چگونه یک تنظیم ساده صوتی، دیالوگ‌های نامفهوم تلویزیون را واضح می‌کند

سال‌هاست که به‌جای اسپیکرهای داخلی تلویزیون از یک ساندبار (Soundbar) استفاده می‌کنم، زیرا اسپیکرهای داخلی تلویزیون به‌ندرت گزینه خوبی هستند. وقتی این تلویزیون را در سال ۲۰۲۰ خریدم، اسپیکرهایش برای مدتی قابل قبول بودند. حتی بازی The Last of Us Part 2 را بدون خرید ساندبار تمام کردم. با این حال، به‌محض تماشای چند فیلم و سریال، محدودیت‌های اسپیکرهای تلویزیون آشکار شد. صدا از نظر بلندی مشکل نداشت، اما جداسازی صوتی (Sound Separation) بسیار ضعیف بود.

تجربه کلی صدا توخالی بود و همین باعث شد چند ماه بعد یک ساندبار بخرم. اخیراً در حال تست ساندبار روی کامپیوترم بودم تا شاید سیستم صوتی فعلی کامپیوتر را جایگزین کنم و یک سیستم اسپیکر جدید برای تلویزیون بخرم. این موضوع باعث شد چند روزی مجبور شوم با اسپیکرهای تلویزیون سر کنم و متوجه شدم اگر یک تنظیم حیاتی را تغییر دهم، آن‌قدرها هم بد نیستند.

مشکل از فرمت صوتی ورودی بود، نه خود اسپیکرها

در چند ساعت اول بدون ساندبار، فکر می‌کردم اسپیکرهای تلویزیون نهایت تلاش خود را می‌کنند. از ابتدا کیفیت خوبی نداشتند، بنابراین صدای مبهمی که می‌شنیدم دور از انتظار نبود. اما نگاهی به صفحه انداختم و دیدم Apple TV 4K در حال ارسال صدای دالبی اتموس (Dolby Atmos) به تلویزیون است. این موضوع تعجب‌آور نبود، چون خودم آن تنظیم را انتخاب کرده بودم، اما این تنظیم با ساندبار خوب کار می‌کرد، نه با اسپیکرهای تلویزیون.

دیالوگ‌های خفه و نامفهوم به این دلیل بود که اسپیکرهای تلویزیون توانایی پردازش سیگنال ورودی اتموس را نداشتند. Apple TV نشان می‌داد که Dolby Atmos در حال پخش است، اما این فقط به معنای ارسال آن جریان صوتی خاص به تلویزیون بود. چون اسپیکرهای تلویزیون برای پردازش بیت‌استریم چندکاناله (Multichannel Bitstream) مجهز نبودند، آن را به استریو (Stereo) داون‌میکس (Downmix) می‌کردند و تجربه صوتی ضعیفی ایجاد می‌شد.

بررسی تنظیمات صوتی تلویزیون نشان داد که خروجی صدا روی «Pass Through» تنظیم شده است. این گزینه برای ساندباری که می‌تواند Dolby Atmos را پردازش کند ایده‌آل بود، اما برای اسپیکرهای داخلی تلویزیون مناسب نبود.

راه‌حل: تغییر خروجی صدا از Pass Through به PCM

وقت آن رسیده بود که ورودی ویدیو را به Android TV تغییر دهم و وارد تنظیمات صوتی آن شوم. باید گزینه‌ای انتخاب می‌کردم که به تلویزیون اجازه دهد صدای ورودی از Apple TV 4K را به‌درستی پردازش کند. خروجی صدا را از «Pass Through» به «PCM» تغییر دادم. PCM مخفف Pulse Code Modulation (مدولاسیون کد پالس) است؛ یک فرمت صوتی دیجیتال فشرده‌نشده که به دلیل محدودیت پهنای باند در تلویزیون‌های قدیمی‌تر، اغلب صدای ورودی را به فرمت استریو تبدیل می‌کند.

تغییر به PCM بلافاصله دیالوگ‌های فیلم‌ها و سریال‌ها را واضح‌تر کرد. از نظر فنی اکنون سیگنال صوتی پایین‌تری می‌شنیدم که اثرات ارتفاعی مبتنی بر شیء (Object-based Height Effects) از آن حذف شده بود، اما اسپیکرهای تلویزیون من به‌هرحال توانایی پخش آن را نداشتند. حداقل حالا می‌توانستم دیالوگ‌ها را به‌درستی تشخیص دهم و صحنه صوتی (Soundstage) به‌طور کلی بهتر بود.

اگر تلویزیون مدرنی با اسپیکرهای داخلی دارید که از Dolby Atmos یا سایر فرمت‌های صوتی بدون اتلاف (Lossless) پشتیبانی می‌کنند، همان فرمت‌های خروجی را در تنظیمات صوتی انتخاب کنید. اپلیکیشن‌های استریم معمولاً به‌جای Dolby Atmos، صدای Dolby Digital ارسال می‌کنند، اما حتی همان هم اثرات صدای فراگیر (Surround Sound) دارد که یک تلویزیون توانمند می‌تواند به‌صورت بومی پردازش کند.

تنظیمات تکمیلی: تقویت دیالوگ و صدای خودکار

صدای فیلم‌ها و سریال‌های مدرن به‌خاطر میکس صوتی ضعیف بدنام است؛ به‌طوری که افراد نیمی از مواقع نمی‌توانند بفهمند شخصیت‌ها چه می‌گویند. این موضوع باعث می‌شود مردم زیرنویس را روشن کنند یا با تنظیمات صوتی موجود خود بسازند. حتی پس از تغییر فرمت صدا در تلویزیون، ممکن است هنوز دیالوگ‌ها را به‌درستی نشنوید.

خوشبختانه چند تنظیم دیگر برای آزمایش وجود دارد:

• تقویت دیالوگ (Dialogue Enhancement): این گزینه ممکن است در تلویزیون‌های مختلف نام‌های متفاوتی داشته باشد. در Apple TV 4K با نام «Enhance Dialogue» شناخته می‌شود، اما در تلویزیون شما ممکن است «Clear Voice» یا «Voice Enhancement» نامیده شود. روشن کردن این تنظیم، فرکانس‌های گفتار انسان را جدا کرده و تقویت می‌کند و باید دیالوگ‌ها را واضح‌تر کند.
• صدای خودکار (Auto Volume) یا حالت شب (Night Mode): این تنظیم سیگنال صوتی را فشرده می‌کند تا فاصله بین لحظات بلند و آرام را کاهش دهد و عملاً از دفن شدن دیالوگ زیر صداهای بلند جلوگیری کند. توجه داشته باشید که این تنظیمات سایر صداهای موجود در جریان صوتی را سرکوب می‌کنند، بنابراین تجربه کلی ممکن است متفاوت باشد. نتیجه را بررسی کنید و اگر راضی نیستید، این تنظیمات را خاموش کنید.

نتیجه‌گیری

من اسپیکرهای داخلی تلویزیونم را بد و بی‌فایده می‌دانستم، اما مشخص شد می‌توانستم با چند تنظیم صوتی آن‌ها را قابل قبول کنم. تغییر اصلی که برای بهبود تجربه صوتی انجام دادم، تغییر فرمت صدا بود. این کار به تلویزیون اجازه می‌داد صدای ورودی را در فرمتی که می‌تواند با خیال راحت پردازش کند، دریافت کند. با تمام تنظیمات صوتی تلویزیون خود آزمایش کنید تا بهترین بهره را از اسپیکرهای آن ببرید.