیفه (Task Manager) مشاهده کرده و همزمان با کندیهایی هنگام تایپ و جابهجایی میان تبهای مرورگر روبهرو شده است.
نشانهها؛ وقتی جمع مصرف فرایندها با عدد Task Manager نمیخواند
در نگاه اول، جمع مصرف فرایندهای اصلی فهرستشده در Task Manager تنها حدود ۱۳ تا ۱۴ گیگابایت بود، در حالی که سیستم حدود ۲۷ تا ۲۸ گیگابایت حافظه را در حال استفاده گزارش میکرد. مصرف استخر غیرصفحهبندیشده (Non-paged Pool) نیز کمتر از یک گیگابایت بود. برای بررسی دقیقتر، کاربر ابزار RAMMap را اجرا کرد تا جزئیات مصرف حافظه را ببیند.
در RAMMap، بخش Kernel Stack حدود ۲۰۰ مگابایت بود؛ عددی که نشان میداد نشتی حافظه درایور (Driver Memory Leak) عامل اصلی نیست. نشتی حافظه درایور معمولاً زمانی رخ میدهد که یک درایور دستگاه بهمرور حافظه بیشتری رزرو کند و آن را آزاد نکند.
تلاشهای اولیه؛ بستن برنامهها و بهروزرسانی درایورها
کاربر ابتدا پنجرههای مرورگر را که همیشه باز نگه میداشت بست تا سهم مرورگر در مصرف حافظه را بررسی کند. این کار مصرف رم را کمی کاهش داد، اما همچنان حدود ۷۰ درصد بود. سپس برنامههایی مانند SignalRGB و Wallpaper Engine را از Task Manager بست، ولی تأثیر آن محدود بود. او همه درایورهای دستگاه را نیز بهروزرسانی کرد تا احتمال نشتی حافظه ناشی از درایورهای قدیمی یا معیوب را رد کند؛ با این حال، مصرف حافظه همچنان حدود ۶۵ درصد باقی ماند و کندی سیستم برطرف نشد.
اسکنهای امنیتی هم عامل مشکل را پیدا نکردند
در ادامه، کاربر با Microsoft Defender یک اسکن کامل انجام داد و مورد مشکوکی پیدا نشد. او Malwarebytes را نیز اجرا کرد که ۹۰ مورد مشکوک نشان داد، اما بیشتر آنها مثبت کاذب (False Positive) بودند. در نهایت، نسخه آزمایشی Kaspersky Plus هم برای اسکن عمیق سیستم استفاده شد و نتیجهای فراتر از اسکنهای قبلی نداشت. بنابراین فرضیه آلودگی به بدافزاری که منابع سیستم را مصرف کند، کنار گذاشته شد.
راهحل واقعی؛ خاموش کردن کامل و راهاندازی مجدد
سرانجام کاربر متوجه شد که سالها پس از هر جلسه کاری، رایانه را در حالت خواب (Sleep) قرار میداده و بهندرت آن را بهطور کامل خاموش میکرده است. استفاده طولانیمدت بدون راهاندازی مجدد میتواند باعث انباشته شدن فرایندهای پسزمینه (Background Processes)، رشد حافظه پنهان (Memory Caching) و بروز نشتی حافظه (Memory Leak) در برنامههای طولانیمدت شود. ویندوز برای پاکسازی حافظه و رفع مشکلات موقت، به خاموش شدن کامل یا راهاندازی مجدد دورهای نیاز دارد.
پس از یک ریاستارت ساده و اجرای دوباره برنامهها و پنجرههای مرورگر، مصرف رم از حدود ۹۰ درصد به حدود ۴۰ درصد کاهش یافت. در روزهای بعد نیز مصرف حافظه از ۵۵ درصد بالاتر نرفت. نتیجه این تجربه روشن است: پیش از جستوجو برای علتهای پیچیده، گاهی سادهترین راهحل یعنی راهاندازی مجدد دورهای ویندوز میتواند مشکل مصرف بالای حافظه را برطرف کند.